Lucrum.CLXXXIIII.

peritura erat. qd̓ bene no.26 ¶ Quis ꝓbabit affuiſſe dolum vel latam culpam℟. ẜm Hoſti. ꝙ conductor: puta paſtor ſicut argētarius debet ꝓbare amiſiſſe rōnes cum ruina velincendio. l. ſi quis ex argentarijs. §. vlti. ff. de edendo. Idem de cuſtode carceris. l. vlti. ff. de cuſto. etexhi. re. tn̄ al̓s qui dolum allegat ꝓbare debet. l. qͦtiens. §. qui dolo. ff. de ꝓba. Ego tn̄ hoc nō teneoſed dico ꝙ qn̄ quis tenet̉ ſolū de dolo ⁊ lata culpa.ꝙ incumbit ꝓbatio dicenti eum fuiſſe in dolo vellata culpa. ſed qn̄ tenet̉ de leui vel leuiſſima: tūc tenet̉ ꝓbare caſu amiſiſſe. Et ſic loquunt̉ dictus. §.vltimus. ⁊. d. l. vltima.nō dr̄ niſi deductis expen¶CTu. Nſis. l. illud. in glo. C. de colla. ⁊. ff. ꝓ ſocio. l. mutius.et iocus alius ſpūalis ⁊ diui¶QSnus. ⁊ iſte eſt ille qui ꝓuenitex magna mentis deuotione. de quo inpͣs. Omnes gētes plaudite: quem exercuit Dauid ante archā dn̄i ſaltabat. ij. ℟. vj. et iſteſanctus ⁊ virtuoſus eſt.i ¶ Eſt ⁊ alius ludus qui dicit̉ humanus qui ſit adrecreationem ſuam: vel aliorum. vel cauſa virtutisexperiende. ⁊ iſte aliqn̄ dicit̉ theatralis a loco aptoad theorandum. ſcꝫ ſpeculandū. Aliquando larualis. que larue ſunt deformitates hominum per appoſitionem colorum vel rerum que vulgariter dicuntur maſchere. Aliquando hyſtrionalis in quoquis de ꝑſona ſua facit ludum qui vocat̉ vulgariter ſtragitator. Alius illorum qui ludūt albagatelle que ſunt rerum honeſtarum demonſtrationes.Alius haſtiludialis in quo ludit̉ cum haſtis .i. lanceis qui dicit̉ vulgariter gioſtra. Alius torneamētorum qui hodie non eſt in vſu. in quo quidam includebant ſe in quodam circuitu ad pugnandumQuidam pilealis. baliſtalis. ſaltalis. ſcacalis. corealis. ⁊ hmōi. qui habent nomina ab eo in quo exercent que plura ſunt ꝙͣ vocabula: vt. l. natura. ff. dep̄ſcrip. ver.z ¶ Utrum talis ludus humanus ſit prohibitus?:℟. ꝙ de ſe nō eſt malus. ſed aliqn̄ rōne alicuius circumſtantie eſt ꝓhibitus etiam de p̄cepto. Primorōne loci. Nam tales ludi nullo modo poſſunt fieri in eccleſia: aut loco ſacro. c. cum decorem. de vitaet ho. cle. ⁊. c. decet. de immu. eccle. li. vj. Unde nōexcuſarem a mortali qui talem faceret in eccleſia: niſi foret quid modicū. cum videat̉ iure diuino ꝓhibitus ibi. Domus mea domus orationis vocabit̉Demonſtrationes v̓o que fiunt ad honorem dei:puta paſſionis xp̄i ⁊ vite alicuius ſancti nō ſunt ꝓhibite ibi fieri: q̄ nō ꝓprie vocāt̉ ludi: vt no. in. d. c.cum decorem. Secundo ꝓhibent̉ tales ludi ratōepericuli leſionis corporalis: ſicut torneamenta ⁊ huiuſmodi. de torneamētis ꝑ totum. Unde omnisludus in quo ꝓbabiliter imminet periculum mortis corporalis ꝓhibetur ſub pena peccati mortalisquia cōtra p̄ceptum dei Math̓. xx. Diliges proximum tuum. Facit lex cruenta iuncta glo. C. de gladi. ⁊. l. nam ludus. ff. ad. l. aquil. ſecus qn̄ non immineret ꝓbabiliter: licꝫ aliqn̄ accidiſſet ⁊ raro. Ter

cio ꝓhibetur rōne ꝑſone. Nam clericis et multomagis religioſis prohibetur omnis ludus cum armis: vt in. c. cōtinebat̉. de homici. quia ⁊ arma portare niſi cauſa defenſionis ſunt ꝓhibiti de p̄cepto.vt in. c. clerici arma. de vi. ⁊ ho. cle. Similiter ꝓhibetur eis ludus hyſtrionalis: vt not. in. c. donare.lxxxvj. di. de quo dic vt sͣ. Hyſtrio. Quarto ꝓhibetur rōne ſcandali: vtputa clericis ⁊ religioſis aliquem ludum exercere in publico: ex quo ſecularesſcandalizarent̉ eſſꝫ peccatū mortale. ẜm qd̓. jͣ. dicoScandalum. §. ij. Idem dico qn̄ quis ex tali ꝓuocaret alium ad ſcādalum mortalis peccati. ſicut incoreis. ⁊ multomagis ſi ſibi immineret ꝓbabilitertale ſcandalum. ⁊ hoc aduerteret peccaret mortaliter. ſecus ſi de ſcandalo nō aduerteret. quia niſi foret in lata culpa nō credo peccaret mortaliter. Aduerte tn̄ ꝙ clericis ⁊ religioſis eſt ꝓhibitus rōe honeſtatis clericalis omnis ludus in quo ex ꝓpria ꝑſona faceret ludū in publico. ſicut eſſet ſaltatio. corizatio. ⁊ hmōi. Unde nō excuſarem eos a mortali.ar. c. ꝓ dilectione. in fi. de conſe. diſ. ij. ⁊ qd̓ no. doc.in. d. c. cum decorem. ſecus in ſecreto cum aliquibꝰdomeſticis. Itē ludus larualis eſt eis interdictusqꝛ non pn̄t mutare habitum. niſi ex cā rōnabili: vts. Excōicatio. vij. caſu. xxvij. Et licet Iaco. de are.in. l. ſi quis cum ſciret. ff. ꝓ emptore. ⁊ Cy. ⁊ Pe. inaut̓. de ſan. ep̄i. ⁊ cle. in. §. interdicimꝰ. el. ij. teneātꝙ ludus ſcacorū ꝓhibeat̉ clericis. Rō ẜm Mar.in. d. §. interdicimꝰ. qꝛ nō minus facit eos deuiarea diuinis officijs in quibꝰ debent inſiſtere: vt. l. generaliter. C. de ep̄i. ⁊ cleri. ſicut ludus alearum quieſt eis ꝓhibitus ibidē. Ego tn̄ dico veram eſſe p̄dictam opi. etiā in omnibꝰ ludis qn̄ ꝓpter eos dimitterent debita diuina ad que tenent: al̓s nō. Un̄ lꝫludere ad ſcacos: vt tenet Ric. in. iiij. diſt. xv. ſicutalijs ſecularibꝰ: niſi rōne ſcandali: vel inhoneſtatisclericalis: vtputa publice ludēdo. Quinto rōne cupiditatis. vn̄ tenet Mat. vt no. Car. in cle. ij. de vita ⁊ ho. cle. ꝙ ludens ad ſcacos cā cupiditatis peccat mortal̓r. Qd̓ intelligo veruꝫ qn̄ talis cupiditaseſſet mortalis de ſe. de quo qn̄ ſit mortalis. vide. sͣ.Auaricia. §. j. Et idē dic qn̄ fieret ex quacunqꝫ aliamala intentione foret mortale. ſi intentio eſt de eoqd̓ eſt pctm̄ mortale. Attende tn̄ ꝙ qn̄ talis ludushumanus fit cā lucri principaliter eſt illicitus. Un̄peccant venialiter. qꝛ debent ludere principalitercā recreatōis. ⁊ ſolatij. ⁊ exercendi ingeniū vel virtutem corꝑis. Uerū eſt qꝛ faciliter inducit ad mortale. qn̄ fit principaliter cā lucri. vt patet ex exꝑientia. ⁊ vituperandus. licet lucratū non ſit niſi de bono conſilio pauperibꝰ erogandū. Sexto rōne tꝑisputa qꝛ dies feſtus p̄ceptus. Nam cum tali die ꝓhibeat̉ omne opus ſeruile. Exod̓. xx. nō video quōhaſtiludia talibus diebus ⁊ hmōi: in quibꝰ requiritur multa ſeruitus poſſint fieri ſine peccato mortali. In alijs ludis in quibus modica ſeruitus ineſtnō eſſet mortale. licet fiat in feſto: niſi ꝑ totum dieꝫſe in hmōi occuparent dimiſſis diuinis. Hoc qd̓dixi de haſtiludijs ꝙ ſit mortale peccatū tenet Ricar. in. iij. di. xxxvij. Sed ſi ex nulla iſtarum circūſtantiarū fiat illicitus nō erit peccatū. ſi fiat cā hobh iij