¶ Capitulum.XII.
viri ſuſpectā hn̄t ſui ꝓſperitatē. timētes ne deus veliteos hic remūerare. Et iō qͥlibꝫ dicat. A iudicijs tuistimui. ſꝫ vt ait Thobias filio ſuo. Multa bona habebimus ſi timuerimꝰ deū. ⁊ receſſerimꝰ a malo ⁊ fecerimus bone Thob. iiij.Quartuꝫ iudiciuꝫᵐ. §. iiij.dei .ſ. electiōis ⁊ reprobatiōis hoīm. ſuꝑ oīa timēdū ē.Nullus .n. ſcire pōt qͣntūcūqꝫ ſit bonꝰ vel malꝰ. de ſuiſaluatiōe vl̓ dānatiōe: niſi ei eēt a deo renelatū qd̓ rariſſimū ē. Et iō vt ait apl̓s ad Ro. d̓ hmōi materia loquēs. c. xj. Noli altū ſapere ſꝫ time. Hmōi iudicia admirās ip̄e apl̓s ⁊ timēs. ait eodē. c. Oaltitudo ſapīe ⁊ſcīe dei. ꝙͣincōp̄hēſibilia ſūt iudicia eiꝰ. Siqͥdē ẜm. b.Tho. ſuꝑ epl̓as Pauli. Sicut ī edificio materiali neceſſariū ē ad ꝑfectiōeꝫ ip̄iꝰ aliqͦs ex lapidibꝰ qͥbꝰ ꝯſtruitur poni inferius in fūdamēto ſub terra. aliqͦs ſupͣ terrā in parietibꝰ. Sꝫ ꝙ tales lapides eiuſdeꝫ aptitudīsponāt̉ infra. ⁊ tales ſupͣ. nō ē neceſſariū. ſꝫ ſimpl̓r hͦ ē exvolūtate edificātis. Ita ad ꝑfectiōeꝫ vniuerſi ⁊ pulcritudinē. neceſſe ē aliqͦs eē infra in inferno dānatos. īqͥbꝰ punitis clareat iuſticia dei. aliqͦs ſupͣ in celo beatificatos. ex quoruꝫ glorificatiōe reluceat miſcd̓ia dei. ſꝫꝙ iſte tal̓ dānet̉. ille aliꝰ ſaluet̉. hͦ ſimpl̓r depēdet ex bn̄placito dei. ꝙͣtuꝫ .ſ. ad p̄deſtinatiōeꝫ vl̓ p̄ſcīam. q̄ merita ⁊ demerita p̄cedūt. ſicut dic̄ apl̓s de Iacob ⁊Eſau:cū nōdū eſſent nati nec aliqͥd boni vl̓ mali egiſſent. dictū ē .ſ. a deo ꝑ ꝓph̓am Malachiā. Iacob dilexi. eſauaūt odio habui. Nullū tn̄ deꝰ dānat niſi culpa ſua p̄cedente ꝓpria volūtate. nec aliquē ſaluat niſi gr̄a pͥncipalit̓ operāte ⁊ oꝑbꝰ hoīs. Un̄ Augꝰ. Nec de iudiciodei q̄rimur quo meritos deſerit. ⁊ miſcd̓ie eiꝰ gr̄as agimus qͣ liberat nō meritos liberari. xxiij. q. iiij. Nabuchodonoſor. Et d̓ tyris ⁊ ſydōijs de qͥbꝰ dic̄ dn̄s ī euāgelio. ꝙ ſi fuiſſent facte v̓tutes in eis q̄ facte ſūt in bethſaida ⁊ capharnaū ciuitatibꝰ .ſ. iudeoꝝ penituiſſentDicit Augꝰ. Nos etſi rōne facti ꝓfūditatē iudicij eiꝰpenetrare nō poſſumꝰ. māifeſtiſſime tn̄ ſcimꝰ ⁊ veꝝ eēqd̓ dixit. ⁊ iuſtū eē qd̓ fec̄. q. e. §. de tyrijs. Circa hmōiigit̉ iudicia timendū ē ⁊ admirādū. nō aūt curioſe in qͥrendū. vl̓ de iniuſticia arguēdū. vn̄ Aug. ſuꝑ Io. Magna gr̄e cōmēdatio. Nemo venit .ſ. ad xp̄m niſi tract̓i. a gra. Quē aūt trahat ⁊ quē nō trahat. Cur iſtū trahat illū nō trahat. noli iudicare ſi non vis errare. Semel accipe ⁊ intellige. Nōdū traheris. ora vt traharꝭ¶ Ꝙ etiā aliqͥ certo tꝑe videāt̉ magnis v̓tutibꝰ eminere apud hoīes. poſtmodū in aliqͦ vicio alijs cōit̓ detegūt̉. vt qͥ liberalitati inſeruiebāt iniuſticias exerceant. Et qͥ miſericors fuerat. iuxta vite ſue terminū rapacitatis ⁊ crudelitatis ſtimul̓ inardeſcat. Et plerūqꝫ vt ait Greg. ſuꝑ Ezech. ſuꝑbia latet ⁊ caſtitas innoteſcit. Et iō on̄ſa diu caſtitas circa fineꝫ vite ꝑdit̉.qꝛ cooꝑta ſuꝑbia vſqꝫ ad fineꝫ vite incorrepta retinetur. Alius patīe ſtudꝫ. ſꝫ inuidere alijs ⁊ maliciā ī corde tenere nō canet. Fitqꝫ manifeſte impatiēs. qꝛ diu latuit dolēs. Qd̓ ait Greg. Ualde iuſto iudicio dei agitur vt ꝑdat ⁊ an̄ hoīes vn̄ hoībꝰ placuit. qͥ hoc vn̄ deodiſplicuit corrigere nūqͣꝫ curauit: iō aliqͥ nō ꝑſeuerātviā ſāctitatis arripiūt. qͥ idcirco virtutibꝰ iter nō ꝑuenturi inchoant. vt eis qͥ ꝑuēturi ſūt viā qͣ gradiūt̉oſtēdat. Quorū caſus vtilitate nō modica electoꝝ ꝓuectibꝰ ſeruit. qꝛ illorū lapſū dū cōſpiciūt. de ſuo ſtatu cōtremiſcūt. Hec oīa Greg. de peni. di. ij. multi. pͣs.Terribil̓ in cōſilijs deꝰ ſuꝑ filios hoīm.Quītū iudiciuꝫ ſeu .§. v.diſpoſitio dei ē circa ſtatuū hoīm diuerſificatiōeꝫ. qd̓admirandū ē Sap̄. xij. Tu dn̄e dominator virtutꝭ cūtrāqͥllitate iudicas. ⁊ cū magna reuerentia diſponisnos. Sicut dīna ꝓuidētia regna cōſtituūtur hūana.vt ait Aug. de ciui. dei. ita ⁊ officia ⁊ exercitia hoīm a
deo diſponūt̉ varia. ad pulcritudinē vniuerſi: diſponitqꝫ ſapīa dei oīa ſuauit̉. vt dr̄ Sapīe. viij. dū vicꝫ ſic̄ naturalibꝰ cauſis dat virtutē ſine violētia ꝓducēdi ſuoseffectus. ita ⁊ hoībꝰ volūtarie a gentibꝰ dat aptitudines inclinatiōes naturales diuerſis ad diuerſa exercitia. qͥbuſdam ad artes nobiles ⁊ exercitia notabilia vtad regēdū alios ad docēdū. Alijs inſpirat ſtatū religionis. Alijs clericatꝰ. Alijs matrimonij in ſtatu laicali. Et ex laicis ip̄is qͥdā inclinant̉ ⁊ ſe applicāt ad militiā. qͥdā ad negotiatōes. Alij ad artificiū lane vl̓ linivel ſerici. alij ad arteꝫ fabrilē architectoriā vl̓ aurificinā. alij ad agriculturā naualē vel ſeruilē. Et cū rō ſēꝑdep̄cet̉ ad optīa ẜm ph̓m. ⁊ oēs hoīes natura ſcire deſiderāt ⁊ ꝑiculoſa ⁊ multū laborioſa ſēſualitas horreatinde ē ꝙ nō oēs eligūt nobiliora exercitia ⁊ minꝰ ꝑiculoſa: ⁊ n̄ tm̄ laborioſa. ſꝫ diuerſi diu̓ſa ẜuilia. niſi qꝛ deiiudicio occulto vt nō deficiat natura in neceſſarijs fitAliqͥ habeāt aptitudinē ⁊ inclinatiōeꝫ ⁊ ab alijs applicēt̉ ad artē docēdi. Alij aſſumāt̉ ad regimīa. Alij ſeapplicāt ad militiā. agriculturā. Ul̓ alias artes viliſſimas. ⁊ cū incidāt in multa ꝑicula vt patet in militia⁊ nauali exercitio neſciūt eas deſerere. ſꝫ vſqꝫ ad mortē delectabiliter eas exercēt. ſic diſponēte dina ꝓuidētia. Magna ſūt iudicia tua dn̄e dr̄ Sap̄. xvj. ⁊ inenarrabilia v̓ba tua. Quis poſſet rōneꝫ aſſignare iudicijdiuine diſpenſatiōis. qͣre mutat regimīa de gēte in gētē. Quare prima monarchia fuit in aſſyrijs. poſtea inmedis ⁊ ꝑſis ſub cyro ⁊ dario. deinde in grecis ſub alexandro. Demū in romanis ſub ceſare Iulio. Et ſic deciuitatibꝰ aliqn̄ dn̄antibꝰ. aliqn̄ alijs ſeruiētibus. qͥd īhmōi niſi qꝛ iudicia dei abyſſꝰ multa. Permaxīe autēqͥs hꝫ timere in dignitate ꝯſtitutꝰ. ⁊ p̄cipue eccl̓iaſtica. cui incūbat cura aīarū. Un̄ Greg. dicit. qͥſqͥs ſacerdotū nō ad elatiōis pompā. ſꝫ ad vtilitatē adipiſci deſiderat: prius vires ſuas cū eo qd̓ ſubiturꝰ ē onere metiat̉. vt ſi impar ē. abſtineat. ⁊ ad id cū metu etiā cui ſeſufficere extimat: accedat .j. q. j. non ē putāda in. fi. EtAug. honore p̄latꝰ ſit vobis. timore corā deo ꝓſtratusſit pedibꝰ veſtris. Cōſiderare .n. debꝫ. qꝛ Saul etſi recuſās ex humiliate regimē. ex dn̄i volūtate factꝰ ē rector ppl̓i. tūc melior oībꝰ. poſtea in regimine deterioroībꝰ factus reprobatꝰ ē. j. Reg. vlti. Sic ⁊ qͥlibet ī ſtatu ſuo timere debꝫ ⁊ nō ſecurū ſe credere. ne in defectꝰplurimos incidat in arte ſua etiaꝫ ignorās: ⁊ ne vt dieAug. in li. confeſſionū qͥ debuit ⁊ potuit fieri ex deteriori melior. fiat. ex meliori deterior. Un̄ Thobias filiū ab infantia docuit timere deū. ⁊ abſtinere ab om̄ipeccato.Sextuꝫ iudicium .§. vj.dīne diſpoſitiōis ē in toleratiōe malorū. De hmōi iudicijs pōt intelligi illud pͣs. Iudicia tua iocūda. Tolerat .n. deus pctōres. ne ſubito eos puniat demal̓ ⁊ demūdo eripiat multis de cauſis. q̄ iocūditatē ⁊ leticiāmēti bonoꝝ p̄ſtāt. Gl̓ti tn̄ ex hͦ ꝑturbāt̉ q̄rulātes cōtra deū. qͣſi ſibi deus nō curet ⁊ ex hoc audaciā ſumūtad mala faciēda. Un̄ dr̄ Eccl̓s. viij. Etem̄ qꝛ nō ꝓfert̉cito ꝯtra malos ſnīa. abſqꝫ vllo timore filij hoīm ꝑpetrāt mala. Attn̄ ex eo ꝙ peccator cēties facit malū ⁊ ꝑpatīaꝫ ſuſtentat̉. Ego cognoui ꝙ erit bonū timētibꝰdeū. qͥ verent̉ faciē eiꝰ. hec ille. Cū .n. boni recipiūt iniurias. vl̓ vidēt mala exēpla iniqͦꝝ. exēplo dei qͥ eos tolerat. diſcūt ⁊ ip̄i malos patiēt̓ ferre. vn̄ Aug. Tu bonus tolera malos. ſicut ⁊ xp̄s tolerauit iudaꝫ. Idē Augu. ſuꝑ Io. Quid voluit dn̄s nr̄ ih̓s xp̄s fr̄es chariſſimi admonere eccl̓iam ſuā. qn̄ vnuꝫ ꝑditū habere voluit inter duodeciꝫ. nili vt malos toleremꝰ ne eccl̓iaꝫ diuidamꝰ. Ecce inter ſāctos iudas ē. Ecce fur ē iudas.Et ne cōtendas. fur ⁊ ſacrilegꝰ: ⁊ nō qualiſcūqꝫ fur. ſꝫloculorū ſꝫ dn̄icoꝝ ſꝫ ſacrorū ⁊cͣ. xxiij. q. iiij. qͥd voluit.¶ Hoc qͦꝫ bonū ſequitur multotiēs ex diutina expe-