Emptio ⁊ venditio

prima opinio. tn̄ mihi videt̉ ꝙ ſimpliciter: primaopinio ſit vera: qꝛ nihil iniuſtum facio ſi nolo tibidare poſſeſſionem meā vt fructus tuos facias niſidederis mihi p̄cium: etiam ſi illud volebam ſeruare in capſa.g ¶ Que non poſſunt vendi? ℟. multa. Primo ſpiritualia: vt de hoc vide. Symonia. Scd̓o liber homo: dic vt. jͣ. Seruitus. §. j. Tercio illa quorū vſuseſt ſolū malus: vt sͣ. Ars. Quarto res aliena. Quomodo autem teneat̉ qui emit: vide. jͣ. Reſtitutio.primo. in verbo emens. Quinto res pupilli nō poſſunt emi a tutore. l. cum ipſe. C. de contrahē. emp.et vendi.7 ¶ Quo p̄cio poſſunt vendi vel emi res? ℟. ꝙ licꝫvarie fuerint opiniones tam legiſtarum in. l. j. C.de ep̄i. audien̄. ꝙ cano. in. c. j. ⁊. c. cum dilecti. de em̄pti. ⁊ ven. Tamen ſaluo meliori iudicio ẜm ꝙ colligo ex dictis Scoti. in. iiij. diſt. xv. Dico ꝙ res tantum vendi poteſt quanti emptorem inuenit ⁊ ecōtrario emi pōt quantum venditorē inueniet: dummō hec quatuor concurrant. Primum ſcientia. ſcꝫꝙ nulla ſit deceptio ex ꝑte alterius: ſed quilibet ipſorum agnoſcat rem ⁊ eius qualitatem ⁊ valorem.Facit glo. penul. in. l. mortis cauſa capi. ff. de donatio. cauſa mor. Secundum libertas voluntatis .ſ.ꝙ nō faciat ex tali neceſſitate que excludat rationēvoluntarij. Quomodo autem poſſit perpendi ꝙnon fiat voluntarie. conſidera ſi talis res pertinetad neceſſitatē vite: ſicut ſūt granuꝫ: medicine: vinūveſtes: domus: et huiuſmodi: ſine quibus viuerequiſqꝫ non poteſt. quia talia non poſſunt vendi adlibitum: ſed iuſtum precium debet taxari. Attenditur etiam ꝙ non ſit libera voluntate quando qͥsvendere vel emere vult tali precio propter euitandum notabile ⁊ enorme damnum. Nam quādoquis niſi venderet tali precio: vel emeret eſſet incurſurus: puta amiſſionem maioris partis ſuorū bonorum: vel notabiliorem: certe iſta neceſſitas ⁊ omnis timor qui cadit in conſtantem excludit libertatem voluntatis ẜm no. in. c. cum locum. de ſpon.⁊ in. c. abbas. qd̓ me. cauſa. Secus in minori metuNam dicit Salic. in autentica. ad hec. C. de vſu.quod eſt cōtra charitatem addere afflictionem afflicto: quod non licet. l. diuus. ff. de offi. preſi. Tercium ꝙ ſit prudens: quia magna mentis leuitasredderet contractum illicitum. Quartum ꝙ ille qͥvendit vel emit plus debito poſſit donare. ar. c. ij.de dona. Si v̓o hec quatuor non concurrūt. tuncnon liceret emere vel vendere niſi iuſto precio. etſcienter notabiliter plus vendēs: vel minus emēspeccat mortaliter: ⁊ tenetur ad reſtitutioneꝫ quodquidem precium debet attendi ẜm cōmunem eſtimationem vt dicit. l. precia. ff. ad. l. fal. no. glo. in. c.hoc ius. x. q. ij. ⁊ eam ſequuntur cōmuniter doct.Quō autem iſta extimatio debet fieri qn̄ nō eſt cōmunitas talis cōmertij. dico ꝙ pēſatis raritate. laboribus ⁊ periculis iudicio boni mercatoris determinabit̉. qꝛ alia regula non poteſt dari. ⁊ hoc in remobili. In immobili v̓o extimat̉ ẜm fructus. ẜmglo. ⁊ Bar. in. l. ij. C. de reſcin. ven. quem ſequunt̉cōiter doct. ⁊ tali p̄cio deberet vendi ⁊ emi. de hoc

vide. jͣ. Extimatio. §. j. cum ſe. Si tn̄ predicta concurrant credo ſimuiliter: vt mobiles emi poſſe ⁊ vēdi. Et nota ꝙ quo ad valorem attendi debet tp̄uscontractus emptionis: vt in. d. c. cum dilecti. ⁊. d.l. ij. C. de reſcin. vendi. niſi ſit dubium an tꝑe ſolutionis ſit plus valitura. ẜm ꝙ dicaꝫ. jͣ. Uſura. j. §.xxxiij. Aduerte tamen predicta non habere locumquando plus venditur ratione temporis: quia p̄cium non ſoluitur. quia licet foret ſciens ⁊ volens:tamen non excuſaret vſuram: vt plenius. jͣ. Uſuraj. §. lviij. dicetur. vide etiam quod dico ſupra. Dolus. §. ix. Limita etiam p̄dicta. niſi in caſu. de quojͣ. §. x.¶ Utrum vēditor teneatur dicere defectus ſecre­ 8tos ementi? ℟. vt colligo ex dictis per Ange. in. l.ſi quis cum aliter. ff. de act. emp. ⁊ vendi. ⁊ Pa. inc. iniuſtum. de rerum permu. cum diſtinctione. ꝙaut ſi ſciret nullo modo emeret: puta. quia equushabet defectum talem ꝙ potius ſtaret ſine equo. ⁊tunc nullo modo licet celare. Si v̓o emeret: licꝫ nōita libenter. tunc ſi nullum ꝑiculum immineat veldamnum emptori: ⁊ res non vendat̉ vltra iuſtump̄cium attento defectu latente. ⁊ emptor ſit induſtrius non tenetur ei reuelare: nec peccat non reuelando qn̄ ſolum facit vt iuſtum habeat preciū. Etquod dico de defectu: intellige ⁊ de mixtura alteriꝰrei: vtputa vino limphato ſpeciebus quibus immiſcet̉. aliud qͣꝫ extimet̉. ſi autem imminet periculum vel damnum emptori ſeu alteri tenet̉ manifeſtare. aliter teneretur ad reſtitutionem damni ſi accideret. ar. l. in rebus. §. item qui ſciens. ff. cōmo. ⁊l. Iulianus. ff. de actio. empt. Aduerte tamen ꝙ ſivendens intendit vendere vnam rem ⁊ emens intendit emere aliam in ſubſtantia non valet venditio. vt ſi vendens intendit vnum agrum vendereet emens alium emere. l. in venditiōibus. ff. de cōtrahen. emp. Idem dic in materia: vt ſi vendaturauricalcum ꝓ auro. d. l. in venditiōibꝰ. Idem dicin qualitate ſubſtantiali: puta in domo que eſt cōbuſta. arg. l. quid tamen. ff. de cōtrahen. emp. Secus in qualitate accidentali. vtputa in agro ſteriliquem credit vberem. xxix. q. j. §. is ita reſpondet̉.Fraudans v̓o in quantitate: puta. in falſa menſuratione vt faciunt tabernarij qui nō implent menſuras: vl̓ in numeratiōe ⁊ huiuſmodi. lꝫ teneat vēditio: tamen tenet̉ reſtituere: nec ꝯſuetudo excuſateum.¶ Utrum liceat vendere rem ẜm ꝙ vendēs eam ꝯſibi extimat vtilē qͣꝫuis emēs nō libere emat? ℟. ꝙſic. ſi ex tali venditōe tale damnū incurrat quantuplus vendit. vel qn̄ talē affectionē ad rem habet ꝙpotius vellet eaꝫ ſibi dimitti qͣꝫ tali p̄cio emi. niſi ſitin tali abundātia ꝙ gratis teneatur proximo ſubuenire. concor. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxvij. Sed nō liceret vendere tantū plus quantū erit vtilis ementi. qꝛ ſic herba medicinalis valeret. c. ducatos. ẜmSco. vbi sͣ.¶ Utrum liceat carius vendere rem q̄ immutata ī ovendit̉ in eodem loco qͣꝫ ſit empta. vide. jͣ. Negocium. §. iij.¶ Ad quem ꝑtinet periculum rei vendite. ſi aliud i i