Conſeruator.L.
ſumpta. ij. q. j. notum. Secus eſſet in non maleficijs. Tercio ꝙ actus nō requirat preſentiaꝫ: quiaque pn̄tiam requirunt ratihabitio nō poteſt ꝯfirmare. inſti. de auc. tu. §. tutor. Quarto requit̉ ẜmPa. in. c. j. de ꝯuer. infi. ꝙ extrema ſint habilia adillym actum perpetranduꝫ .ſ. tempꝰ in quo actusgeſtus eſt. ⁊ ratihabitōnis tempꝰ. qꝛ ſi vnū iſtorūdefic̄ n̄ ꝓcedit ratihabitō qꝛ cū ratihabitō ſit fictioiuris non poteſt ꝓcedere ſuꝑ impoſſibili de qͦ plene per Bar. in. l. ſi is qui ꝓ emptore. ff. de vſucap.Exemplū quidā noīe infantꝭ interfecit. Maior factus ratum hꝫ certe talis ratihabitio nō retrotrahitur. qꝛ impoſſibile erat tunc tꝑis tale mandare.Exemplū de alio extremo. Ab aliquo habebā terminū ad aliquid agendū. amicus meꝰ noīe meo fecit. ego poſt terminū ratum habui: nō retrotrahit̉quia ſic̄ poſt terminum non potuiſſeꝫ vere facere.ſic nec ficte. Ratio quia vbi certum tempus eſt deſubſtantia: ibi oportet obſeruari tempus. al̓s actꝰeſt nullus ipſo iure. ff. de excu. tu. l. ſcire oportet. §.cōſequens. quia recedere a tempore eſt recedere aforma. ff. de ver. ob. l. qui rome. §. augerius. videbonam glo. in. l. ſi ego. ff. de neg. geſt. in fi. et ꝓ hocfacit tex. in. l. bonorum. ff. rem ra. vide bonaꝫ glo.in. c. qͣꝫ ſit. de elec. li. vj. facit quod no. Card. in cle.quod circa. de elec. vbi dicit ꝙ fictio non poteſt idquod ẜm naturā eſt impoſſibile. Exempluꝫ. inſti.de adop. §. minorem. vbi quis nō poteſt adoptare eum quem nō antecedit per tot annos ꝙ eū generare poſſet. Similiter non poſſet fingi ꝙ qͥs viueret hodie qui. ccc. annis preteritis mortuus eſt.inſti. de excu. tu. §. ſed ſi in bello. Quinto requiritur ẜm Inno. in. c. prudentiam. de offi. dele. ꝙ illud qd̓ quis facit valeat. vt ſit aliquid: quia quodnihil eſt. non poteſt ratum haberi. vnde excōmunicatus nomine alterius non valet. licet ille ratuꝫhabeat: niſi tempore qui poteſt excōmunicet. Similiter ſi quis iuriſditionem faciat nomīe iudicisnon poteſt ratum haberi. quia que facti ſunt ⁊ ſolennitatem requirūt non poſſunt rata haberi. Etideo cum ſententia a non ſuo iudice lata: ſit nulla.de iudi. at ſi clerici. et cum alie ſolennitates requirantur quas ipſemet qui ratū habere vult ſi omitteret non teneret quod facit: ergo nec ratum habēpoteſt ſi ab aliquo omittatur. facit dicta. l. obſeruare. in fi. Sexto requiritur ꝙ poſſit mandatuꝫ peralium fieri. quia ſi per alium non poteſt fieri ratihabitio non retrotrahitur. vtputa facit quis adulterium vel fornicationem nomine meo: non poſſum ratum habere. vt dicit glo. in. l. j. §. quotiens.ff. de vi et viar. et Cy. in. l. non dominus. C. d̓ accuſa. ⁊ in. c. ſciant cuncti. de elec. libro. vj. Limitaiſtud verum in alijs que non ſunt delicta. ſed quoad delicta. licet nō proprie committat. ſed interp̄tatiue. ideo eadem pena punitur tanꝙͣ eiuſdeꝫ delicti particeps et mandator. vt not. Bal. in. l. vnica. §. ne autem. C. de cadu. tol.F ¶ Utruꝫ actus qui debet expediri per conſenſuꝫin communi preſtitum valeat ſi ſinguli conſentiant vt ſinguli non collegialiter. Rn̄. Pa. in. c. cuꝫin eccleſia. de cauſa poſſeſ. et proprie. ꝙ non: vt in
c. in geneſi. de elec. et. l. ij. C. de decurionibus. neceſt ſpeciale in electione: qͣꝫuis glo. dicat contrariuꝫin. c. j. de re. ec. non alie. li. vj. Sed tu tene ꝙ nō valet. Et hoc ſentit poſtmodū Io. an. ibidē in nouella. ⁊ firmat Io. cal. in. c. cum oēs. de teſti. ⁊ Bar. inl. oēs ppl̓i. ff. de iuſti. ⁊ iur̄.Onſeruator quis pōteſſe?. ℟.ꝙ ſi dat̉ a papa oportet ꝙ ſit ep̄us vel ſuperior p̄latus. vel abbas vel habens dignitatem vel ꝑſonatum in cathedralibus. aut collegiatis eccleſijs. Item ꝙ nō ſit de iuriſditione veldn̄io ſeu diſtrictu eccleſiaſtico vel temporali illiusui datur ꝓ conſeruatore exceptis illis qui regibuset reginis dantur. Item ꝙ non ſit conſeruator cōſeruatoris ſui. habent̉ hec in. c. hac conſtitutione.de offi. dele. lib. vj. ⁊ extra ciuitates vel dyoceſes inquibus fuerint deputati: vel alibi qͣꝫ in ciuitatibꝰ:ſeu locis inſignibus vbi copia poſſit haberi peritorum ꝓcedere non pn̄t. nec aliquos vltra vnam dietam a fine dyoceſis eorundē trahere pn̄t. vt in. d.c. hac conſtitutione.¶ De quibꝰ pn̄t ſe intromittere? ℟. ꝙ ſolū de manifeſtis iniurijs ⁊ violentijs: ⁊ ſi de alijs ſe intromiſerint vel ad ea que iudicialē indaginē requiruntſuam ptātem extenderint ſunt ſuſpenſi ꝑ vnū annum ab officio. ⁊ ꝑs que hoc fieri ꝓcurauerit excōicationis ſnīam incurrit ipſo facto a qua non poterit abſolui niſi primo ſatiſfaciat integraliter de expenſis: vt in. d. c. hac conſtitutione.¶ Quid ſi reus negat notoriū ⁊ actor vult ꝓbare? 2℟. ꝙ cōſeruator cognoſcere poterit. qꝛ quilibet iudex cognoſcere pōt an ſua ſit iuriſditio. l. ſi quis exaliena. ff. de iudi.¶ Quantū durat eorū officiū? ℟. ꝙ vſqꝫ ad obitū3cōcedētis. ⁊ tunc expirat quo ad negocia nō ceptavt in. d. c. hac conſtitutiōe.¶ Circa munera ⁊ expēſas aſſeſſorū ⁊ notariorum 4tenet̉ obſeruare qd̓ de legatis ſtatutū eſt. de quo vide. jͣ. iudex. §. viij. cum ſequentibꝰ.¶ Quid de attētatis ꝑ conſeruatores contra p̄miſ 5ſa? ℟. ꝙ irrita ſunt ipſo iure. d. c. hac cōſtitutione.et hec vera ſunt niſi in eorū lr̄is alia ptās eis daret̉vt fit cōiter. Et ſic pꝫ ꝙ hodie paꝝ valꝫ hec ꝓuiſio.¶ Sed quid ſi alius qͣꝫ ille cuius eſt conſeruator ꝓ 6curaret vt ſe intromitteret de alijs nūquid eſſet excōicatus? ℟. Ge. in. d. c. hac ꝯſtitutione ꝙ nō. niſiꝑticiparet cum ꝑte poſtqͣꝫ excōicationē incurrit. qꝛtunc ligaret̉ eadē excōicatione ꝑticipādo in crimine criminoſo: al̓s non.¶ Quis pōt abſoluere iſtum? ℟. Archi. Io. mo. ⁊ 7Io. an. in. d. c. hac ꝯſtitutiōe. ꝙ ordinarius exquoꝯditor canonis nō ſibi reſeruauit.¶ Utrum poſſit vices ſuas alteri cōmittere? ℟. ꝙ 8nō. niſi citationes ⁊ ſnīarum denunciatōes niſi aliud ſpāliter in eorum lr̄is contineat̉. d. c. hac conſtitutione.Onſilium ett voluntatis. Preceptum neceſſitatis. xiiij. q. j. qd̓ p̄cipit̉.tn̄ qui cōſilio dn̄i non vtit̉. minus boni