CCapitulum.I.
CCapitulumem̄ clare loquēdo. delectat ornate loq̄ndo. flectit efficacit̓ mouēdo. vn̄ ⁊ Heſter orabat ad dn̄m. Da ſermonē rectū ⁊ bn̄ ſonātē ī os meū. vt placeāt v̓ba ī ꝯſpectupͥncipis. vt .ſ. flecteret eū ⁊ induceret ad exaudiēdū ſuam petitionē. quod ſecutū ē .ſ. corā principe Aſſuero.¶ Dyalectica ꝟo oēs ambit ceteras artes. abdita penetrat. tetra dilucidat. falſa repellēs. v̓itatē ducit ī lucē. ⁊ vbiqꝫ valeā deū meū videre. qͥ vbiqꝫ latet obſtruſus. Et ſi fortaſſe minus intelligenti minuſqꝫ deū benignū amāti he ſcīe viles vident̉ ⁊ indigne. vt deus q̄rat̉in eis verbū. fontē ſapīe ī excelſis memīſſe debēt latuiſſe ī virgine. iacuiſſe in p̄ſepio. brutoꝝ medio feno ſociatum. tectū ſtabulo. pāniculis inuolutū. immo vt cūcta ꝑtranſeā cruce affixū. ſicut celoꝝ faſtigia tenet adoexterā patris ſine loco locatū. Certe intrabo p̄ſepium ⁊ crucē dn̄i mei viliſſimā tota cordis deuotōe amplectar. vt mellifluū reperiam dn̄m meum. Quare ergo vetatur florida prata atqꝫ ſtelligeros celos ſeculariū ſcīarum intrare in quibꝰ cū iubilo occultare videt̉¶ Quo ad Ariſmetricā vt verbis vtar Torquati. li.j. ariſmetrice ſue. Ariſmetrica cūctis mathematicis pͥor eſt. nō modo quia ille huius mūdane molis conditor deus. prima ſue habuit ratiocinationis exēplar. etad hāc cūcta conſtituit quecūqꝫ fabricauit rōne ꝑ numeros aſſignator ordinis inuenire concordiā ⁊cͣ. Ecce ꝙ deus ipſe gl̓ioſus qui oīa conſtituit ī pondere. numero ⁊ menſura. mēſura vſus ē ariſmetrica. ariſmetricā inſpirauit ⁊ docuit. Quare ergo ꝓhiberi debet numeris addiſcēdis intēdere. qui deum ſuū debet imitari ¶ De muſica qͥd dicā humane mētis medela. quaꝫignoraſſe tā turpe fuit apud venerādos antiquos ꝙͣ literas neſciſſe. ſicut ſcribit Iſidorus. Sine cuius noticia nulla diſciplina pōt eſſe ꝑfecta. Hac tota celoꝝ cōpago ſiſtit. hac vniuerſa mūdi moles ꝯſiſtit. Sine hacreſpublica ordinate moderari nō pōt. Mores corrigūtur ꝑ iſtā. ⁊ humani animi obtinetur. hec furioſos reſtituit ſub Pitagora ſibi. et morbos domauit redditaſanitate narrātibꝰ Cicerone ⁊ Seuerino poſt eū. Ꝙinſipiēs erit ⁊ ſolo noīe hō. ncc̄ie geometrie ignarus ꝑquā vniuſcuiuſqꝫ rei t̓mini deſignāt̉. ſicut ſcribit Richar. Fuit em̄ ꝓut notat Alphorabiꝰ. ncc̄ia ꝑſpectiuaqͣ diſcernit̉ id quod apparet ī viſu alit̓ ꝙͣ ſit. ⁊ qd̓ apparet ita vt ē. Aſſignat em̄ quibꝰ de cauſis iſta fiāt. ⁊ hocdemōſtratōibꝰ nccͣijs. docet etiā quibꝰ modis viſus poteſt errare vt nō erret. ¶ Sa oro aſtronomīe neſcium.Aſtrologiā ignorātē quēpiā. nōne velut deridēdus infantulus ꝓnūciabit ſydera labi. Lāguere lunā ſolēqꝫqͣlitate mutari. ſic vt ſuccurrēdū putet ſono calibis etferri. qͣtenꝰ inde territus pluto ꝓſerpinā ſinat ad locaſuꝑiora reuerti. Quot hiberas nemas īſcij viri. ſenesdeliri et vetule garrule. de orione feroce. d̓ vrſa vtraqꝫadriane corona recitāt p̄ſciſe. qꝛ ſunt aſtronomīe vtcūqꝫ ignari. At quiſqͥs aſtrologie noticia carēs ꝟtuoſosquoſdā putabit vicioſoſqꝫ alios. laudeue dignos. illosiſto ſqꝫ vituꝑandos quaſi volūtarie ſuos actꝰ ꝓducāt.quos ſola ꝯſtellatio ad oꝑa ſua illos reddit ꝓcliues. n̄ncc̄itādo ſꝫ ſēſualitatē inclinādo. ꝓpt̓ qd̓ maximꝰ aſtrologꝰ ptholomeꝰ dixit. Uir ſapiēs dn̄abit̉ aſtris .ſ. rōneſuꝑando inclīatiōes ad vicia ex ꝯſtellatōibꝰ ꝓcedētes¶ Ad ph̓iam veniamꝰ. q̄ reꝝ qͣs deꝰ ſūmꝰ ⁊ ſolꝰ creauitquē ꝑ iſta viſibilia cognoſcimꝰ. ad hūc ſoluꝫ finē ꝓ ſuimagna ꝑte creata. vires. ꝓprietates. dignitates cū effectibꝰ ſuis docet et manuducit ad methaph̓icū. ſic fidelit̓ fidē catholicā ꝓfitentē atqꝫ dicentē. Ncc̄e ē eſſealiquā ſub̓aꝫ et̓nā īmobilē. dātē cūcta moueri. Sub̓eem̄ p̄cedūt om̄ia entia .ſ. cauſalitate. Si igit̉ om̄s ſub̓efuerint corrupte. oīa entia erūt corrupta. qꝛ deſtructacā deſtruit̉ effectus. Et ideo deſtructis primis ſubſtātijs īpoſſibile ē aliqͥd alioꝝ remanere. Deꝰ gͦ ſꝑ ē. ⁊ ē intelligēs ꝑ ſe. habetqꝫ vitā nobilē ⁊ ſempit̓nā. Ip̄e ē deus vnꝰ. et̓nꝰ. infinite nobilitatis. ⁊ ē vita ꝯtinua entiū
hͦ ⁊ multa alia ſcribit Ariſto. xj. metha. Hīc ⁊ Auicē. īſua methaphiſica ait. Scīa diuina ē ſcīa de rebꝰ ſeꝑatis a materia. t̓mīs ⁊ diffinitōe. In hac ſcīa querit̉ depͥmis cauſis eē natural̓ ⁊ eē doct̓nal̓. ⁊ eiꝰ qd̓ depēdet exhis. ⁊ de cā cāꝝ que ē deꝰ excelſus. hec ē ph̓ia prima. hecibi. Ex his omībꝰ apparet oēs ſcīas que ſcl̓ares vocāt̉non ſolū veritates mirificas ꝯtinere. ſꝫ etiā manuducere in radioſā cognitōꝫ diuinā. ⁊ ideo nō horrendasſed ſtudioſe colēdas.Quia predicta oīa .§. vj.arguēdo n̄ aſſerēdo p̄fatꝰ vir ſtudioſiſſimꝰ ⁊ ꝑ cūcta laudabil̓ dn̄s Io. dn̄ici ī dicto libello induxit. rn̄dēdo trianotat. Primo ꝙ ſcīa dei ē alteriꝰ generis a nr̄a. vn̄ eū īip̄a nō poſſumꝰ imitari. Scd̓o ꝙ ſcīa nr̄a etiā eminēs ēde pauciſſimis rebꝰ ⁊ imꝑfecta ⁊ multis ꝑiculoſa. et iōnō nimis affectuo ſe ſꝫ moderate q̄rēda. Tercio ꝙ permaxīe ī dilectōe dei ē imitatio ꝓcurāda. nō ī ſcīa niſi iniſta q̄ ē donū. ⁊ ē cū ip̄a charitate vnita. ¶ Dicit gͦ rn̄dēdo argumēto ī. c. quod ſic incipit̉. Bonoꝝ oīm exn̄tiū ⁊poſſibiliū. ſolꝰ capax intellectꝰ diuinꝰ. ſcl̓ares ſcīas nōhꝫ .ſ. ſic̄ hꝫ intellectꝰ creatꝰ. Pro huiꝰ declaratiōe dicitv. ꝯſiderāda circa ſcīam .ſ. ſubiectū. obiectū. rē. modū.et effectū. Credo aūt ſimpl̓r dicēdū hūanā ſcīaꝫ nō eēeiuſdē generis generaliſſimi. qͦ ad p̄dicta.v. cū ſcīa humana. Nā quo ad primū .ſ. ſb̓iectū pꝫ. qꝛ oīs ſcīa nr̄a ētāqͣꝫ accidēs ī intellectu hūano ſic̄ ī ſubiecto. In deoaūt nullū ē accidēs. nec intellectꝰ diuinꝰ ē ſubiectū alicuiꝰ trāſmutatōis. dicēte iacob de deo. Apud quē nō ētrāſmutatō. nec viciſſitudīs obumbratō. ſꝫ lucē īhītatinacceſſibilē ẜm apl̓m. ꝓpter quod irrefragabilit̓ tenēdū ē cū tota fide catholica diuinā ſcīam eē vniformit̓ ⁊ſub̓aliter ipſā diuinā eſſentiā. quod de nulla creaturarū in via. nec in patria dici pōt vel debet. ¶ Sed de ſecūdo .ſ. obiecto magis ad ꝓpoſitū materia obuerſaturEſt em̄ ẜm Ariſto. in. j. poſte. ſcīa de ꝑpetuis ⁊ neceſſarijs incorruptibilibꝰ vniuerſalibꝰ. ⁊ que nō poſſūt aliter ſe habere. Uidendū igit̉ que ſint iſta obiecta. ſuntem̄ aut deus. aut res citra deū. aut quedā ꝯplexa. ſicutſunt ꝓpoſitiones ꝓlate. ſcripte aut cōcepte. aut conceptibiles. Si dat̉ primū .ſ. de deo aſſētio qͥdē deſcriptioni ſcibil̓ obiectī deo ꝯuenire. de quo hꝫ veriſſimā noticiā q̄ ē ipſe. ſicut ꝓfitet̉ ipſe ph̓s. xj. metha. vn̄ ⁊ diuꝰAug. ait in lib. vj. de trini. deo hoc ē eē quod ſapientēeſſe. hoc ē ſapientē eē quod intelligere. Ueꝝ hāc ſcīaꝫnō hn̄t non ſolū infideles. ſed nec quiſqꝫ fidelis in viaCum ſcriptum ſit. Deum nemo vidit vnqͣꝫ Iohā. j. etprius dixerat. Nō videbit me hō ⁊ viuet .ſ. eēntiā meāLicet em̄ ſcripſit Cicero li. quē habuit de creatōe mūdi. parentē vniuerſitatis huius inuenire difficile eſt. ⁊cum iā quis inuenerit eū. in vulgus indicare nephas ēnō tamē fuit inuentū a quoqͣꝫ quid ſit. ſed tm̄ quia eſtEt hoc ē quod dicit Damaſ. Ꝙ de deo ſcire poſſumꝰqꝛ ē. ſed nō qͥd ē. In quo ſcīa ꝓprie dicta non cōſiſtit .ſ.ſcire de aliquo. qꝛ eſt ⁊ nō quid ē. iuxta determinatōeꝫph̓i in .j. poſter̄. Eſt em̄ deus. vt ait Caſſiodorꝰ. virtꝰinexplicabilis. pietas incomp̄henſibilis. ſapiētia ineffabilis cuius diffinitio ē finē in finē in ſanctis laudibꝰnō hr̄e. Si autē dicant̉ obiecta ſcīe res q̄ nō ſunt deusTūc illa ſunt vl̓ia. aut ꝑticularia. Nō primū. nā vl̓iaaut nō ſūt. aut a ſuis ſingl̓aribꝰ indiſtīcta. ꝑticl̓aria v̓on̄ ſūt incorruptibilia ⁊ ſēpit̓na. ſꝫ ſūt tꝑalia ⁊ defectibilia q̄ tꝑe ceperūt. ⁊ ꝯtinue deficiūt. etiā q̄ magꝭ ſolidavident̉. ſicut ſunt ſpūs ⁊ corꝑa ſuꝑiora. niſi oīpotēs illa manuteneret hoc nō cognouerūt hoīes ſcl̓i. Et ſi qͥcū catholicis crediderūt. nō tn̄ ſciuerūt ſcīa ꝓprie dicta. nō em̄ talis noticia ex immediatis ⁊ ꝑ ſe notis ꝓcedit. ſꝫ ex reuelatis ⁊ alijs nob̓ ignotis. Dimittat̉ quedā tergiuerſatō ignorātie dicētiū ꝙ diffinitō ſcīe quādat Ariſt. ē ẜm naturā. ſꝫ ẜm naturā vl̓ia ꝓut ſūt ī ſuis ꝑticularibꝰ ſūt incorruptibilia. cū ꝑ generationem