¶ Capitulum.I.
nō eſt accidēs ſicut ī nob̓. ſed ē ip̄a eſſentia dei. Nā ẜmBoe. accidēs trāſlatū in deū trāſit in ſub̓aꝫ. nihil em̄ē ī deo accidētale. Charitas ꝑſonal̓ eſt ſpūſſanctus. dequo dr̄. .j. Io. iiij. Deꝰ charitas ē ⁊cͣ. Qd̓ exponit Aug.d̓ ſpūſct̄o. Dr̄ aūt ſpūſſāctus charitas ꝓpter appropriationē. qꝛ ꝓcedit ꝑ modū amorꝭ. vn̄ Greg. dicit. Ip̄eſpūſſāctus amor ē. Et Hiero. Spūſſāctꝰ ē amor pr̄is īfiliū ⁊ filij in patrē. nō tn̄ accidēs ſicut amor nr̄. ſed dehoc dicetur infra. Charitas v̓tualis ē amor creaturein creatorē gr̄a formatus. de qua ad Ro. v. dr̄. Charitas dei diffuſa ē in cordibꝰ noſtris ꝑ ſpm̄ſanctū. non qmagis detur nobis a ſpūſancto ꝙͣ a patre ⁊ filio. cū īſeꝑabilia ſunt oꝑa trinitatis .ſ. perſonaꝝ diuinarū abextra. vt dr̄ de conſe. diſ. iiij. omnes. Sed qꝛ gratis dat̉et ex amore. ideo ſibi magis attribuitur qui dr̄ amor.Et dr̄ dilectio quaſi dei electio. Charitas quaſi chareitas vel chara vnitas.De charitate que ē ī .§. j.creatura qͥd ſit. vtꝝ aliqͥd creatuꝫ vel increatū. Prohuiꝰ declaratōe dicit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxiij. ar. ij. ꝙmgr̄ ſnīaꝝ in j. li. di. xvij. per totū ſcrutat̉ hāc materiaEt ponit ꝙ charitas nō eſt aliqͥd creatū in aīa. ſed eſtipſe ſpūſſāctus mentē inhabitās. Nec ē ſua intētio ꝙiſte motꝰ dilectionis quo deū diligimus ſit ip̄e ſpūſſāctus. ſꝫ ꝙ iſte motus dilectōis ē a ſpūſancto immediate. ⁊ nō mediante aliquo habitu. ſicut a ſpūſancto ſūtalij actus virtuoſi. mediātibꝰ habitibꝰ aliaꝝ virtutū.puta ſpei. fidei. ⁊ hm̄oi. Hoc autē dicebat ꝓpter excellētiā charitatis. Sed ſi qͥs recte conſideret. hoc magisredūdat in detrimentū charitatis. Nō em̄ ita ꝓcedita ſpūſancto mouente humanā mentē ꝙ humana mēsſit mota tm̄. ⁊ nō ſit principiū hm̄oi motꝰ aliquo mō.ſicut cū aliquod corpꝰ mouet̉ ab ext̓iori mouēte. Hocem̄ eēt ꝯtra rōnem volūtarij. cuiꝰ oportet principiū inip̄o eſſe. Un̄ ſequeretur ꝙ diligere nō eēt voluntariūquod implicat ꝯͣdictionē. cū amor de ſui rōe importetꝙ ſit actus volūtatis. Sil̓r etiā nō pōt dici. ꝙ ſic moueat ſpūſſāctus ad actū diligendi volūtatē ſicut mouetur inſtrumentū ꝙ ⁊ ſi ſit inſtrumētū principiū actꝰtn̄ non ē in ip̄o agere vel nō agere. Sic em̄ tolleret̉ ratio voluntarij. ⁊ excluderetur rō meriti. cū tamē charitas ſit radix merēdi. Sed oportet ꝙ ſic volūtas moueatur ad actū diligendi. ꝙ etiā ſit efficiēs hunc actūNullus autē actus ꝑfecte ꝓducit̉ ab aliqua potentiaactiua. niſi ſit ei ꝯnaturalis ꝑ aliquā formā que ē principiū illius actiōis. Unde deus qui omnia mouet addebitos fines. ſingulis rebꝰ indidit formas ꝑ quas inclinātur ad fines ſibi p̄ſtitutos. Et ideo ẜm hoc diſponit om̄ia ſuauiter. vt dr̄ Sap̄. viij. Manifēſtū eſt autēꝙ actus charitatis excedit naturā potētie volūtatis.niſi gͦ aliqua forma ſuꝑadderetur naturali potentie.ꝑ quā inclinaretur ad dilectionis actuꝫ. ẜm hoc eſſetactus iſte imꝑfectior actibꝰ naturalibꝰ ⁊ actibꝰ aliarūvirtutū. nec eſſet facilis ⁊ delectabilis. quod patꝫ eſſefalſū. qꝛ nulla virtus habet tantā inclinationē ad ſuum actū ſicut charitas. nec aliqͣ ita delectabilit̓ operatur. Un̄ maxīe neceſſe ē ꝙ ad actū charitatis exiſtat īnob̓ aliqua ſuꝑnaturalis forma. ſuꝑaddita potentienaturali. inclinās ipſā ad charitatis actū. et faciēs eāꝓprie ⁊ delectabilit oꝑari. Et ſic opinio mgr̄i ſen. in hͦcoīter reprobat̉. Nec obſtat ſi dicat̉. nil creatū ē infinite v̓tutis. ſꝫ charitas ē infinite virtutis. qꝛ aīam homīs perducit ad bonū infinitū. gͦ ē qͥd increatū. Naꝫcharitas operat̉ formalit̓ ꝑducendo ad deū. efficaciaaūt forme ē ẜm v̓tutē agentis q̄ inducit formā. ⁊ ideocharitas ī hoc ꝙ facit effectū infinitū. dū ꝯiungit deoaīam iuſtificādo. ex hoc demōſtrat infinitatē diuīe ꝟtutis q̄ ē charitatis actor. Idē ponit glo. ī decre. de pe.di. ij. charitas ē. dicēs. ꝙ charitas ē habitꝰ mētis. et ꝑconſequēs aliquid creatū in aīa.
De charitate ꝙ ē vir. §. ij.tus ⁊ ſpālis ⁊ vna ⁊ excellētiſſima oīm. Primū ſic ꝓbatb. Tho. vbi. sͣ. arti. iij. Hūani actus bonitatē hn̄t. ẜmqd̓ regulant̉ debita regula et mēſura. Et iō v̓tus q̄ eſtpͥncipiū oīm bonoꝝ actuū hoīs ꝯſiſtit ī attingēdo regulā bonoꝝ actuū hūanoꝝ. Duplex ē aūt hec regula.Prima deꝰ. Scd̓a rō hūana. Sic̄ gͦ v̓tus moralis diffinit̉ ꝑ hoc ꝙ ē ẜm rationē rectā ẜm ph̓m. ij. eth̓. Ita etiam attingere deū ꝯſtituit rōem v̓tutis. ſicut ē de fide⁊ ſpe q̄ hn̄t deū ꝓ obiecto. Cū gͦ charitas attingit deū.qꝛ nos ꝯiūgit deo. ptꝫ ꝙ ſit v̓tus. Un̄ Aug. de moribꝰeccl̓ie. Charitas ē v̓tus que cū rectiſſima nr̄a affectōeꝯiūgit nos deo. Nec obſtat ꝙ virtꝰ dr̄ eē qͣlitas ſeu accides. ⁊ accidēs ē inferiꝰ ⁊ indigniꝰ ſubiecto. ſed charitas ē nobilior aīa in qua ē. qꝛ hoc eſt veꝝ de accidenteqd̓ cauſat̉ ex prīcipijs ſui ſubiecti. Secus aūt ē de accidēti cauſato ex ꝑticipatōe alicuiꝰ nature ſuꝑioris. qͥaillud ē dignius ſubiecto ſuo inqͣtū ē ſil̓itudo q̄dā nature ſuꝑioris. Et hͦ mō charitas ē dignior aīa. inꝙͣtuꝫē quedā ꝑticipatio ſpūſſct̄i. ¶ Scd̓m .ſ. ꝙ ſit v̓tus ſpālis pꝫ ex hoc. qꝛ ꝯnumerat̉ alijs virtutibꝰ ſpālibus abapl̓o. ibi. Nūc manēt fides. ſpes. charitas. Qd̓ etiā ſicꝓbat Tho. vbi. sͣ. arti. iiij. Quia actus ⁊ hītus ſpecificant̉ ꝑ obiecta. Obiectū aūt ꝓpriū amoris ē bonū. Etideo vbi ē ſpālis rō boni. oꝫ ꝙ ſit ſpālis habitꝰ v̓tutis.Bonū aūt diuinū inqͣꝫtū ē obiectū bt̄itudinis hꝫ ſpālē rōeꝫ boni. Et iō amor charitatis qͥ ē charitas ē ſpāl̓amor. ⁊ charitas ꝯn̄t̉ ſpālis v̓tus. Nec obſtat ꝙ charitas ponat̉ a Siero. ī diffinitōe v̓tutis ī generali dicēsꝘ virtus ē charitas qua diligit̉ deus ⁊ ꝓximus. Nādicit̉ charitas omnis virtus. nō ꝙ eſſentialit̓ ſit om̄isvirtus. ſed qꝛ aliqualiter ab ea dependēt omnes virtutes. cū ſine ea nulla ſit vera virtus. ¶ Terciū .ſ. ꝙ ſitvna tm̄ virtus charitatis. ſic ꝓbat Tho. vbi ſupra artic. v. Charitas eſt quedā amicicia homīs ad deū. Diuerſe autē amiciciaꝝ ſpecies accipiunt̉. vel ẜm diuerſitatē finis. ⁊ ẜm hoc ponunt̉ tres ſpēs .ſ. amicicia delectabilis. ⁊ amicicia vtilis. ⁊ amicicia honeſti. Uel ẜmdiuerſitatē coīcationuꝫ ī quibꝰ amicicie fundāt̉. ſicutalia ē ſpēs amicicie ꝯſāguineoꝝ. alia ꝯciuiū. alia peregrinātiū. quaꝝ prima fundat̉ ſuꝑ coīcatione naturalialie ſuꝑ cōicatione ciuili vel ꝑegrinationis. vt pꝫ perph̓m in. viij. eth̓. Neutro autē iſtoꝝ modoꝝ charitaspōt diuidi ī plura. Nā charitas finis ē vnus .ſ. diuinabonitas. ⁊ etiā ē vna coīcatio et̓ne beatitudinis. ſuperquā hec amicicia fūdat̉. Un̄ ſequit̉ ꝙ charitas ſit ſimpl̓r vna virtus nō diſtincta ī plures. Nec obſtat ꝙ habitꝰ (vt dictū ē) diſtinguūt̉ ẜm obiecta. ſꝫ obiecta charitatis ſūt duo .ſ. deus ⁊ ꝓximꝰ. Nā hoc ē veꝝ. qn̄ obiecta ꝓ equo diſtinguūt̉. Sed deꝰ ⁊ ꝓximus non ex equoſunt obiecta charitatis. Nā ꝓpriū ⁊ pͥncipale obiectūcharitatis ē deus. Proximus aūt ꝓpt̓ deū ex charitate dei diligit̉. Deus aūt ꝓpt̓ ſeip̄m. Un̄ vna ſola rō diligendi attēdit̉ ī charitate principalit̓ .ſ. diuina bonitas. q̄ ē eius ſub̓a. Alie autē rōnes ad diligendū inducētes. vel debitū dilectionis faciētes ſunt ſecundarie⁊ ꝯn̄tes ex prima.De diffinitōe ſeu de .§. iij.ſcriptione charitatis mgr̄ ī. iij. ſen. di. xxvij. ſic diffinit.Charitas ē dilectio .i. amor ẜm rōem qua diligit̉ deꝓpt̓ ſeip̄m. ⁊ ꝓximus ꝓpt̓ deuꝫ. vel in deo. Proſper ī li.de vita contēplatiua ſic eā pulcerrime deſcribit. Charitas: vt mihi videtur: ē recta volūtas ab omnibꝰ terrenis ꝓrſus auerſa. iūcta deo inſeꝑabiliter ⁊ igne quodā ſpūſſācti a quo ē. ⁊ ad quem refert̉ incēſa. inquinamēti oīs extranea. corruptionis neſcia: nulli vicio mutabilitatis obnoxia. ſuꝑ oīa que carnalit̓ diligunt̉ excelſa. affectionū oīm potētiſſima. diuīe cōtēplationisauida. ī omnibꝰ ſꝑ inuicta. ſūma actionū bonaꝝ. ſalus