Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
252r
Einzelbild herunterladen
 

CCapitulum.I.

CCapitulumem̄ clare loquēdo. delectat ornate loq̄ndo. flectit efficacit̓ mouēdo. vn̄ Heſter orabat ad dn̄m. Da ſermo rectū bn̄ ſonātē ī os meū. vt placeāt v̓ba ī ꝯſpectupͥncipis. vt .ſ. flecteret induceret ad exaudiēdū ſuam petitionē. quod ſecutū ē .ſ. corā principe Aſſuero. Dyalectica ꝟo oēs ambit ceteras artes. abdita penetrat. tetra dilucidat. falſa repellēs. v̓itatē ducit ī lu. vbiqꝫ valeā deū meū videre. vbiqꝫ latet obſtruſus. Et ſi fortaſſe minus intelligenti minuſqꝫ deū benignū amāti he ſcīe viles vident̉ indigne. vt deus q̄rat̉in eis verbū. fontē ſapīe ī excelſis memīſſe debēt latuiſſe ī virgine. iacuiſſe in p̄ſepio. brutoꝝ medio feno ſociatum. tectū ſtabulo. pāniculis inuolutū. immo vtcta ꝑtranſeā cruce affixū. ſicut celoꝝ faſtigia tenet adoexterā patris ſine loco locatū. Certe intrabo p̄ſepium crucē dn̄i mei viliſſimā tota cordis deuotōe amplectar. vt mellifluū reperiam dn̄m meum. Quare ergo vetatur florida prata atqꝫ ſtelligeros celos ſeculariū ſcīarum intrare in quibꝰ iubilo occultare videt̉ Quo ad Ariſmetricā vt verbis vtar Torquati. li.j. ariſmetrice ſue. Ariſmetrica cūctis mathematicisor eſt. modo quia ille huius mūdane molis conditor deus. prima ſue habuit ratiocinationis exēplar. etad hāc cūcta conſtituit quecūqꝫ fabricauit rōne numeros aſſignator ordinis inuenire concordiā ⁊cͣ. Ecce deus ipſe gl̓ioſus qui oīa conſtituit ī pondere. numero menſura. mēſura vſus ē ariſmetrica. ariſmetri inſpirauit docuit. Quare ergo ꝓhiberi debet numeris addiſcēdis intēdere. qui deum ſuū debet imitari De muſica qͥd dicā humane mētis medela. quaꝫignoraſſe turpe fuit apud venerādos antiquos ꝙͣ literas neſciſſe. ſicut ſcribit Iſidorus. Sine cuius noticia nulla diſciplina pōt eſſe ꝑfecta. Hac tota celoꝝpago ſiſtit. hac vniuerſa mūdi moles ꝯſiſtit. Sine hacreſpublica ordinate moderari pōt. Mores corrigūtur iſtā. humani animi obtinetur. hec furioſos reſtituit ſub Pitagora ſibi. et morbos domauit redditaſanitate narrātibꝰ Cicerone Seuerino poſt.inſipiēs erit ſolo noīe. ncc̄ie geometrie ignarusquā vniuſcuiuſqꝫ rei t̓mini deſignāt̉. ſicut ſcribit Richar. Fuit em̄ ꝓut notat Alphorabiꝰ. ncc̄ia ꝑſpectiua diſcernit̉ id quod apparet ī viſu alit̓ ꝙͣ ſit. qd̓ apparet ita vt ē. Aſſignat em̄ quibꝰ de cauſis iſta fiāt. hocdemōſtratōibꝰ nccͣijs. docet etiā quibꝰ modis viſus poteſt errare vt erret. Sa oro aſtronomīe neſcium.Aſtrologiā ignorātē quēpiā. nōne velut deridēdus infantulus ꝓnūciabit ſydera labi. Lāguere lunā ſolēqꝫqͣlitate mutari. ſic vt ſuccurrēdū putet ſono calibis etferri. qͣtenꝰ inde territus pluto ꝓſerpinā ſinat ad locaſuꝑiora reuerti. Quot hiberas nemas īſcij viri. ſenesdeliri et vetule garrule. de orione feroce. vrſa vtraqꝫadriane corona recitāt p̄ſciſe. qꝛ ſunt aſtronomīe vtcūqꝫ ignari. At quiſqͥs aſtrologie noticia carēs ꝟtuoſosquoſdā putabit vicioſoſqꝫ alios. laudeue dignos. illosiſto ſqꝫ vituꝑandos quaſi volūtarie ſuos actꝰ ꝓducāt.quos ſola ꝯſtellatio ad oꝑa ſua illos reddit ꝓcliues.ncc̄itādo ſꝫ ſēſualitatē inclinādo. ꝓpt̓ qd̓ maximꝰ aſtrologꝰ ptholomeꝰ dixit. Uir ſapiēs dn̄abit̉ aſtris .ſ. rōneſuꝑando inclīatiōes ad vicia ex ꝯſtellatōibꝰ ꝓcedētes Ad ph̓iam veniamꝰ. reꝝ qͣs deꝰ ſūmꝰ ſolꝰ creauitquē iſta viſibilia cognoſcimꝰ. ad hūc ſoluꝫ finē ſuimagna ꝑte creata. vires. ꝓprietates. dignitates effectibꝰ ſuis docet et manuducit ad methaph̓icū. ſic fidelit̓ fidē catholicā ꝓfitentē atqꝫ dicentē. Ncc̄e ē eſſealiquā ſub̓aꝫ et̓nā īmobilē. dātē cūcta moueri. Sub̓eem̄ p̄cedūt om̄ia entia .ſ. cauſalitate. Si igit̉ om̄s ſub̓efuerint corrupte. oīa entia erūt corrupta. qꝛ deſtructa deſtruit̉ effectus. Et ideo deſtructis primis ſubſtātijs īpoſſibile ē aliqͥd alioꝝ remanere. Deꝰ ſꝑ ē. ē intelligēs ſe. habetqꝫ vitā nobilē ſempit̓nā. Ip̄e ē deus vnꝰ. et̓nꝰ. infinite nobilitatis. ē vita ꝯtinua entiū

multa alia ſcribit Ariſto. xj. metha. Hīc Auicē. īſua methaphiſica ait. Scīa diuina ē ſcīa de rebꝰ ſeꝑatis a materia. t̓mīs diffinitōe. In hac ſcīa querit̉ depͥmis cauſis natural̓ doct̓nal̓. eiꝰ qd̓ depēdet exhis. de cāꝝ que ē deꝰ excelſus. hec ē ph̓ia prima. hecibi. Ex his omībꝰ apparet oēs ſcīas que ſcl̓ares vocāt̉non ſolū veritates mirificas ꝯtinere. ſꝫ etiā manuducere in radioſā cognitōꝫ diuinā. ideo horrendasſed ſtudioſe colēdas.Quia predicta oīa .§. vj.arguēdo aſſerēdo p̄fatꝰ vir ſtudioſiſſimꝰ cūcta laudabil̓ dn̄s Io. dn̄ici ī dicto libello induxit. rn̄dēdo trianotat. Primo ſcīa dei ē alteriꝰ generis a nr̄a. vn̄ īip̄a poſſumꝰ imitari. Scd̓o ſcīa nr̄a etiā eminēs ēde pauciſſimis rebꝰ imꝑfecta multis ꝑiculoſa. et nimis affectuo ſe ſꝫ moderate q̄rēda. Tercio permaxīe ī dilectōe dei ē imitatio ꝓcurāda. ī ſcīa niſi iniſta ē donū. ē ip̄a charitate vnita. Dicit rn̄dēdo argumēto ī. c. quod ſic incipit̉. Bonoꝝ oīm exn̄tiūpoſſibiliū. ſolꝰ capax intellectꝰ diuinꝰ. ſcl̓ares ſcīashꝫ .ſ. ſic̄ hꝫ intellectꝰ creatꝰ. Pro huiꝰ declaratiōe dicitv. ꝯſiderāda circa ſcīam .ſ. ſubiectū. obiectū.. modū.et effectū. Credo aūt ſimpl̓r dicēdū hūanā ſcīaꝫeiuſdē generis generaliſſimi. ad p̄dicta.v. ſcīa humana. quo ad primū .ſ. ſb̓iectū pꝫ. qꝛ oīs ſcīa nr̄a ētāqͣꝫ accidēs ī intellectu hūano ſic̄ ī ſubiecto. In deoaūt nullū ē accidēs. nec intellectꝰ diuinꝰ ē ſubiectū alicuiꝰ trāſmutatōis. dicēte iacob de deo. Apud quē ētrāſmutatō. nec viciſſitudīs obumbratō. ſꝫ lucē īhītatinacceſſibilē ẜm apl̓m. ꝓpter quod irrefragabilit̓ tenē ē tota fide catholica diuinā ſcīam vniformit̓ſub̓aliter ipſā diuinā eſſentiā. quod de nulla creatura in via. nec in patria dici pōt vel debet. Sed de ſecūdo .ſ. obiecto magis ad ꝓpoſitū materia obuerſaturEſt em̄ ẜm Ariſto. in. j. poſte. ſcīa de ꝑpetuis neceſſarijs incorruptibilibꝰ vniuerſalibꝰ. que poſſūt aliter ſe habere. Uidendū igit̉ que ſint iſta obiecta. ſuntem̄ aut deus. aut res citra deū. aut quedā ꝯplexa. ſicutſunt ꝓpoſitiones ꝓlate. ſcripte aut cōcepte. aut conceptibiles. Si dat̉ primū .ſ. de deo aſſētio qͥdē deſcriptioni ſcibil̓ obiectī deo ꝯuenire. de quo hꝫ veriſſimā noticiā ē ipſe. ſicut ꝓfitet̉ ipſe ph̓s. xj. metha. vn̄ diuꝰAug. ait in lib. vj. de trini. deo hoc ē quod ſapientēeſſe. hoc ē ſapientē quod intelligere. Ueꝝ hāc ſcīaꝫ hn̄t non ſolū infideles. ſed nec quiſqꝫ fidelis in viaCum ſcriptum ſit. Deum nemo vidit vnqͣꝫ Iohā. j. etprius dixerat. videbit me viuet .ſ. eēntiā meāLicet em̄ ſcripſit Cicero li. quē habuit de creatōedi. parentē vniuerſitatis huius inuenire difficile eſt.cum quis inuenerit. in vulgus indicare nephas ē tamē fuit inuentū a quoqͣꝫ quid ſit. ſed tm̄ quia eſtEt hoc ē quod dicit Damaſ. de deo ſcire poſſumꝰqꝛ ē. ſed qͥd ē. In quo ſcīa ꝓprie dicta non cōſiſtit .ſ.ſcire de aliquo. qꝛ eſt quid ē. iuxta determinatōeꝫph̓i in .j. poſter̄. Eſt em̄ deus. vt ait Caſſiodorꝰ. virtꝰinexplicabilis. pietas incomp̄henſibilis. ſapiētia ineffabilis cuius diffinitio ē finē in finē in ſanctis laudibꝰ hr̄e. Si autē dicant̉ obiecta ſcīe res ſunt deusTūc illa ſunt vl̓ia. aut ꝑticularia. primū. vl̓iaaut ſūt. aut a ſuis ſingl̓aribꝰ indiſtīcta. ꝑticl̓aria v̓o ſūt incorruptibilia ſēpit̓na. ſꝫ ſūt tꝑalia defectibilia tꝑe ceperūt. ꝯtinue deficiūt. etiā magꝭ ſolidavident̉. ſicut ſunt ſpūs corꝑa ſuꝑiora. niſi oīpotēs illa manuteneret hoc cognouerūt hoīes ſcl̓i. Et ſi catholicis crediderūt. tn̄ ſciuerūt ſcīa ꝓprie dicta. em̄ talis noticia ex immediatis ſe notis ꝓcedit. ſꝫ ex reuelatis alijs nob̓ ignotis. Dimittat̉ que tergiuerſatō ignorātie dicētiū diffinitō ſcīe quādat Ariſt. ē ẜm naturā. ſꝫ ẜm naturā vl̓ia ꝓut ſūt ī ſuis ꝑticularibꝰ ſūt incorruptibilia. generationem