¶ Capitulum.XII.
res eoꝝ laici vel eccl̓iaſtici. Oīa iſta ꝯquaſſabūt̉ totaliter. ⁊ cōfringent̉ a ſui integritate ſeu incolumitate ⁊vigore in ſuppliciū eternū. Et notādū ꝙ iſta executioaliqͦ mō fiet ꝑ angelos. nā quo ad electos ꝑ angl̓os bonos qͦ ad reprobos ꝑ angelos malos. Nā ẜm. b. Tho.in. iiij. diſ. xlvij. q. ij. Et btī hoīes in gloria illuminabūtur ab angelis de quibuſdā. ⁊ angeli mali p̄erūt in inferno ad torquēdū pctōres poſt iudiciū. Ueꝝ ē. ꝙ circa hoc ponit mgr̄ ſnīarū in lr̄a duplicē opiniōeꝫ. Naꝫqͥdā dixerūt ꝙ pꝰ iudiciū nō p̄erūt demones hoībꝰ adtorquēdū. Alij dicūt ꝙ p̄erunt torq̄ndo. vt quos ſibiſubiecerūt in culpa eis eſſentiēdo. eos habeāt vt dominos ad torquēdū in pena. Et qͣꝫuis certū nō ſit. q̄ haꝝopinionū ſit verior. dicit tn̄. b. Tho. ſe exiſtimare ſecūdā opinionē veriorē. vt .ſ. p̄ſint demones damnatis adcruciandū. vt .ſ. ſicut ordo ſaluabit̉ in ſaluatꝭ. ꝙ qͥdē aqͥbuſdā illumīabūt̉ ⁊ ꝑficient̉ eo ꝙ celeſtis hierarchieordines ꝑpetui erūt. ita ſeruabit̉ ordo in penis. vt homines ꝑ demōes puniāt̉. ne totalit̓ ordo diuinꝰ (quoangelos medios inter naturā diuinā ⁊ hūanā cōſtituit deus) annullet̉. Et iō ſicut ꝑ āgelos bonos diuine illumīatiōes ad ſāctos deferēt̉ hoīes: ita ⁊ demōes ſintexecutores diuine iuſticie in malos. Nec tn̄ ex hoc diminuet̉ de pena demonū. qꝛ in hͦ etiā ꝙ alios torq̄nt ⁊ip̄i torquebūt̉. ibi em̄ miſeroꝝ ſocietas penā nō minuit ſed auget. Uerū ſicut angeli boni nō erūt cā principalis p̄mij in electis. qꝛ hoc om̄s īmediate accipiūt adeo. ſꝫ tm̄ quorūdā accidentaliū p̄miorū angeli hoībꝰſūt cā. inqͣꝫtū ꝑ ſuꝑiores angelos inferiores ⁊ angeli ⁊hoīes illumināt̉. de qͥbuſdā ſecretis diuinoꝝ. q̄ ad ſubſtātiā beatitudinis nō ꝑtinent. ita pͥncipalē penā dānati ꝑcipient a deo īmediate .ſ. excluſiōem ꝑ petuā a diuina viſione. Alias aūt penas ſenſibiles nō ē incōueniens hoībꝰ a demonibꝰ infligi. Qd̓ aūt dicit apl̓us dexp̄o. ꝙ tūc euacuabit om̄em pͥncipatū ⁊ ptātē .ſ. pꝰ iudiciū. accipiēda ē illa euacuatio p̄latiōis ẜm Tho. ꝙͣtū ad modū p̄latiōis. qͥ ē ẜm ſeriē huius mūdi in quo⁊ hoīes hoībꝰ ⁊ angeli hoībꝰ ⁊ angelis pͥncipant̉. ⁊ demones demonibꝰ. ⁊ demones hoībꝰ. Et hoc totū ad ꝑducendum ad finem vel abducendum a fine. Tūc autem cū oīa ad finē ſuū ꝑuenerint nō erit p̄latio adducēs ad finē vel abducens a fine. ſꝫ cōſeruās in fine bonivel mali. Timendū ergo ē valde futurū finale iudicium. ſꝫ timore initiali. de quo dr̄ Eccl̓i. ij. Qui timentdeū cuſtodiēt mandata eius ⁊ patiētiā habebūt vſqꝫad inſpectiōem illius dicētes. Si pnīam nō egerimꝰ.incidemus in manus dei. Dicit aūt apl̓s ad Heb̓. horrendū ē incidere in manus dei .ſ. finaliter.¶ Ꝙ timēda ē ꝓfunditas iudiciorū dei in p̄ſenti circa ſeptē. ¶ Capitulū. xij.Eptimum principaleqd̓ ē timēdū. ē iudiciorū dei in mūdo exhibitō. d̓ qͥbꝰ pͣs. A iudicijs tuis timui. ait addn̄m. Dicūt̉ aūt iudicia dei nōſolū p̄cepta eiꝰ ſiue moralia vt decalogꝰ. q̄ oēs obligāt de qͥbꝰ habet̉ Exo. xx.Siue iudicialia q̄ erāt vt ſtatuta illi tm̄ ppl̓o hebreoꝝnec alios obligabāt nec nūc obligāt. de qͥbꝰ Exod̓. xxj.Sꝫ etiaꝫ diſpēſatiōes dei in mūdo. qͥbꝰ diuerſa diſponit circa hoīes. vt dicit. b. Tho. in. iiij. Et de iudicijsp̄ceptorū dei. dicit pͣs. Iudicia dn̄i vera iuſtificata inſemetip̄a deſiderabilia ⁊c̄. pͣs. xviij. Et iteꝝ. In labijsmeis ꝓnūciaui oīa iudicia oris tui .i. p̄cepta. De iudicijs ꝟo diſpoſitionū dei in mūdo dicit apl̓s ad Ro. xj.O altitudo ſapīe ⁊ ſcīe dei. qͣꝫ incōp̄henſibilia ſūt iudicia eius. Et pͣs. ad dn̄m ait. Iudicia tua abyſſus multa. abyſſus dr̄ profunditas aquarū. cuius terminꝰ nōinuenit̉. Et de his ⁊ ab his iudicijs timendū ē. Sꝫ timore initiali vt inde nobis ſit meritū. Et inter cetera
ſeptē ſūt iudicia dei .i. diſpoſitionū que timēda ſunt ⁊admiranda.Circa primi hoīs ꝓuiſiōem ⁊ correctiōeꝫCirca hūani generis a dyabolo redemptōeꝫ.Circa aduerſitatis ⁊ ꝓſperitatis habitōeꝫ.Circa hoīm electiōem ⁊ reprobatiōem.Circa ſtatuū eorū diuerſificatiōem.Circa malorū toleratiōem.Circa bonorū multā variatiōem.De primo iudicio ait. §. j.Aug. li. ij. de ciui. dei. c. j. Ultra iudiciū nouiſſimuꝫ etnunc iudicat deus. ⁊ ab hūani generis initio iudicauitemittēs de paradiſo. ⁊ a ligno vite ſeparans pͥmos homines magni pctī ꝑpetratores: īmo etiā qn̄ angel̓ peccantibꝰ nō peꝑcit. quoꝝ princeps hoīes a ſeip̄o ſubuerſus in videndo ſubuerrit ꝓculdubio iudicauit: nec ſine illius alto iuſtoqꝫ iudicio. ⁊ in hͦ aereo celo ⁊ in terris: ⁊ demonū ⁊ hoīm miſerrima ē vita. erroribꝰ erumniſqꝫ pleniſſima. hec ille. Si igit̉ ruine in celo. ruine inparadiſo. qͥd erit in terra. Si angelus primus in tātaexcellentia gr̄e ſublimatꝰ. Si primꝰ hō in tāta v̓tute ⁊ꝑfectiōe decoratus lapſus ē. qͥs quātecūqꝫ ſāctitatisexiſtat. tante audacie ⁊ temeritatis ē. vt nō timeat delapſu ſuo. cū cōceptus in pctīs ⁊ natꝰ ſit. ⁊ cūcta cogitatio ꝓna ſit ad malū ab adoleſcentia ſua: Adā exemplū meū ab adoleſcentia mea. Inſuꝑ ⁊ exemplū eſt timēdi ⁊ cauēdi malā ſocietatē. Nā vt ait Amb̓. de peni. diſ. ij. Adā cū inuentꝰ ē ſolus nō ē p̄uaricatꝰ. quiamens eius adherebat deo. Sꝫ recepta ſocietate Eue.poſtꝙͣ trāſgreſſa ē mādatū praua effecta. ad inobediētiā dei virū adduxit ſua ſuaſiōe deuictū. n̄ carnali cōcupiſcētia (que adhuc nō vigebat) ſꝫ quadā familiaritate. amicitie. qͣ fit freq̄nt̓ inter hoīes. vt offendat̉ deꝰne cōtriſtet̉ amicus. Exēplū qͦꝫ ē Adā timēdi ⁊ cauēdi excuſatiōes in pctīs. ꝑpętrata em̄ culpa. iō deꝰ miſericors eos vocauit: dicēs. Adā vbi es. vt ꝯfitētibꝰ peccatū ſuū ⁊ accuſātibꝰ indulgeret: inqͥt Greg. li. moral̓.Sꝫ qꝛ hoc facere recuſarūt. excuſantes ſe alter in alterū culpā retorquētes. vir in mulierē mulier in ſerpentē: qͥnimo deū inculpare niſi ſūt. qꝛ ⁊ ſociā ip̄e dedit etſerpentē ip̄e creauit. ideo iuſto dei iudicio factū ē. vt d̓paradiſo eijcerent̉ in mūdū. cū om̄i poſteritate ſua. laboribꝰ ⁊ erumnis repleti vſqꝫ ad verticem. Uerū qꝛ vtdicit Caſſiodorꝰ ſuꝑ pſalteriū. he due res. miſcd̓ia etveritas .i. iuſticia in oī iudicio dei cōiūcta ſūt. ita ex iuſticia puniuit hoīeꝫ. vt eū miſcd̓ia n̄ deſereret. ꝓuidēsmiſerijs corporis ac aīe multipl̓r. Dicat gͦ qͥlibꝫ dn̄o.U iudicijs tuis timui. qm̄ timor dn̄i expellit pctm̄..§. ij.Secunduꝫ iudiciūdiſpoſitiōis dei timēdū ⁊ reuerendū. ē redēptio a dyabolo hūani generis. d̓ quo inqͥt Abacuk. iij. c. Dn̄e audiui auditū tuū ⁊ timui. Et qd̓ ſit iſtud auditū qd̓ audiens timuit. infra ſubdit dicens. Cornua .ſ. crucis inmanibꝰ eiꝰ. ibi abſcōdita ē fortitudo eiꝰ. an̄ faciē eiusibit mors .ſ. mortua. Egrediet̉ dyabolꝰ an̄ pedes eiusſ. deuictꝰ ab eo. Hoc ē illud iudiciū de qͦ xp̄s dixit diſcipulis appropinqͣnte paſſiōe. Nūc pͥnceps huius mūdi eijciet̉ foras Ioh. xij. Princeps mūdi dr̄ dyabolꝰ.qͥ pͥncipabat̉ ī amatoribꝰ mūdi. qͥ eiectꝰ ē a mētibꝰ eoꝝꝯuerſis ad xp̄m ꝑ myſteriū paſſiōis. Siqͥdē pͥnceps viciorū hoſtis antiquꝰ fraude hoīeꝫ ſuꝑans. ꝓmiſſa ſibidiuītate ex ligni eſu ꝑ qͥnqꝫ. Olcxcix. ẜm Euſebiū annoꝝ tyrānice poſſidebat. Sꝫ dei filiꝰ hoīs captiui miſeratꝰ hoīem ſuſcepit. iudiciū faciēs int̓ hoīem ⁊ dyabolū iuſtū. Nō .n. potētia vti voluit ad hoīem liberādū de māibꝰ eiꝰ. ſꝫ iuſticia ⁊ eqͥtate. In carne em̄ ꝓthoplaſti edita penā īmēſā crucis ⁊ mortis volūtarie ferens. a iudeis ⁊ gentibꝰ ſibi dyabolo inſtigāte illataꝫ: