¶ Capitulum.VIII.

etiam ꝑmanentis. qd̓ eſt ꝑmaxi me notoriū facti. qd̓. ſ.nouit maior ꝑs ppl̓i ſeu vicinee vbi morat̉. vt cum tenet cōcubinā publice. vt dicit glo. ſuꝑ. §. qn̄. q. e. Si reus negat eſſe notoriū crimen ſuū. requirit̉ aliquis ordo iudiciarius. vt .ſ. ꝓbetur ſaltem ꝑ duos teſtes illudeſſe notoriū. ⁊ oꝑtet vt citet̉ ⁊ ſnīa tanꝙͣ cōtra notoriūdet̉. Qd̓ etiā dicit Gratianus in dicto. §. qn̄. ꝙ talisnotorius peccator ꝓbatus poſt ſcd̓am ⁊ terciā correctionē .i. admonitionē. ſi incorrigibilis inuenit̉. eſt dānandus ꝑ ſnīam. nō tenet̉. qꝛ in hmōi notorijs non requirit̉ admonitio p̄cedens. ¶ Itē in xj. cā. q. iij. §. euidenter itaqꝫ. poſt. c. ad menſam. dicit. ꝙ inijtiens manus violentas in ꝑſonā eccleſiaſticā incurrit anathema. ẜm illud. xvij. q. iiij. Si quis ſuadente. ex ponensanathema .i. ſeꝑationem a ſacr̄is ⁊ ingreſſu eccleſie. nōaūt a cōione fideliū. ſed vt dicit ibi glo. ⁊ bn̄. hoc teneteccleſia. Nam cōtra eū eſt. extra de appell. ꝑuenit. Eſtem̄ ſeꝑatus etiā a cōione fideliū. Io. fa. volens eū corrigere dicit talem eſſe excōicatum. ſed nō vitandū an̄ꝙͣ denunciet̉ qd̓ eſt falſum. Et cōtra eum eſt exp̄ſſe deſen. ex. cum nō ab hoīe. ¶ Itē in eadē cā et qōne. in. §.cum er go ſnīa. poſt. c. nonſolū reus. exponit illud Grego. Snia paſtoris ſiue iuſta ſiue iniuſta timēda eſt. appellans ſnīam iuſtam. cum eſt in hoīe vere illud crimēꝓ quo excōicat̉. Iniuſtam: cum nō eſt crimen illud. ſedaliud: puta excōicatur ꝓ furto quis. qui tn̄ furtum nōcōmiſit: ſed adulteriū. Et hanc etſi iniuſtam dicit timendā ⁊ ſeruandā. Sed ſi nō eſt in eo aliqd̓ criminalevidet̉ velle dicere. ꝙ tunc nō habet timere vel ſeruareSed vt dicit glo. male intellexit verba Greg. deceptꝰex eo qd̓ ſubintulit Greg. Ne cum iniuſte forſitan ligat̉. ipſam obligationis ſue ſnīam ex alia culpa mereatur. Sed vocat Greg. aliam culpā ipſum cōtemptumſnīe. cum .ſ. non ſeruat eam. qꝛ ini uſte ligatus eſt. cumnō cōmiſerit illum exceſſum ꝓpter quē excōicat̉. Quātumcūqꝫ igit̉ ſit iniuſta. niſi ſit lata poſt appellationēvel contineat intolerabilē errorē. Lata a ſuo iudice ligat ⁊ ſeruanda eſt. ¶ In cā. xij. q. j. vbi querit̉ vtrū liceat clericis habere ꝓpria bona. arguēs ꝓ ⁊ cōtra multa inducit. Demū ſoluit. in. §. cum ergo. poſt. c. p̄cipimus ꝑ diſtincti onē. videlꝫ. ꝙ clericis oriētalibꝰ quibꝰlicet vti matrimonio. ⁊ occidentalibꝰ qui ante ordinationē ſuā legitime habuerūt vxorē ⁊ filios. licet habere ꝓprium ⁊ ſui ⁊ familie ſuſtentationē. Alijs aūt quia pueritia fuerunt in clericatu non licet. Sed vt dicitglo. iſtud nō eſt verum. Nam clericis oībꝰ licet habere ꝓprium. niſi renūciauerint ꝓprijs vt religioſi. vel veto ſe ad hoc aſtrinxerint. vl̓ tꝑe primitiue eccleſie. Etde his intelligenda ſunt illa. c. q̄ de hoc vident̉ dicere.Hec in glo. ſummaria in principio quaſi. cui cōcordatTho. ¶ Itē in. iiij. q. j. Querēs vtrum clericis liceatin iudicio repetere ſua. Rn̄. poſt argumēta duplicitervidelicet. ꝙ clericis etiā ꝑfectis licet in iudicio contēdere. nō ꝓ lucro captando. ſed darnino euitando. Iteꝫꝙ et ſino ꝓ ſuis rebus. tn̄ ꝓ cōibus eccleſiarū ſuarumlicet ſtare in iudicio ꝓ eis defendendis. Sed imꝑfectaeſt iſta ſolutio ⁊ glo. ſummaria melius et ꝑfectius rn̄det. Dicit em̄ ꝙ omnes clerici qui habent ꝓprium velhabere poſſunt. poſſunt licite ſua repetere in iudicio.Si nō habēt ꝓprium vt religioſi. poſſunt repetere bona eccleſiarū ſuarū ſeu monaſterioruꝫ ſi ſunt p̄lati demandato ſuorū ſuꝑiorum poſſunt repetere. vt. xvj. q.j. monachi. Omnes etiā clerici pn̄t agere in iudicio ꝓmiſerabilibꝰ ꝑſonis de mandato ſuꝑioris. xvj. q. j. ꝑuenit. Nec hoc nō derogat ꝑfectiōi ſtatus religio. qͣꝫuismagis deceat ꝑ alios litigare .ſ. laicos ¶ In cā. xvj. qiij. §. pōt etiā aliter. poſt. c. dilectio. dicit. ꝙ ſufficit adp̄ſcribendū ꝙ ab initio habuerit bonā fidē cum cepitpoſſidere rem alienā. etſi medio tꝑe habuerit ꝯſcīamrei aliene tn̄ preſcribit. Sed licet hͦ ſit ẜm iura ciuilia

tn̄ vt dicit ibi glo. hoc non tenet ẜm ius canonicū. cuiin hoc eſt ſtandum. Oportet em̄ ꝙ non ſolū ab initio:ſed ꝑ omne tp̄s quo currit p̄ſcriptio habeat bonā fidēid ē credat ſe iuſte poſſidere. vt de re. iu. poſſeſſor. li. vj.¶ In cā. xxij. q. iiij. §. vltimo: dicit. ꝙ habens votū caſtitatis. ſi iurat aliquā ducere in vxorē: iuramētum hͦillicitū eſt ⁊ ꝑnicioſum. qꝛ cōtra votum ⁊ hoc eſt verūEt ſubdit ꝙ ſeruare hoc iuramentum nō ꝓhibet̉. ſedpnīa ſibi de violatōe voti eſt iniungēda. qd̓ dicit mgr̄eſt verum cōſūmato matrimonio. qꝛ illam dimitterenon pōt. ⁊ hoc nō obligatione iuramenti. ſed maiorivinculo ſacramenti. Sed ſi nō conſūmauit matrimonium: ꝓhibet̉ ſeruare illud iuramētū. al̓s peccat mortaliter. Maius em̄ ⁊ prius. vn̄ ⁊ obligatus eſt vinculūvoti. qͣꝫ illius iuramentū. ⁊ ideo ad primum tenet̉. Ibietiā ſubdit ꝙ ſiquis iurat ſe nō facturum clericuꝫ velreligioſum. ꝙ nō ꝓhibetur illud iuramentum ſeruareqꝛ non adimit̉ ꝑ hoc ſalus anime nec corꝑis. Nam etlaici in ſuo ſtatu poſſunt ſaluari. Sed ẜm Tho. hͦ iurādo grauiter peccat. qꝛ ponit obicem ſpirituiſancto.Nam et ſi in ſeculo poſſit ſaluari: melius tn̄ ⁊ ꝑfectiusin clero vel religione. Dicit̉ aūt iuramentū illicitumnonſolum cum adimit̉ ſalus anime vl̓ corꝑis: ſed etiācum diminuit̉ ſalus alterius eorū. vel ꝓfectus animeimpedit̉ ꝑ obſeruationem iuramenti talis. Sicut ſiquis iurauit nō dare alicui panem neceſſarium ad ſuſtentationē. vt illicitum ꝓhiberet̉ illud obſeruare. ſedetiā ſi iuraret ei cōpauaticū quo melius ſuſtentaret̉.vt illicitum eſſet ꝓhibēdum obſeruare. Et multomagis eſt illicitum cum iurat illud nō facturū. qd̓ magisſaluti anime ꝓficit. ¶ In cā eadē. q. v. §. j. dicit. ꝙ quicogit aliquē ad iurandū falſum .i. exigit ab eo iuramētum. peccat mortaliter ſicut ꝑiurās. qd̓ ⁊ glo. affirmatSed hoc intelligendū eſt qn̄ ille ſcit ſeu veriſimilitercredit ꝙ iurabit falſum. vt declarat Aug. in. c. ille quiq. e. Nam al̓s ſi quis exigit ab aliquo iuramentū. velꝑ ſe. vel ꝑ iudicem in iudicio ꝓ veritate inuenienda. neſciens ſi ille falſum iurabit. nō videt̉ arguēdus de mortali. Et multomagis iudex exigens iuramentum ẜmformā iuris vel ad requiſitionē ꝑtis cum debet. nō peccat. ⁊ ſi ſciat illum falſum iurare ẜm Tho. ¶ In. xxiiijq. j. §. ſi aūt. poſt. c. audiuimus. videt̉ dicere. ꝙ lapſusin veterem hereſim: excōicatus eſt. vnde ⁊ ſuſpēſus abexecutione ordinis ⁊ iuriſditionis. Et alios excōmunicare non valet. Sed nouam hereſim confingens excorde ſuo. non eſt excōicatus. Et cum toleret̉ ab eccleſia poteſt excōicare ⁊ al̓s agere. cū .ſ. eſt occultus. Sedglo. dicit indiſtincte. ꝙ ſiue veterem ſequat̉. ſiue nouāconfingat: eſt excōicatus. ⁊ alios excōicare non valet.extra de heret. ad abolendam. Ualent tamen alia q̄facit dum tolerat̉ ab eccleſia. quia .ſ. occultus. Si tamen oīno eſſet occultus. quia cum nemine exprimit eirorem ſuum ẜm He. in. iiij. nō videt̉ excōicatus. qꝛ eccleſia non iudicat nec punit mere occulta. Sed cum ſein aliquo manifeſtat ſuā hereſim. et ſi occultum ſit. itaꝙ ꝓbari in iudicio nō poſſit. tn̄ excōicatus eſt. Et idēdicit glo. de ſciſmaticis. niſi forte in ſummo pontifice.cum duo crearent̉ et quilibet crederet ſe papam. Hecglo. ſummaria. vl̓rima tn̄ eius pars videt̉ intelligēdacum haberent iuſtam cām ardendi illud. ⁊ rōes eſſentvehementes ꝓ vtraqꝫ parte. vt accidit tempore ſciſmatis inter vrbanum ⁊ clementē. ¶ In dicto. §. querensGratianus. vtrū lapſi poſt baptiſmū in crimen. ⁊ penitētes valeāt ꝓmoueri ad ordines vel dignitates velcurā animarū. Et iam ꝓmoti valeāt poſt lapſuꝫ ꝑmanere in ordinibꝰ dignitatibꝰ iam ſuſceptis ⁊ ad alia ꝓmoueri. Arguit ad ꝑtes negatiuā ⁊ affirmatiuā ml̓tudiffuſe. demū dat duas ſolutōes ꝑ diſtinctōꝫ. Haꝝ prima ē. ꝙ ſi eos vere penitet nō ficte: pn̄t ꝓmoueri ⁊ in ſuIs dignitatibꝰ ꝑmanere ⁊ ordines exequi. ⁊ ad ſuperio-