Druckschrift 
2 (1499) Opera mathematica
Entstehung
Seite
49r
Einzelbild herunterladen
 

Liber. iiii.

47

zeugmenon extrema. Quintuꝫ vero eſt hyperboleōcuius eſt quidem princeps nete die zeugmenon: adnetem vero hyperboleon terminatur extrema. De ſtantibus mobilibus vocibus.Capitulum. 12.Arum vero onmium vocum partim ſuntin totum immobiles: partim in totum moſibiles: partim vero nec in totū immobilesVnec in totum mobiles ī totuꝫ immobilesſunt proſtambanomenos: hypate hypatōhypate meſon. meſe. nete ſynemenō. paramēſe. nete die zeugmenon. nete hyperboleon. iccirco qm̄ inomnibus tribus generibus eedem ſunt: nec nominanec loca permutātes: ſiue pentacorda ſiue tetracorda contineant. Pentacorda quidem vt proſlambanomenos ad hypaten meſon. meſe ad netē diezeugmenon. Tetracorda vero: vt hyꝑate hypaton adhyꝑaton meſon. hypate meſon ad meſen. Mobilesv̓o ſunt que ſecundum ſingula genera permutanturhoc modo. vt paranete licanos diatonici cromatici. trite parhypate enarmonici. Alia eſt enim paranete hyperboleon diatōnos. alia paranete hyperboleon cromatica. alia trite enarmoios Diuerſe ſuntetiaꝫ paranete diezeugmenon diatōnos: atqꝫ cromatica. Nec eſt eadē que in generibus ceteris trite diezeugmenon enarmonios: neqꝫ eedem ſunt paraneteſinēmenon diatōnos cormatica: trite ſinēmenonenarmonios his: que ſunt in reliquis generibus triteDiſtant etiam lichanos meſon diatōnos licanosmeſon cromatice; perhypate meſon enarmoniosnulli aliorum generum parhypate ſimilis inuenitur.Nec eoſdem locos ac numeros ſeruant licanos hypaton diatonos licanos hypaton cromatice. Naꝫ parhypate hypaton enarmonios aliorum generum parhypatis eſſe reperitur diſſimilis. Non in totuꝫ veroimmobiles aut mobiles ſunt: que in duobus quidemgeneribus manent .i. cromatico diatonico Sed inenarmonio permutantur. Id autem ſic conſideraturtrite hyperboleon. diatōnos: trite hyperboleon cromatice eadem in ſuperiori forma deſcripta eſt hiſdeꝫnumeris. 2. 9 16. At vero cum enarmonium genusaſpicimus tritem aliam reperimus i. 2. 994. Queigitur vox duobus fuit generibus cōis: eadem in tertio permutata eſt. Idem eſt in die zeugmenon tetracordo. Nam trite diezeugmenon diatōnoſ trite diezeugmenon cromatica eedem ſunt: ſibiqꝫ conſentiūttrite autem diezeugmenon enarmonios a ſuperiorediſtat. In ſinēmenis etiam idem eſt. Trite eniꝫ ſynt̓menon diatōnos trite ſinēmenon cromatice eedemſunt. Sed trite ſinēmenon enarmonios eſt diuerſaItem parhypate meſon diatōnos perhipate meſōcromatica eedem notantur. Sed in enarmonio genere ſicut ſuperiꝰ trite: ita hic parhipate iuxta hyꝑatosmeſon quidem inueniuntur. vi autem ac ſoni acumine diuerſe ſunt ceteris. Rurſus parhypate hypatondiatōnos parhipate cromatica eadem eſt. Sedeadem eſt cum in enarmonio genere queritur. Sedvt harum non plena mutabilitas clarius colliqueſcatad hyperboleon tetracordum redeamus. in hoc igit̉genere in diatonico atqꝫ cromatico genere. trite hyperboleon eſt eadeꝫ: mutatur in enarmonio: ſit paranetę. Item que trite diezeugmenon in diatonicovel cromatico genere vocabat̉: paranete in enarmonio dr̄ que trite ſinēmenon in cromatico vel diatōni

47co fuit: in enarmonio in paranetē tranſit. Que veroparhipate meſon in cromatico vel diatonico viſebatur eadem licanos meſon in enarmonio reperitur. autē parhypate hypaton vel in diatōico vel in cromatito dicebatur: licanos hipaton in enarmoniocupatur. Sunt igitur quidem immobiles. proſtambanomenos. hypate hypaton. hypate meſon. meſe neteſinēmenon. paramēſe. nete diezeugmenon. nete hyꝑboleon Mobiles: vero: quas licanos: vel paranetasvel diatonicas. vel cromaticas. vel enarmonicas nominamus. Non in totum mobiles: aut immobiles:quas parhipatas tritas in diatonico vel cromate: licanas autem vel paranetas in enarmonico generedicimus. De conſonantiarum ſpeciebus.Capitulum. 13.Unc de ſpeciebus primaꝝ conſonantiarūtractandum eſt. prime autem conſonantieſunt diapaſon: diapente: diateſſarō. Species autem eſt quedam poſitio propriamIIhabens formam ſecundum vnum quodqꝫgenus in vnius cuiuſqꝫ proportionis conſonantiaꝫ facientis terminis cōſtituta: vt in diatōno genere.ſi diezeugmenon tetracordum inter hyperboleon tetracordum: meſēqꝫ ponamus ſubtracto .ſ. ſinēmenontetracordo erunt. 15. nerui. At ſi ab his proſlambanomenos detrahatur: erunt quatuordecim. hi ergo difponantur hoc modo. Sit. a. hypate hypaton. ſi. perhypate. hypaton. c. licanos hipaton. d. hypate meſonE. ꝑhypate meſō .ſ. lichāos meſō. g. meſe. h. ꝑamēſe.i. trite diezeugmen̄. k. ꝑanete diezeugmenō. l. netediezeugmenon. M. trite hyꝑboleō .n. ꝑanete hyꝑboleon. o. nete hyperboleon. Ab hipate igitur ad parameſen diapaſon conſonantia eſt. A meſe vero ad hypatē meſon diateſſaron. ab eadem vero meſe ad licanon hiꝑaton diapente. Erit igitur quidem diapaſonocto cordarum. Diateſſaron vero quatuor. diapenteautem quinqꝫ. Ac per hoc habebit diateſſarō quidēſpecies tres. diapente autem ſpēs quatuor. diapaſonvero ſpecies ſeptem. Semperqꝫ vna minus ſpecieserit: quam fuerint voces. vt enim a meſe ceteras ordinamus diateſſaron conſonantie ſpecies tres ſunthoc modo. Una quidem ſpecies erit ab. g. ad. d. Secunda v̓o ab. f. ad. c. Tertia vero ab. e. ad. b. huc vſqꝫ diateſſaron ſpecies progrediuntur. Iccirco quiahuc vſqꝫ ſpēs binos continet neruos. eiuſdem diateſſaron. vt. g. d. quidem eos qui ſunt. e. f. continent. f. c.eos qui ſunt. e. d.. e. b. eos continent: qui ſunt. c. d. ſiv̓o hiſ adiecero diateſſarō. d. a. diuerſa erit ab eaque eſt. g. d. vnum enī ſolum. g. d. conſonantie neruūcontinebit. i. d. ſolum. Exceſſit igitur. g. d. conſonantiam. atqꝫ ideo diateſſaron tres ſpecieſ habere perhibetur. Et in ceteris quidem conſonantijs idē eſt. Diapente autem erunt ſpecies quatuor hoc modo: Unāꝗdem eſt. h. ad. d. Alia vero ab eo eſt. g. ad. c. Aliaab eo eſt. f. ad. b. Alia autē ab eo eſt. e. ad. a. diapaſon vero conſonatie. 7. erunt ſpeciēs hoc modo.ma ab eo eſt. o. ad. g. ſecunda ab eo eſt. N. ad. f.Tertia ab eo eſt. M. ad. e. Quarta ab eo ē. l. add. Quinta ab eo ē. k. ad. c. Sexta ab eo ē. i. ad. b.Septima ab eo eſt. h. ad. a. liquet igit̉ ex his dicta ſunt: diateſſaron conſonantiam ſemel tantum in īmobilibus ac ſtatutis vocibus contineri. ſi ab hipate hiꝑaton incipiam: erit. a. d. i. ab hiꝑate hiꝑatō ī