Impedimentū. iiij.CXCI.

et nō eſt matrimoniū. ⁊ credo ſit verius: niſi forteintendiſſet cōſentire abſolute in p̄ſentē quē tn̄ putabat aliū: ſꝫ ſi conſenſus ferebat̉ in eum nō vt inp̄ſentē ſꝫ in pͥmogenitū erit verū. ꝙ nō erit matrimonium.4 ¶ Circa ſcd̓m errorē .ſ. conditionis ſeruilis eſt ſciendum. ꝙ triplex eſt cōditio ſtatus .ſ. melior cumqͥs ꝯͣhit cū libera quā credit ſeruā ⁊ econuerſo. Secundus eqͣlis cū ſcꝫ ſeruus ꝯͣhit cū ancilla quā credit libera. Tercius deterior. vt cum liber cōtrahitcū ancilla quā credit liberā vel econuerſo. Primꝰerror nō impedit matrimoniū quia nō leditur inaliquo ſic contrahens. Nec ſcd̓s ſimiliter qꝛ equeleditur vterqꝫ. vnde in neutro errore decipit̉: nechꝫ ꝙ obijciat alteri. ar. xxix. q. ij. ꝑ totū. ⁊ de diuor.c. ſignificaſti. Tercius v̓o error impedit matrimonium. xxix. q. ij. ſi quis ingenuus. Ratio eſt qͥa alter tm̄ ledit̉ ſine culpa et grauiter. qꝛ in bono ꝓlisquā nō habebit in ſua ptāte. ⁊ in bono fidei. quianō poterit ei reddere debitū libere. ⁊ in bono ſacr̄iſcꝫ in inſeꝑabilitate cohabitationis. Sed potiſſima ratio qͣre iſte tercius error impedit mr̄imoniūeſt eccleſie cōſtitutio. Alij autē duo errores nō impediunt ẜm cōmunē opi. tā doc. theo. in. iiij. diſt.xxxvj. ꝙͣ cano. licet quidā contrarium teneant. vtGoſ. et Ho. in ſumma. ſꝫ nō cures de eis. Sꝫ cōmunē opi. teneas quā ſequitur Inno. de cōiugioſeruoꝝ. in. c. ꝓpoſuit.5 ¶ Utrū ſcient̓ ꝯͣhens liber cū ancilla vel econtrario teneat mr̄imoniū? ℟. ꝙ ſic. tex. eſt. xxix. q. ij. ſiqͥs liber. ⁊ ſic liber tenet̉ ſequi ancillā. ẜm Pa. in. c.j. de coniugio ſeruo.6 ¶ Utrū liber cōtrahens ignorant̉ cū ſerua cui intempus data eſt libertas teneat matrimonium?℟. ꝙ nō. quia vt dicit lex. ſtatu liber. in pͥnci. ff. deſtatu. libę. ea q̄ interim facit. vt ſeruus facit. nō vtliber.7 ¶ Quid ſi dn̄s tradit alicui libero ſuā ancillam vtliberā in mr̄imonio quā tn̄ ꝯͣhens ignorat. ancillāteneat matrimoniū? ℟. ꝙ ſic. qꝛ ſtatim efficit̉ libera. vt in aut̓. de nuptijs. §. ſi v̓o ab initio. ⁊ hoc tenet glo. in. c. ꝓpoſuit. et Pa. de coniugio ſeruoꝝ. etGoffre.A ¶ Utrū ꝯͣhens liber cū ancilla ignorant̓: et poſteahoc cognoſcens cōmiſcet̉ eidē ꝑ copulā teneat matrimoniū? ℟. ẜm glo. in. d. c. ꝓpoſuit ꝙ habēs conſcientiā ex ꝓbabili cā et diſcreta ꝙ alter eſt ſeruusſi cognoſcat eā. p̄iudicat ſibi. et erit matrimoniuꝫ.⁊ ſic intellige. xxij. q. iiij. innocens. ff. de pe. he. l. itēveniunt. §. anteqͣꝫ ꝑtes. Si autē ex leui et temeraria cā cui nō dꝫ credi. tūc nō p̄iudicat ſibi titubāsꝓ ignorāte habēdus eſt. C. de cōdi. inde. l. vlti. ff.de libe. hō. exhi. l. iij. §. ſi quis volentem. Non em̄cuilibet referenti credere tenet̉. tex. eſt. ff. ꝙ cū fal.tuto. l. ij. ibi ⁊ ſi dictū ſit ei ⁊ bona fide nō crediderit. Aduerte hic ꝙ ſi ſeruus ꝯͣhit cū libera que cuꝫſeruū ignorat peccat mortalit̓ cōmiſcendo ei. exqͣſcit matrimoniū nullū eſſe. ſecus ſi ignoraret matrimonium non tenere. et idem dic de quocunqꝫqͥ ſcit certitudinaliter ꝙ matrimoniū nō tenet exquocunqꝫ impedimēto. Quando v̓o habet ſcien

tiam vel conſcientiam. id eſt firmā credulitatemde impedimento ꝙͣuis clare nō ſciat ſimiliter peccat mortaliter cognoſcēdo. ſiue talis cōſcientia ꝓcedat ex ꝓbabili cā vel temeraria. niſi eā deponatQuando v̓o hꝫ ſcrupulum conſcientie .i. quia dubius eſt. tunc ſi ex leui vel temeraria cā debet deponere et ſic petere ⁊ reddere poteſt ſine peccato. Siv̓o dubium eſt ex ꝓbabili cauſa poteſt reddere ſꝫnō petere debet. aliter exponeret ſe periculo ⁊ peccaret mortaliter. ſed reddendo non. quia in dubioobediendū eſt. et excuſatur. xxiij. queſtio. pͥma. qͥdculpatur.¶ Utrum talis habens ꝓbabilem cām credendi 9p̄iudicet ſibi ſi ad mandatū eccleſie reddat debitū℟. ẜm Tanc. Inno. et Io. an. et Pa. in. d. c. ꝓpoſuit ꝙ ſic. quia niſi velit cū ea eſſe tanqͣꝫ cum vxoreꝓpria non debet in hoc obedire. ⁊ eſt verior opiniolicet Hoſti. et glo. in. d. c. ꝓpoſuit. teneat ꝙ debetobedire niſi ſit certus. ſꝫ iſtud nō teneas. qꝛ nō dꝫꝯͣ conſcīam formatā venire. ar. de reſti. ſpo. c. literas. ſꝫ in p̄bendo alimēta ⁊ hmōi. bene debet obedire niſi ſit certus.¶ Utrū liber ꝯtrahens cū ancilla ignorant̉ quaꝫ idpoſtmodū dn̄s eius facit liberā teneat̉ ſtare cū ea.℟. ꝙ nō. quia mr̄imoniū nullū fuit ⁊ ſemꝑ ei cōmiſcuit ex pͥmo conſenſu qui nullus fuit. ar. C. advelleya. l. qͣꝫuis. ẜm Goſ. ⁊ Io. xxix. q. ij. ſi quis ingenuus. et Ber. in. c. vlti. de coniu. ſeruo. quidaꝫtamē tenēt ꝙ ſit matrimoniū ſi poſt manumiſſionem illa cognouit eum contrahere intendens. qͥaimpedimento ſublato per hoc nihil impedit ⁊ verius credo.¶ Utrū liber ꝯͣhens cū aſcripticia. aut originaria iiignorant̓ teneat matrimoniū? ℟. ẜm Hugo. xxixq. ij. in pͥnci. ꝙ ſic. qꝛ edictū de matrimonio eſt ꝓhibitoriū. et contrahere tales pn̄t. C. de agri. ce. etcolo. l. vlti. ideo tenet.¶ Quid de libero contrahente cuꝫ filia ſerue. vbi 1 2de cōſuetudine patrie eſt ꝙ partus ſeqͣtur patrē.vt in. c. licet. de coniu. ſeruo? ℟. ꝙ ſi conſuetudoſit preſcripta. licet mater eius ſit ſerua. ꝙ verū eritmatrimoniū. vt in dicto. c. licet. dūmodo pater ſitliber.¶ Sed pone ꝙ liber qui contraxit cū ſerua igno­ 13ranter. poſtmodū ſciens ſeruā nihilominus vultmatrimoniū eſſe. ſꝫ illa nō vult. nunqͥd erit? ℟. ꝙnō. ſꝫ verum eſt ꝙ compelleret̉ ab eccleſia. niſi traſiſſet ad ſecunda vota.¶ Utrū liber poſſit ꝓpria auctoritate ancillā quā 14ignorant̓ acceperat vxorē dimittere. cōperto. ꝙ ſitſerua? ℟. ꝙ quo ad thoꝝ certū eſt ꝙ ſic. quo veroad cohabitationē tenet Ricar. in. iiij. di. xxxvj. ꝙnō. ſi cōtraxit in faciē eccleſie aut corā teſtibꝰ: ſecusſi clādeſtine. ſꝫ Hoſtien̄. ⁊ multi alij ſunt cōtrarieopinionis. qn̄ ſeruitus eſt notoria: ſicut et in adulterio. de quo habes. jͣ. matrimoniū. iiij. in pͥnci. et§ .j. Sed ego dico ꝙ opinio Ricar. eſt vera quoad cohabitationē. vt pꝫ in. c. porro. de diuor. ſed q̄ad redditionē vel petitionē debiti eſt vera ſecūdaopinio. et ẜm hanc diſtinctionē intellige ⁊ limita.d. c. porro.ii iiij