Druckschrift 
Summa Angelica de casib[us] [con]scientie p[er] venera//bilem fratrem Angelu[m] de clauasio [com]pilata: Inci-//pit feliciter
Entstehung
Seite
LIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Cōtumacia

ſcretio. vt̓ moderate homo talibꝰ v̓bis vtat̉. quiapoſſet eſſe ita gͣue ꝯuicium ꝙ auferret honorem ꝯͣquem ꝓfert̉ ⁊ poſſet homo peccare mortaliter. etiam ſi nō intenderet de honoratione alteriꝰ. ſicutgrauiter ꝑcutiens in ludo nō caret culpa. ⁊ tenet̉ꝯuiciator vltra pctm̄ ẜm Nico. de lyra. ꝑ ſe vel perinterpoſitam ꝑſonam dicere ſuam culpaꝫ ꝯtumeliato. vel ſaltem ſigna equipollentia ei on̄dere. niſidep̄hendat ꝙ ꝯtumeliatus ei remiſit iniuriaꝫ. puta qꝛ ridet cum eo ⁊ hmōi. Excipit̉ p̄latus ⁊ paterfa. q̄ corrigendo licet excedat nō tenet̉ petere veniam ẜm Aug. in regula dūmō nō fecerit a ꝓpoſito.⁊ potiꝰ liuore vindicte. qꝛ ſic tenerent̉ ſil̓r petere veniam. De quo dic vt. jͣ. correctio. j. §. ij. Utrum liceat cā correctōis dicere ꝯuicium. velꝯtumeliaꝫ? ℟. ẜm Tho. vbi sͣ. ꝙ ſicut lꝫ v̓berarevel in rebꝰ damnificare cā diſcipline. ita ⁊ ꝯuiciuꝫdicere. ſicut dn̄s diſcipulos ſtultos. ⁊ Pau. corinthios inſenſatos. Dicit tn̄ Aug. in li. de ſer. do. inmonte. Raro ⁊ ex magna neceſſitate obiurgationes ſunt adhibende in qͥbꝰ nō vt nobis ſꝫ vt dn̄oẜuiat̉ inſtemꝰ. Utrum homo teneat̉ illatas ꝯtumelias ſuſti¬3nere? ℟. ẜm ſan. Tho. vbi sͣ. ꝙ ſic. qͣntū ad preparatiōem animi .ſ. qn̄ opus eſſet ſicut ⁊ alia damnaſꝫ qͣntū ad actum nō ſꝑ. aliqn̄ em̄ tenemur nō ſuſtinere. Primo qn̄ cederet in bonum eius qͥ dicit.vtputa ad repͥmendaꝫ eiꝰ audaciā ne talia diceretiuxͣ illud Prouer .xxvj. Rn̄de ſtulto iuxta ſtulticiam ſuam. Scd̓o qn̄ ex ſufferētia alioꝝ ꝓfectꝰ impediret̉. vn̄ Gre. in omel̓. ix. ſuꝑ Ezech̓. Hi inqͥt qͦꝝvita in exemplo imitatōis eſt poſita dn̄t ſi p̄nt detrahentium ſibi v̓ba ꝯpeſcere: ne eoꝝ p̄dicatōꝫ nōaudiant qͥ audire poterant ⁊ in prauis moribꝰ remanentes bene viuere ꝯtempnant.vtꝝ ſit licita? ℟. vt colligo exO2CA dictis doc. ꝙ ſic. ſi. vij. ꝯcurrūt Primū tp̄us debitū .ſ. ꝙ nō ſit deputatu or̄oni nccͣie. vl̓ pnīe. vn̄ tenēt mgr̄ivt refert Ri. in. iij. di. xxxvij. ar. iij. q. iiij. ꝙ ē pctm̄mortale coreas ducere diebꝰ dn̄icis ꝓpter dictumAug. di. qͥ facerent meliꝰ femine iudeoꝝ ſi lanamfilarent qͣꝫ tota die in neomenijs impudice ſaltareQuod qͥdem credo veꝝ qn̄ omiſſa miſſa vel p̄dicatione aut veſperoꝝ celebratione hmōi intenderent. vel ꝑ notabile ſpacium. puta ꝑ maiorē ꝑtemdiei. al̓s non. facit. l. fi. C. de ferijs. ⁊. c. qui die. deꝯſe. di. j. Secundum ꝑſona ꝯueniens. nam eccleſiaſticis ꝑſonis ꝓhibentur. xlvj. di. c. clericum. deconſe. diſtin. v. c. nullus preſbyteroꝝ. c. non oportet. el primo. ar. xxxiiij. diſtī. preſbyteri dyacones.Ita ꝙ credo eos peccare mortaliter niſi forte modicitas ⁊ qualitas corizandi excuſaret. puta in ſecreto ⁊ huiuſmodi. Tercium modus honeſtus.Nam honeſtas eſt vnum iuris preceptum. inſti.d̓ in. ⁊ iur. §. iur̄. precepta. Et ideo ſi fiet modo inhoneſto eſt peccatum mortale. vtputa geſtilationibus ꝓuocantibus ad libidinem. cantibus turpibus. vel cum ornamentis laſciuis ⁊ inhoneſtis.facit ꝓhemium. ff. veteris. §. illud v̓o. quis illos

culpe ⁊ pene. de pe. di. iij.eſt queda xolū.Ontum acta taria inobedientia qͣ qͥs monitionē iudicis implere ꝯtēnit: ita elicit̉ ex. c. ij. de do. ⁊ cōtu. iunctaglo. in v̓ ꝯtumacit̓. ⁊ ibi no. quō fit multꝭ modis ⁊ꝯſiſtit ꝯtumacia ꝓprie ī nō faciēdo volūtarie qd̓ facere ſcit ſe debere: vt pꝫ in. d. glo.i Utrū excōicatꝰ ꝓ ꝯtumacia abſolui debeat an̄ꝙͣ ſatiſfaciat de expēſis ⁊ caueat de ſiſtēdo in iudicio? ℟. ꝙ nō. ſi vere fuit ꝯtumax. Secꝰ ſi p̄ſumptiue. puta qꝛ impeditꝰ. tn̄ nōdum cōſtat ſi hoc allegat ⁊ petit. abſolui debet: vt in. c. venerabilibꝰ. §.idē eſt. de ſen. ex. li. vj.2 Utrū lite nō ꝯteſtata teſtes pn̄t recipi ꝯͣ ꝯtumacē ⁊ ꝓcedere ad ſnīaꝫ diffinitiuā. vide. c. quoniamfrequēter: vt lite nō cōte.eſt vt colligitur exOntumella Zpo. ſcd̓a ſcd̓e. q.lxxij. ⁊ Ale. ſcd̓a ſcd̓e tractatu de ꝯtumelia. qn̄ qͥs id qd̓ ē ꝯͣ honorē alicuiꝰ deducit ī nōticia eiꝰ ⁊ alioꝝ ſiue ꝑ ſigna ſiue ꝑ verba. Etdiffert a cōuicio ⁊ īproperio. Nā cōuiciū inportatgeneralit̓ defectū culpe ⁊ pene. Cōtumelia v̓o ſolū culpe. Un̄ ſi qͥs dicat alicui iniurioſe eū eē cecū:aut claudū cū ſit ꝯuiciū dicit: ſꝫ non ꝯtumeliā. Siaūt iniurioſe dicat eū furē nō ſolū ꝯuiciū: ſꝫ etiā cōtumeliā infert: ⁊ hoc ẜm theologos. Sed ẜm legiſtas cōuiciū dr̄ a collectiōe vocū cū in vnū pluresvoces cōferūt̉: ꝯuiciū appellat̉ qͣſi ꝯuociū. ita dicittex. in. l. item apud labeonē. §. cōuitiū. ff. de iniur.⁊ poteſt fieri etiā abſenti: vt cū qͥs ad domū tuamvenerit te abſente: nec tm̄ qui dicit: ſed ⁊ qͥ cōcitauit alios ad vociferationē: conuiciū fecit: vt in. d. l.item apud. Et oportet ſit aduerſus bonos moresvociferatio .ſ. ad infamiā vl̓ iniuriā vel īuidiā alicuiꝰ: al̓s nō eſt ꝯuiciū ⁊ ꝙ in cetu dictū ſit: vt in. d.itē apud labeonē. Improperiū v̓o ꝓprie ē qn̄ aliuis iniurioſe alteri ad memoriā reducit auxiliuꝫqd̓ ꝯtulit ei neceſſitatē patienti. Un̄ eccle. xx. Exigua dabit ⁊ multa īproperabit. Accipit̉ tamē vnūqn̄qꝫ pro alio. Un̄ Ale. vbi sͣ. ita diffinit. Cōtumelia eſt peccatū ex improperio ſermonis manifeſtotendēs ad nocumētū ꝓximi.1 Utrum cōtumelia ſit peccatū mortale? ℟. ẜmſan. Tho. ⁊ Ale. vbi sͣ. ꝙ ī peccatis v̓boꝝ maximeattendendū eſt quo affectu verba proferant̉. Si gͦintentio ꝓferentis ad hoc feratur: vt per v̓ba queprofert auferat honorem alterius hoc proprie perſe eſt dicere conuiciū vel cōtumeliā: ⁊ eſt hoc peccatum mortale nō minus qͣꝫ furtum. Si autē verbaconuicij vel cōtumelie: alteri diceret nō animo dehonorandi: ſꝫ ꝓpter correctionē vl̓ huiuſmodi. nōconniciū dicit vel cōtumeliā ꝓprie ⁊ formaliter: ſedꝑ accidēs ⁊ materialiter inquātū .ſ. dicit̉ id qd̓ pōteſſe cōuiciū vel ꝯtumelia. vn̄ hoc pōt eſſe qn̄qꝫ veniale peccatū: ſicut qn̄ ꝯuiciū non multū eſt dehoneſtans ⁊ ꝓfertur ex aliqua animi leuitate vel leuiira: abſqꝫ firmo ꝓpoſito dehoneſtādi. vtputa quiaintēdit cōtriſtare leuiter ſolum aliquē. qn̄qꝫ nullūvt in dubio ſequēti. vnde habenda eſt magna di-