Druckschrift 
2 (1499) Opera mathematica
Entstehung
Seite
50v
Einzelbild herunterladen
 

Muſices

Superius diſpoſite modorum deſcriptionis.Capitulum. 16.Eptem quidem prediximus eſſe modos: ſꝫnihil videatur incongruum: octauꝰ ſuper annexus e ſt. huius enim adiectionisrōnem paulo poſterius eloquemur. Nuncillud eſt conſiderandum: he paginule:quas inter ſe rectus linearum ordo diſtinguit: aliedem habent notulas muſicas: alie v̓o minime: velutin eo modo: qui ſcribitur hypermixolidius. Primadem panigula. co. tertia. φ. litteris annotatur. Secunda notula vacat. in hac igitur intercapedine notularum tonus intereſſe monſtratur. Quod vero. φ. tertie: atqꝫ. Y. quarte pagine notam non panigula diuidit. Sed verſus recto ordine diductus. ſemitoniumeas differre prenuntiat. probatur hoc modo. Naꝫſi. ω. proſlambanomenos eſt. §. hypate hypaton. Y.parhypate hyꝑaton: neceſſe eſt inter ꝓſlambanomēnon eſt.. inter hypatē hypaton. eſt. φ. tonieſſe diſtantiam: inter hypaten aūt hypaton eſt. 9. parhypaten hypaton: eſt. Y. ſemitonii differentiam contineri. iamqꝫ hoc regulariter in cūctis eſtſiderandum: vt ſi vocum notulas integra pagina diſgregauerit: tōi inter eas ſciamus eſſe diſtantiā. Sinverſus notulas: ac ꝑagina diſtinguit: ſemitonii

ignoremus eſſe diſtantiam. his igitur ita premiſſis: ſi duo ordines in bis diapaſon conſonantia conſtituti ſibi inuicem cōparentur: vt qui ordo ſit grauiorpoſſit agnoſci. ſi proſlambanomenos proſtambanomeno fuerit grauior: vel quelibet alia vox eiuſdeꝫ loci voce grauior pernotetur: in eodē .ſ. genere conſtituta: totum quoqꝫ ordinem neceſſe eſt eſſe grauiorēTamen id melius ſumetur ad mediam que eſt meſeDuorum enim ordinum bis diapaſon conſonantiumcuius meſe fuerit grauior: eiuſdem totus ordo quoqꝫgrauior erit. cetere. ſingule ſingulis ꝯꝑate nihilominus grauiores inuenientur. itaqꝫ ſi media ab aliamedia tono aut acutior videat̉ aut grauior: omnesquoqꝫ nerui ſi in eodē genere ſint: ſinguli ſibimetparati tono acutiores aut grauiores eſſe videbātur.Quatuor autem mediis ſi prima ad quartam diateſſaron diſtantiam ſeruet: prima vero a ſecunda tonodifferat: ſecunda quoqꝫ a tertia eodem differat tonotertia ad quartam ſemitonii faciet differentiam hocmodo Sint. iiii. medie. a. b. c. d.. a. ei que eſt. d. Comparata ſeruet ad eam ſeſquitertiam proportionem:que eſt diateſſaron. Item. a. a. b. diſtet tono. b. a. c. diſtet tono. relinquitur. vt. c. ad. d. ſemitonii diſtantiam ſeruet.

Et ſi quinqꝫ ſint medie eodem modo. Si eniꝫ primaa quinta ſeſqualtera diſtet erit proportioneꝫ: primaqꝫ a ſecunda. ac ſecunda a tertia: quartaqꝫ a quintaſingulis diſteterint tōis: tertia ad quartam ſemitoniifaciet differentiam. Item quecūqꝫ medie alioꝝ modorum proſlābanomenos accedūt he grauiores modos operātur. Quenetis. ille acutiores efficiūt. Qm̄igitur. In ſuperiore pagina deſcriptis modis partēſiniſtram legentis proflambanomeni primi tenent.De tera vero legentis extremis clauditur netis: eritoībus quidem acutior modis: qui inſcribitur hypermixolidiꝰ: omnibus vero grauior is qui hypodoriꝰ.Nos v̓o a grauiſſimo hypodorio inchoantes ceterosquam inter ſe habeant differentiam deſignabimus.Namqꝫ in hypodorio. modo meſe que eſt. ω. ab eaeſt in modo hypofrigio tono diſtabit. Quod in hocfacile perſpicietur: ſiquis meſem hypofrigii. que eſt.φ. eiuſdem hypofrigii. c. Comparetur: que eſt hypodorii quidem meſe in hypofrigio autem licanos meſon. Nam. φ. atqꝫ. c. tono differūt: pagina interiecta demonſtrat. Itē meſe hypolidii ab ea que eſt meſe hypofrigii toni differentiam facit. Nāqꝫ. c. que eſt

meſe hypolidii tono diſtat a. ꝙͦ. que ē hypolidii ꝗdēlicanos meſon: in hypofrigio autem mēſe. Itē meſehypolidii que eſt. c. ab ea eſt meſe dorii ſemitoniodiſtat. Quod hinc poterit agnoſci quoniā ordinē ſurſum ꝓdeuntē eius meſes que eſt hypolidii. atqꝫ eumordinē inſurſum prodeūtē eiꝰ mēſes: eſt dorii: vnꝰverſiculus: pagina diſtinguit. Quo ſit vt meſe hypodorii ab ea meſe eſt dorii. integra diateſſaroncōſonātia diſtet. idqꝫ probatur. hoc. que eſtmeſe. ω. In hypodorio. eadem. c. In dorio hypatemeſon eſt ab ea que eſt meſe: In quo vis vel gn̄ediateſſaron conſonantia differens. itē meſe dorii ē⁊t. ab ea meſe que eſt frigi. ideſt. M. diſtat tono.que meſe in dorio.. eadem in phrigio licāos meſonRurſus meſe phrigij eſt. M. ab ea meſe que eſt lidii. ideſt .i. diſtat tono. que in phrigio. M. meſe īlidio A licanos meſon. Rurſus meſe lidij modi ab eameſe que eſt mixolidii. .i. N. ſemitonio diſtat. Et .n. ſiordo: rectus lidij continet meſen. ei ordini rectusmixolidii meſen habet comparatus paginula ſedverſu diſiungit̉. Ea quoqꝫ meſe que eſt mixolidij. N.ad meſen que eſt hypermixolidii. i. ⁊̓. toni differētiā facit