Scientia.CCLVI.

fectus ⁊ repetā debito mō lꝫ ſicut p̄ponderat bonūcōe bono ſpāli: ſic p̄ponderat ſcandalū cōitatis etpluriū .ſ. diſſipatio pacis ⁊ vtilitatis cōis ⁊ incentinum delinquēdi: q̄ oīa acciderēt ſi nō liceret ſua repetere ꝓpter ſcandalū ꝓximi ſui ſingulare. Aduerte tn̄ hic ꝙ lꝫ de iure ciuili nō ſit curandū de ſcandalo qd̓ pōt cōtingere circa ꝑſonā detentoris iniuſterem meā. immo liceat tale occidere qn̄ aliter nō p̄trecuꝑari. vt no. Bar. in. l. furē. ff. de ſiccarijs. tn̄ deiure canonico ⁊ in ꝯſcīa. ẜm Pa. in. c. nihil. de preſcrip. nō cōſulerē bono viro ꝓ repetitōne rerū tꝑalium aliquid facere quo veriſil̓r valde ſeua ⁊ horribilia deberēt euenire. facit. c. ſuſcepimus. de homi.et. c. ij. de no. ope. nun. ⁊. c. ſi v̓o. el. j. de ſen. ex. ⁊ qd̓ibi no. Inno. Si tn̄ faceret nō credo mortal̓r peccaret qn̄ ſcandalū ꝓuenit ex malicia.4 ¶ Sed nunquid qd̓libet bonū ſit faciendū ne ꝓximus ſcādalizet̉? ℟. vt colligo ex doctrina Alex. inſcd̓a ſcd̓e tractatu de ſcādalo. aut bonū qd̓ expeditꝓximus rōnabiliter petit: puta qꝛ pauꝑ petit veſtimentū ⁊ hmōi. et tunc ſi ad hoc teneor de p̄cepto.caſus ē clarus. ſi nō teneor. al̓s de p̄cepto ſic debeoei illud manifeſtare quō nō teneor ⁊ quō rōnabiliter illud nō facio. ⁊ tunc ſufficit. et ſi ſcādalizat̉ ſibiimputet: qꝛ ſcandalū eſt phariſeorū qui ſcandalizabant̉. qꝛ diſcipuli nō lauabāt manus. ⁊ tn̄ cuꝫ dn̄sſatiſfeciſſet ſcandalum accipientibꝰ dixit. Sinite illos ⁊cͣ. Math̓. xv. Si v̓o nō rōnabiliter tale opusomitto: ſic ne ꝓximus ſcādalizet̉ de mortali teneorillud facere. facit. c. ij. de no. ope. nun. Aut qd̓ petitirrōnabiliter expetit. ⁊ ſic nō teneor. ſꝫ ſufficit ſatiſfacere ꝓ poſſe ne ſcandalizet̉ ex ignorātia vel infirmitate. ⁊ ſi nō acceptat iam ſcandalū eſt phariſeorum. ⁊ ſic ẜm Aug. exponit̉ illud. Omni petenti tetribue .ſ. vel ꝙͣtum ad verbū rōnabiliter te excuſando: vel ꝙͣtum ad factū qn̄ rōnabiliter teneris. ⁊ ſicptꝫ quō dꝫ intelligi illud facilius ſcandalū naſci ꝑmittit̉ qͣꝫ veritas deſerat̉ .ſ. veritas vite q̄ cōprehendit oīa p̄cepta ⁊ conſilia. veritas doctrine ad p̄dicandū. ⁊ veritas iuſticie ad puniendū. qꝛ loquit̉ eomō qͦ. sͣ. dixi. Et adde ꝙ ea q̄ ſunt de iure poſitiuop̄cepta ſunt p̄termittēda qn̄ quis ſcandalizat̉ ex infirmitate vel ignorātia non tn̄ ſimpl̓r. ſꝫ ad tp̄s: vtdixi de conſilijs ſuꝑ erogatōis. Idē dic de punitione malorū. Quid de fama vtrum ſit defenſanda nealij ſcandalizent̉. dic vt. sͣ. Fama. §. j.aliqn̄ habet̉ ꝑ cām. et hocClENula ꝓprie eſt ſcire. ⁊ de hac loquit̉ Ph̓s in li. poſteriorū. ⁊. vj. Ethi. facit. l. ſcire. ff. de legi. ⁊. c. intelligētia. de ver. ſig. aliqn̄ſcīa habet̉ ꝑ aliquē ſenſum corporeū. vtputa ſcio ꝙhabes caputiū in capite. qꝛ video. ſcio ꝙ dixiſti tale verbū. qꝛ audiui. ſcio qd̓ tale qd̓ eſt dulce. qꝛ guſtaui. eſt durum vl̓ molle. qꝛ palpaui. ⁊ talis ſcīa requirit̉ in teſte. ff. de te. l. teſtiu fides ⁊. iij. q. ix. teſtesCredulitas tenet mediū inter ſcīam ⁊ neſcīam. qꝛnec in totali ignorātia cadit credulitas nec in ſcīa.vt no. ff. de iur. ⁊ fac. ign. ſuꝑ ℟ica. ⁊ Bar. in. l. admonendi. ff. de iureiur. ⁊ qd̓ no. glo. in. c. ij. de teſti.lib̓. vj.1 ¶ Cui ſcīe eſt inſiſtendū. ℟. ꝙ clerici ⁊ eccleſiaſtice

ꝑſone debent inſiſtere illi ſcīe q̄ eſt neceſſaria circaſuū officiū. Religioſi v̓o q̄ ſibi eſt p̄cepta vel ꝓhibita vel de iure. aut ꝑ regulā. Curā aīarum hn̄tesaut cōfeſſores circa caſus conſcīe debēt inſiſtere. etſic de ceteris. Clerici tn̄ ⁊ religioſi pn̄t intendere ſcientijs triuialibꝰ. q̄ ideo triuiales dicunt̉ qͣi triuiuꝫ.qꝛ triplex eſt via ad idē .ſ. eloquentiā. q̄ ſunt grāmatica. dialetica. ⁊ rethorica. Et ſic intellige. c. primū.et. c. qꝛ nō nulli. de mgr̄is. nō tn̄ ad voluptatē: ſꝫ vtſciant diſcernere verū a falſo xxxvij. diſt. cur ergo.multomagis in ſacra ſcriptura. theologia. ⁊ iure canonico. necnon in ph̓ia naturali et morali .xxxvij.di. turbat. ⁊. c. qui de menſa. ⁊. c. ſi quid veri. ⁊. c. relatum. in fi. In ſciētijs v̓o quadriuialibꝰ .ſ. ariſmetrica. muſica. geometria. ⁊ aſtrologia. nō credo debeant intendere. excepta muſica. qꝛ tales ſcīe: lꝫ inſe cōtineāt veritatē ẜm Hiero. nō tn̄ ducūt ad pietatem .xxxvij. di. ſi quis grāmaticā. immo hn̄t. maxime aſtrologia multum curioſitatis. ⁊ aliqn̄ noxievanitatis. Leges aūt ⁊ ph̓icam pn̄t ſil̓r audire: niſiſint religioſi vel ſacerdotes vel habētes ꝑſonatusſeu dignitatē: ſeu curā aīarū. vt. sͣ. Excōicatio. vij.caſu. vj. ⁊ .vij. Sunt tn̄ inexcuſabiles apud deum.qui p̄fatis ſciētijs intendētes q̄ eis ſunt neceſſariavel ad eorum officiū ignorant. xxxviij. diſ. qui ea. ⁊que ſcīa requirat̉ dic ꝙ ſpāliter a quocūqꝫ exigit̉ illorum p̄ceptorū ⁊ ꝓhibitionū cognitio q̄ ad eum ꝑtinet. vel rōne officij aut ſtatus aut alio mō. Xp̄iani aūt cōiter tenent̉ ſcire q̄ ꝑtinēt ad fidem. quedāexplicite ⁊ quedā implicite: vt. sͣ. Fides. §. vj. Et ꝓpterea Aug. in. c. vos ante oīa. de conſe. diſt. iiij. dicit ꝙ patrini debēt docere quos tenuerūt in baptiſmo ſymboluꝫ ⁊ or̄onem dn̄icam. Un̄ ex dictis ind. §. vj. pꝫ ꝙ parētes qui nō docent filios ⁊ filias ſeſignare dicendo. In noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſanctiamen. et Credo paruū. ⁊ decem p̄cepta legis. ⁊ pater noſter vident̉ peccare mortaliter. qn̄ omittuntex negligentia eos doceri facere ſi pn̄t. Sil̓r non excuſant̉ a mortali qui neſcientes talia nō adiſcunt ſipn̄t cum ſint neceſſaria ad ſalutem. Aduerte tn̄ ꝙquis poſſet ſcire p̄cepta: puta ſi interrogat̉ adoraredeos alienos eſt cōtra p̄ceptū. rn̄deret ſic. et idē dealijs. Un̄ tali ſufficit lꝫ neſciat ordinate dicere. Etidē poſſet dici de aliquo qui neſcit credo paruū. tn̄ſi interrogaret̉. deus eſt vnus. Rn̄deret ꝙ ſic ⁊ ꝙcreauit oīa. ieſus xp̄s eſt eius filius. ⁊ ſic de ceteris.Rn̄deret ꝙ ſic. ꝙ ſufficeret ſibi lꝫ neſciret p̄fatumcredo. Et iō dicereꝫ de pater noſter. ꝙ qn̄ quis ſcitꝙ eſt orandū ⁊ petēda ſalus ⁊ gratia ⁊ remiſſio peccatorū et hmōi lꝫ neſciret dicere pater noſter ꝙ excuſaret̉. licet conſulendū ſit omnibꝰ vt potius tampater noſter ꝙͣ credo adiſcant.¶ Que ſcīe p̄nt doceri alijs a p̄dictis. vide. sͣ. Ma­ 2giſter. §. iij.ꝓprie ⁊ ſtricte eſt illicita diuiCMaſo ꝑ inobedientiā ab vnitate eccl̓ie facta. xxiiij. q. iij. inter ſciſma. extra de ſciſma. ad ſuccidēdos. li. vj. Et hoc eſt aliqn̄cum hereſi. vt in grecis qui ab vnitate eccleſie. ſe ſeꝑauerunt. aliqn̄ ſciſma eſt ſine hereſi ſicut ſunt illiqui credūt romanā eccleſiā nec aliā volūt cōſtituevv iij