Ludus

neſte recreationis: vel virtutis: aut ingenij exercēdi. Aut ſi erit peccatum erit veniale. de corea. tn̄ vide sͣ. Corea. Aduerte ꝙ in ludis qui fiunt cā virtutis exercēde. vel ingenij. nō licet ludere niſi ꝑ vnuꝫſolidū. vt in. d. aut̓. alearū ⁊ ſolidi. lxxij. faciūt vnaꝫlibram auri. C. de ſu. p̄po. ⁊ Archi. l. quotiēſcunqꝫSed tu hoc limita ẜm ꝑſonam ad iſtam rōnem ſicſi non concedit̉ niſi vnus ſolidus in ludo magnisergo groſſus ſolum paruis.z ¶ Eſt ⁊ tercius ludus qui dr̄ dyabolicus: qꝛ oꝑation dyabolica eſt inuentus ad inducendos hoīesad peccatū ⁊ iſte eſt in triplici differentia. Primusconſiſtit in ludibrijs: que ludibria ſunt rerū inhoneſtarum demonſtrationes. ⁊ talis ludus omnibꝰꝓhibitus eſt taꝫ exercere ꝙͣ videre. Unde qn̄ talesdemonſtratōnes habent ꝓuocare ad laſciuiam videntes tunc peccant mortaliter tam exercentes qͣꝫvoluntarie vidētes. Facit quod sͣ. dixi curioſitas.Unde dicit tex. in ꝓpemio. ff. quis em̄ ludos appellat eos ex quibꝰ crimina oriunt̉. hec em̄ fieri nullo patimur mō. hec ibi. Scd̓s ludus dr̄ ludus alee⁊ ſub iſto comprehendit̉ omnis ludus qui innitit̉ſolum fortune: vt ladus chartarum. taxillorum. ⁊hmōi. Tercius ludus dr̄ mixtus. qꝛ partim innititur fortune. ⁊ partim induſtrie. vt ludus tabularūcum taxillis. qꝛ reſpectu taxillorum verſat̉ fortunareſpectu tabularum ducendarum verſatur induſtria.4 ¶ Utrum iſti duo ludi vltimo dicti ſint ꝓhibiti?:℟. ꝙ ſic. vt patet in aut̓. alearum vſus. C. de reli.et ſumpti. fu. ⁊ in. c. ep̄s. xxxv. diſ. ⁊ licet Hugo. ind. c. ep̄s. teneat ꝙ ſemꝑ peccat mortaliter ludes adp̄dicta. tn̄ non credo verum. nec dictum. c. ep̄s. facit ꝓ ſua opinione. qꝛ dicit deſeruiens. ⁊ dictio. de.auget. vt. ff. depoſiti. l. j. in princ. Ideo ẜm glo. ibidem ⁊ Rodon̄. peccat mortaliter ille qui valde ſeruit ludo. id eſt ducit in conſuetudinem: al̓s aliqn̄ ⁊raro non credo foret mortale. Nec obſtat dicta auten. alearum ludus. qꝛ ipſos ꝓhibet ꝑ verbum decernimus. quod nō inducit ad mortale. vt dixi sͣ.Lex. §. iij. Clericis tn̄ ⁊ religioſis videt̉ eſſe mortale ludere: aut ludētes ad ipſos videre: vt in aut̓. defan. epiſ. §. interdicimus. ⁊ ibi ſequit̉ glo. Sed egohoc non credo. quia imperator non poteſt precipere clericis. ⁊ ideo idem dico de clericis quod de laicis ꝙ peccant mortaliter qn̄ tales ludos ducunt inconſuetudinem: niſi rōne ſcandali. vt ſupra dictuꝫeſt de ludo humano. Ratio qꝛ iſti ludi non ſunt ꝓhibiti: qꝛ mali ſint de ſe ſꝫ iō ſunt mali: qꝛ ꝓhibiti. ⁊cauſa ꝓhibitionis ſunt mala que cōiter ex ipſis ſequunt̉. que non ſic eueniunt in raro ludentibus ſicut inconſuete. ⁊ qꝛ ꝓhibitio nō ſe extendit niſi addeſeruiētes talibus iudis. Ideo tene qd̓ dixi. Uerum eſt ꝙ eſt ꝑiculoſum talibꝰ ludere ꝓpter multapeccata q̄ cōiter in ipſis fiunt.¶ Sed quid ſi quis ludit ad p̄fatos ludos gratiscauſa recreationis vel cauſa conuiuij ex conſuetudine nunquid peccat mortaliter? ℟. glo. in. d. §. interdicimus. videt̉ tenere ꝙ ſit clericus. Sed ego attendendo ad narrationem. d. aut̓. alearum vſus.et conſiderando ꝙ debeamus euitare correctionē

iurium. c. cum expediat. de elec. li. vj. Dico ꝙ nō ꝓhibet̉. immo licite pōt in eis ludi gratis. vel in aliqͦmodico ſiue cauſa conuiuij ſiue cā recreatōnis. Etſic intelligo. l. qd̓ in conuiuio. ff. de aleato. Et intelge modicū reſpectu ꝑſone q̄ ludit. ⁊ tale modicumqd̓ etiā faciliter donaret. qꝛ in hmōi ludis ſic factisceſſat rō ꝓhibitionis. niſi rōne alicuius circūſtantie de quibꝰ. sͣ. §. ij. eſſet mortale. Nec ob. d. c. ep̄usꝙ nō diſtinguit ſed abſolute loquit̉ de omni aleatore: ergo nec nos debemus diſtinguere. qꝛ hoc verum eſſet niſi rō nos induceret ad diſtinguenduꝫſicut hic. facit. c. marchion .j. q. j. vbi dr̄ nō putemꝰin verbis ſcripturarū eſſe euangelium ſed in ſenſunō in ſuꝑficie ſed in medulla: nō in ſermonū folijsſed in radice rōnis: hec ibi.¶ Utrum inſpectores p̄dictorum ludorū ꝓhibito Grum peccēt mortal̓r? ℟. glo. in. d. §. interdicimusvidet̉ tenere ꝙ ſic ſi ſunt clerici. Sed tu dic ꝙ ſiueſint clerici ſiue laici inſpectores. ꝙ aut ex aſpectu eorum inducunt̉ efficaciter aliqui ad ludendū. et ſicſi ludētes peccāt mortaliter. ſic inſpectores. Si v̓oeos nō inducunt ad ludum ex eorum aſpectu: necad cōtinuandū ip̄m ſic ſi aliud mali non admiſcet̉nō peccant mortal̓r eos videntes ⁊ aſpicientes. niſi eſſent tales qui corrigēdo poſſent eos facere deſiſtere a tali ludo qui eſt peccatū mortale in ludente.qꝛ tunc talis peccaret mortaliter nō corrigendo ſedaſpiciendo. qꝛ videt̉ cōſentire errat ti. lxxxiij. di. error. cū ſil̓ibus. ꝑiculoſum tn̄ eſt tales aſpicere ludētes in ludo prohibito. qꝛ faciliter poſſet eis placeretalis ludus deliberate qd̓ eſſet mortale: vt nō. theologi in. ij. ſnīarum. di. xxiiij.¶ Utrum acquiſitū in p̄fatis ludis dyabolicis ſit 7neceſſario reſtituendum? ℟. ꝙ ſi ille qui dedit ſeuamiſit nō poterat alienare nec donare ſicut filiuſfamil̓. ſerui. ⁊ alijs de quibꝰ sͣ. Donatio. j. ⁊ tunc ſinedubio incratu eſt reſtituendum patri vel dn̄o: velilli qui dedit. ſicut cum quis luſit vltra ſummam.ccccc. ſolidorū. qꝛ ſicut donare nō potuit. nec ludere: vt. sͣ. Donatio. j. §. xx. ⁊ ideo ſibi eſt reſtituendūet ſic de ſil̓ibus. ⁊ in hoc concordant oēs docto. Siv̓o poterat alienare. tunc diſtinguo ꝙ ſi interuenitfraus: puta qꝛ lucratus fuit cum fallis taxillis: autalia deceptione. ⁊ ſic ſil̓r concordant doct. ꝙ tenet̉neceſſario reſtituere ei a qͦ habuit. immo dicit Baldus in rubrica. C. de condi. obtur. cām. ꝙ tenēturfurti tales. ⁊ etiā ludentes ſcienter cum illis qui nōpn̄t alienare. ar. l. ſernus cuiuſdā. ff. de condi. indebiti. nec facit ſuum qd̓ luerat̉. l. falſus. C. de furtis.Aut non interuenit aliqua fraus. ⁊ ille qui ꝑdiditpotuit alienare. ⁊ in hoc eſt diuerſitas inter docto.Nam cōis opi. ẜm Aſten̄. eſt ꝙ teneat̉ dare pauꝑibus. ⁊ hoc ſequunt̉ cōiter canoniſte in. c. clerici officia. de vi. ⁊ ho. cle. Alij diſtinguunt de ſubditis imperatori. vel nō. Sed tu breuiter dic ꝙ licet opiniop̄dicta ſit multum rōnabilis. vtpote. que retrahithoīes ab hmōi ludis. tn̄ nullo iure ꝓbat̉ ꝙ neceſſario ſit facienda. ſicut nec alia turpiter acqͥſita. Necob. ꝙ ep̄s auxilio p̄ſidis pōt talia lucra ſi non repetunt̉ ab his qui amiſerunt exigere ⁊ pauperibꝰ diſtribuere. vt dicit tex. in. d. aut̓. alearum vſus. et ſic