¶ Capitulum.VIII.
ꝯtingit ꝙ hō vult impleri volūtatē ꝓximi ſicut ſuip̄iꝰEt ꝓpt̓ hͦ inter amicabilia vnū ponit̉ idēptitas electionis. vt patꝫ in. ix. Ethi. Et Tulliꝰ de amicitia dicit.ꝙ amicoꝝ ē idē velle ⁊ nolle. ¶ Scd̓m .ſ. ꝙ nō ſit v̓tusſic ꝓbat. b. Tho. Cū oēs actꝰ ſeinuicē ꝯſequūtur ẜmeādē rōnē ab agente ꝓcedētes: oēs hmōi actꝰ ab vnav̓tute ꝓcedūt. nec hn̄t ſinguli ſingl̓as v̓tutes a qͥbꝰ ꝓcedāt. vt ptꝫ in rebꝰ corꝑalibꝰ. Ꝙ .n. ignis calefaciēdoliquefacit ⁊ rarefacit: nō ē in igne alia v̓tus liq̄factiua⁊ rarefactiua. ſꝫ oēs actus hos oꝑat̉ ignis ꝑ vnā ſuā vtutē calefactiuā. Cū igit̉ pax cauſet̉ ex charitate. ẜmip̄am rōnē dilectiōis dei ⁊ ꝓximi vt oſtēſū ē ſupͣ: nō eſtalia v̓tus cuius pax ſit ꝓpriꝰ actꝰ niſi charitas. Et qꝛē actꝰ v̓tutis dat̉ p̄ceptū de ea Marci. ix. Habete pacē inter vos. Et qꝛ etiā ē actꝰ meritoriꝰ. ponit̉ int̓ beatitudines q̄ ſūt actꝰ v̓tutis ꝑfecte Mat. v. ⁊ int̓ fructꝰnumerat̉ ad Gal̓. v. Inqͣtū ē qd̓daꝫ finale bonū hn̄sſpūalē dilectiōeꝫ. ¶ Itē ſciēduꝫ ꝙ ſalua pace pōt eſſediſſēſio in opinionibꝰ int̓ hn̄tes charitatē. ſic̄ int̓ paulū ⁊ barnabā Actu .xv. Et int̓ Aug. ⁊ Hiero. Nā ẜmph̓m ī. ix. Ethi. Ad amicitiā nō ꝑtinꝫ ꝯcordia in opinionibꝰ: ſꝫ cōcordia in bonis cōferētibꝰ ad vitā: ⁊ p̄cipue in magnis. nā in paruis diſſētire nō vr̄ diſſēſus. etꝓpt̓ hoc nihil ꝓhibꝫ aliqͦs charitatē hn̄tes in opinionibꝰ diſſentire. nec hͦ repugnat paci. Opiniōes .n. ꝑtinent ad intellectū qͥ ꝓcedit appetitū. qͥ ꝑ pacē vniturDiſſenſio gͦ in opiniōībꝰ ⁊ in minimis repugnat qͥdeꝫpaci ꝑfecte patrie in qͣ plena veritas cognoſcet̉. ⁊ oīsappetitꝰ qͥetabit̉: ſꝫ nō paci imꝑfecte vie. Pax ẜm Catholicō dr̄ a pacto. qꝛ poſt pactū fit pax. Et ẜm Ethimologiā dr̄ qͣſi p̄liū arcēs qꝛ expellit p̄liū vt ſuū cōtrariū. qd̓ ſūm eē odioſū. ⁊ merito. Nā innūera mala oriunt̉ ex eo. vn̄ Dauid p̄elegit peſtē potiꝰ ꝙͣ p̄liū. ij. Reg.vlti. Pax hꝫ tres lr̄as q̄ rep̄ſentāt ꝑ ꝑͦ patrē. ꝑ a rep̄ſentat̉ amor ſpūſſācti. ꝑ xxp̄s dei filius. Nā ſūma ⁊ pͥmapax: vn̄ oīs alia ordinat̉ ē trinitas. Un de canit eccl̓ia.Tu charitas. tu puritas. tu pax ⁊cͣ.Pacē omīa appetūt. §. ij.ẜm Aug. xix. de ciui. dei. Et Dyoni. de di. no. Quā cōcluſionē ſic declarat. b. Tho. vbi ſupͣ arti. ij. Ex hͦ ip̄oꝙ hō aliqͥd appetit. ꝯn̄s ē ip̄m appetere aſſecutiōꝫ eiꝰ⁊ ꝑ ꝯn̄s remotioni eorū q̄ cōſequutiōeꝫ impedire pn̄t.Pōt aūt impediri bonū ſeu boni deſiderati aſſequutio. ꝑ cōtrariū appetitū ſui vel alteriꝰ. ⁊ vtrūqꝫ tollit̉ꝑ pacē vt ſupͣ dictū ē. Et iō neceſſe ē. ꝙ om̄e appetensappetat pacē inqͣtū .ſ. om̄e appetēs appetat trāquille⁊ ſine impedimento ꝑuenire ad id qd̓ appetit. in qͦ ꝯſiſtit rō pacis. quā Aug. diffinit eē trāqͥllitatē ordinisNec obſtat qd̓ Dyoni dicit. ꝙ pax ē vnitiua ꝯſenſus.Nā pax importat nō ſolū vnionē appetitꝰ intellectualis aut rōnal̓ aut ſēſual̓: ſꝫ et̄ cōnaturalitatꝭ. vt in cōſenſu importet̉ vnio appetituū ex cognitiōe p̄cedētiūꝑ cōnaturalitatē ꝟo vnio appetituū nat̉aliū. Nec .n.obſtat. ꝙ aliqͥ bella faciūt. nā tales nō deſiderant niſipacē. quā ſe habere nō extimāt. Un̄ Aug. xxiij. q. j. noli. Nō .n. pax q̄ritur vt bellū exerceat̉ ſꝫ bellū geritur.vt pax habeat̉: bellādo gͦ eſto pacificꝰ ⁊cͣ. Iteꝫ pax q̄ ēmaloꝝ ē apparēs ⁊ nō vera. Un̄ dr̄ Sap̄. xiiij. In magno viuētes inſcitie bello. tot ⁊ tāta magna pacē arbitrati ſūt. ¶ Et ē triplex pax mala .ſ. inordinata. vt cūſuꝑior obedit inferiori. vt rō ſēſualitati. Ul̓ p̄latꝰ ſubdito. Hāc pacē ſeruauit Adā potius obediēs vxori qͣꝫvoci dn̄i Gen̄. iij. Nō decet ſeruū dominari pͥncipibꝰProuer. xix. Scd̓a ē pax ſimulata. qͣlis fuit iude ꝓditoris in oſculādo xp̄m. Et Ioab ad Amaſaꝫ. ij. Reg. xx.pͣs. Loquūtur pacē cū ꝓximo ſuo. mala aūt in cordibus eoꝝ. Tercia ē pax inqͥnata .ſ. qui ſūt in malo concordes: vt Herodes ⁊ Pilatꝰ facti amici in paſſiōe xp̄iMat. x. Nolite arbitrari ꝙ venerim mittere paceꝫ in
terrā. Itē Aug. xix. de ciui. dei. ponit ml̓tas ſpecies pacis eas diffiniens. Dicit .n. ꝙ pax corꝑis ē ordinata tēperatura partiū. Pax anime irrōnal̓. ordinata reqͥesappetitionū. Pax aīe rōnaliſ. ordinata cognitōis actioniſqꝫ cōſenſio. Pax corꝑis ⁊ aīe. ordinata vita ⁊ ſalusanimantis. Pax hoīs mortal̓ ⁊ dei ordinata ī fide ſubeterna lege obediētia. Pax hoīm. ordinata cōcordia.Pax domꝰ. ordīata imperādi obediēdi cōcordia inhabitātiū. Pax ciuitatis. ordinata imperādi obediēdiciuiuꝫ cōcordia. Pax celeſtis ciuitatis. ordinatiſſima⁊ ꝯrordiſſima ſocietas fruēdi deo ⁊ inuicē in deo. Paxoīm rerū trāquillitas ordinis. Ordo at̄ ē parū diſpariūqꝫ rerumua cuiqꝫ loca tribuēs diſpoſitio.Beneficiētia nō ē.§. iij.virtꝰ ſpālis. Et rō ē. quia actꝰ interior nō requirūt diuerſas v̓tutes. Sꝫ beneficiētia ⁊ beniuolētia nō differūt niſi ſicut actus interior ⁊ exterior: qꝛ bn̄ficientia ēexequutio beniuolentie. Un̄ ſicut beniuolētia nō eſtalia v̓tus a charitate: ita nec bn̄ficiētia. Eſt aūt actꝰcharitatis exterior. Qd̓ ſic declazat. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓eq. xxxj. Bn̄ficiētia nil aliud importat ꝙͣ facere bonuꝫalicui. pt̄ aūt hoc bonū cōſiderari duplicit̓. Uno mōẜm cōem rōnē boni ⁊ hoc ꝑtinet ad cōem rōnē beneficientie. Et hic ē actus amicitie ⁊ ꝑ ꝯn̄s charitatis. nāin actu dilectionis includit̉ beniuolētia ꝑ quaꝫ quisvult bonū amico. vt ſupͣ dictū ē. Uolūtas aūt eſt effectiua eorū que vult. ſi adſit facultas. ⁊ iō ex conſeq̄ntibenefacere amico. ex actu dilectiōis conſequit̉. Et ꝓpter hͦ bn̄ficientia ẜm cōem rōnem. ē amicitie vl̓ charitatis actꝰ. Si aūt bonū qd̓ qͥs facit alteri. accipiaturſub aliqua ſpāli rōne boni. ſic bn̄ficientia accipiet ſpecialē rōnem ⁊ ꝑtinebit ad aliquā ſpālē virtuteꝫ. Sic̄ſi faciat bonū proximo. ſub rōe ſubleuātis miſeriā eiꝰ:ꝑtinebit ad miſericordiā. Si ſub rōne debiti vt parētibꝰ. ꝑtinebit ad iuſticiā. ⁊ hmōi. diſ. lxxxvj. Nō ſatisē bn̄ velle: ſꝫ etiā benefacere. ¶ Eſt aūt bn̄ficientia exercenda ad oēs ſi fieri pōt cū dilectio charitatis ſe extendat ad oēs ꝓ loco tn̄ ⁊ ꝓ tꝑe ẜm debitas circūſtantias. Peccatoribꝰ aūt in neceſſitate etiā ē ſubueniēdūad ſuſtētatiōem nature nō ad fomētū culpe. Un̄ dic̄Aug. v. q. v. nō oīs. Ꝙ vt ilius eſuriēti panis ſubtrahitur qͣꝫ fragit̉. ſi de cibo ſecurꝰ iniuſticie acquieſcat. Etſic etiā excōicatis ⁊ infidelibꝰ in neceſſitate ē bn̄faciēdū. Magis aūt cōiūctis ceteris paribꝰ potiꝰ ſubueniendū ē. Dicit .n. b. Tho. vbi ſupͣ. Ꝙ virtus ⁊ gr̄a imitātur ordinē nature. qͥ eſt ex diuina ſapiētia inſtitutꝰ:Eſt aūt talis ordo nature vt vnūqd̓qꝫ agens naturale. ꝑ prius magis diffūdat ſuā actionē ad ea q̄ ſūt ſibiꝓpinquiora. ſicut magis calefacit ignis rē ſibi magisꝓpinquā. Exhibitio aūt bn̄ficiorū ē quedā actio charitatꝭ in alio: ⁊ iō oꝑtꝫ ꝙ in ꝓpinquos magis fiat bn̄ficiētia. Sꝫ ꝓpinquītas vnius hoīs ad aliū. pōt attendi ẜm diuerſa in qͥbꝰ hoīes ſibi cōicant: vt cōſanguinei in naturali cōmunicatione. ciues in ciuili. fidelesin ſpūali. ⁊ ſic de alijs. Et ſic ẜm diuerſas cōiūctiōes.ſunt diuerſis diuerſa beneficia diſpēſāda. Nā vnicuiqꝫ ē magis exhibendū beneficiū pertinens ad illā reꝫẜm quam eſt nobis magis coniunctus ſimpl̓r loquēdo. Tamen hoc pōt variari ẜm diuerſitate temporūlocorum ⁊ negociorum. Nam in aliquo caſu eſt magis ſubueniendum extraneo neceſſitatem extremampatienti. ꝙͣ patri nō ſuſtinenti tantam: de bonis autēdebitis alteri qꝛ eius ſunt. plus tenetur ei benefacerereddendo ꝙͣ coniunctis: niſi coniuncti eſſent in tantaneceſſitate. ꝙ liceret ei furari ad ſubueniendū eis: niſiet ille cuiꝰ eſt res eſſet in ſimili neceſſitate. In quo caſu penſanda eſt cōditio vtriuſqꝫ. ⁊ alias ꝯditiōes prudentis iudicio. qꝛ in talbus non poteſt dari vniuerſalis regula.