¶ Titulus.IIII.
¶ Modeſtia quid ſit ⁊ qͥbꝰ cōmendat̉. Capl̓m. x.Oſt continentiā ⁊ clemētiā ponit tul. modeſtiā ꝑtē tꝑātie. Sic̄ āttꝑantia ē moderatīa eoꝝ q̄ difficillimū ē refrenare .ſ. delectatōes ciboꝝ ⁊ venereoꝝ. ita modeſtia ēmoderatīa eoꝝ q̄ ī hmōi mediocrit̓ ſe hn̄t .i. n̄ hn̄t tātādifficultatē. Un̄ pꝰ tꝑantiā ⁊ moderatōꝫ penaꝝ quaꝫfacit clemētia. quatuor relinquūt̉ modeſtie moderanda. Primū ē motꝰ aī ad aliquā excellētiā. ⁊ hūc moderat̉ humilitas. Scd̓ꝫ ē deſideriū eoꝝ quę ꝑtinēt ad cognitōꝫ ⁊ hͦ moderat̉ ſtudioſitas. Terciū ē qd̓ ꝑtinet adcorꝑales motꝰ ⁊ actiōes. vt decent fiāt ⁊ modeſte. tā inhis q̄ ſerio. qͣꝫ ī his que ioco agant̉. Et ꝙͣtū ad ea q̄ ꝑtinēt ad ludū .i. ſolatiū poīt ph̓s eutropeliā. Quartū eſtqd̓ ꝑtinet ad exteriorē apꝑatū vt in veſtibꝰ ⁊ hmōi. adphi. iiij. di. apl̓s. Modeſtia vr̄a noͣ ſit oībꝰ hoībꝰ. hͨ tho.Ꝙ circa ꝯpoſitōꝫ exterioꝝ motuū ſit v̓tꝰ. sͣ. tho. ſicꝓbat ſcd̓a ſecūde. q. clxviij. arti. j. Uirtꝰ moralis ſiſtitihͦ ꝙ ea q̄ ſt̓ hoīs ꝑ rōnē ordināt̉. Manifeſtū ē āt ꝙ motus exteriores hominis ſt̓ ꝑ rōnē ordinabiles. qꝛ ad imperiū rōis exteriora mēbra mouēt̉. Un̄ pꝫ ꝙ circa hoꝝmotuū ordinatōꝫ ꝯſiſtit vtus moral̓. Ordinatio āt horū motuū attēdit̉ ꝙͣtū ad duo. Uno mō ẜm ꝯueniētiāꝑſone. Alio mō ẜm ꝯueniētiā ad exteriores ꝑſonas negotia ſeu loca. Un̄ Amb̓. dic̄. j. d̓ offi. Hoc ē pulchritudinē viuēdi tenē. ꝯueniētia cuiqꝫ ſexui ⁊ ꝑſone reddē: ⁊h̓ ordo geſtoꝝ optimꝰ. h̓ ornatꝰ ad oēm actiōꝫ ꝯmodiꝰ.Itē qꝛ exteriores motꝰ ſūt ſigna interioris diſpoſitōisque attēdit̉ circa aī paſſiōes. iō ꝑ motꝰ exteriores alijhoīes de nobis iudiciū capiūt. Ecc̄i. xix. Ex viſu cogͦſcitur vir ⁊ ab occurſu faciei ſēſatus. ⁊ iō moderatio exterioꝝ motuū quodāmō ad aliud ordīat̉. ẜm illud aug.ī regula. In oībꝰ motibꝰ vr̄is nihil fiat quod cuiuſꝙͣ oſfendat aſpectū: ſꝫ quod vr̄am decet ſctītatē. ⁊ iō moderatio hoꝝ motuū p̄t reduci ad duas v̓tutes. qͣs ph̓s tāgit in. iiij. ethi. Inqͣtū em̄ ꝑ exteriores motꝰ ordīamurad alios ꝑtinet hmōi motuū exterioꝝ ordīatio ad v̓tutē amicitie ſeu affabilitatē. que attēdit̉ circa delectationes ⁊ triſticias que ſt̓ ī v̓bis ⁊ ī factis ī ordine ad alios cū qͥbꝰ viuit. Inqͣtū v̓o exteriores motus ſūt ſignainterioris diſpoſitōis ꝑtinet talis cōpoſitio motuumexterioꝝ ad virtutē veritatis. ꝑ quā quis talem ſe exhibet exterius. qualis eſt interiꝰ. Et ꝙͣuis ex naturali diſpoſitiōe qͥs habeat inclinationē ad hāc vel illā cōpoſitionē motuū exterioꝝ. tn̄ quod deeſt nature p̄t ſuppleri ꝑ induſtriā rōnis. Amb̓. in li. de offi. Motunaͣ īformat. Si qͥd ſane ī naͣ vicij ē: induſtria emendet̉. Modeſtiā ſic diffinit Tul̓. ī. j. reth. Mōdeſtia ē ꝑ quā pudorhoneſtatis purā ⁊ ſtabilē cōꝑat auctoritatē. Pudor ētimor turpitudīs vel fuga rei indecētis. declinado ī decētiā in exterioribꝰ. Auctoritas dr̄ h̓ grauitas. Puraꝫdr̄ .i. nō hn̄s admixtionē ſui ꝯͣrij .ſ. vtilitatis. Stabilisqꝛ nō ē momētanea talis grauitas: ſꝫ permanēs..§. j.De modeſtia igiturꝙͣtū ad terciū modū ex quatuor ſupradictꝭ .ſ. circa motus et actus corꝑales notādū. ꝙ ordinatio interior q̄eſt cū rō p̄eſt ⁊ appetitū tꝑat. eſt cā exterioris ordinationis. ⁊ exterior geſtus eſt ſignū interioris diſpoſitiōisEcc̄i. ixx. Amictꝰ corꝑis ⁊ riſus dentiū et greſſus hoīsenūciat de eo. ⁊ Aug. dic̄. ꝙ incōpoſitio corꝑis qualitatē indicat mētis. di. xlj. §. vl. ¶ Sciēdū ꝙ modꝰ vn̄ modeſtia dr̄. ē tenere decorē ī exterioribꝰ actibo. ⁊ decor iſteattēdit̉ reſpectu aſpectꝰ hoīm. Decoꝝ ī hoīe dr̄ qd̓ ē cōſentaneū nature .i. rōe naͣli. Primo igit̉ attēdēda ē qͣlitas ꝑſone q̄ aliqͥd agit ⁊ cū qua agit̉. ⁊ tp̄s et locꝰ. Aliquid em̄ cōgruit vni ꝑſone qd̓ nō ꝯgruit alteri. Iob ꝑmittebat filijs ꝯuiuia face̓ ad fouēdū īuicē beniuolentiā. ⁊ ip̄e tn̄ nō intererat. Aliqͥd lꝫ exͣ eccl̓iaꝫ: qd̓ nō lꝫ in
tra eccl̓iam. vt iudicia face̓ ⁊ negotiatōes ⁊ hmōi. Aliquid lꝫ vno tꝑe vt venari et hmōi. qd̓ nō licꝫ alio vt inxl. Aliqͥd licꝫ dice̓ in vna maͣ. qd̓ nō ē decēs ī alia. Tul̓.Uicioſū ē ī re ſeua delicatū īferre ẜmonē. ¶ Itē modeſtia indecētiā cauet ī v̓bo. ī riſu. ī motu corꝑis. ī mēbrorū ſitu. ī occupatōe vel actu ī hītu. Et ꝙͣtū ad v̓ba ⁊ riſus ſic dic̄ Sen̄. de quatuor v̓tu. A v̓bis turpibꝰ abſtineto. Sermōes vtiles magiſꝙͣ facetos ⁊ affabiles amarectos potiꝰ qͣꝫ obſecūdātes. Miſceb̓ interdū ſeris: ſedtꝑatos. Sꝫ nō modicꝰ rep̄henſibilis ē riſus. ſi puerilit̓effuſꝰ. ſi muliebrit̓ factꝰ: odibilē fac̄. Idē riſꝰ ſn̄ cachinno. Uox ſine clamore. īceſſus ſn̄tumultū qͥēs tibi n̄ deſidia erit. Idē nō ſis alioꝝ curioſus ſcrutator. nec acerbꝰ rep̄hēſor. ſine exprobratōe correptor. ita vt āmonitionē hilaritate p̄uenias. ⁊ errori facile veniā dato. necextollas quēqͣꝫ nec deijtias. Neqͥrēti facile rn̄de. Cōtēdenti facile cede. Nec in iurgia execreatōeſqꝫ deſcēdasRari ẜmōis ſis ſꝫ loquētiū patiēs. ¶ Circa motū corporis cauenda eſt ⁊ nimia tarditas ⁊ nimia velocitas.Sen̄. Si ꝯtinēs es ⁊ aī tui ⁊ corꝑis motꝰ obẜua. ne īdecori ſint. De hmōi īdecētia dr̄ Iſa. iij. Pro eo ꝙ eleuateſt̓ filie ſyon extēto collo ⁊cͣ. ¶ In occupatiōe attēdendū ē ad naturā. Ad qͥd .ſ. aliqͥs a natura ſit diſpoſitus.Qui eī debilis ē corꝑe ⁊ ingenioſus ⁊ viuacis memorienō militiā ſꝫ lr̄aꝝ ſtudiū ſectari dꝫ. Attēdēdū ē ad etatē. Etas em̄ adoleſcentie labore animi vel corꝑis exercenda eſt. ⁊ auctoritati ſenū ſubijcienda. Dn̄t em̄ adoleſcentes ſenes vereri. ꝯſilio eoꝝ regi. ⁊ exēplo īformariSenibꝰ v̓o ſt̓ labores corꝑis minuendi. Cōſilio debētalios iuuare et exempla imitatione digna miniſtrare.Prelati v̓o eſtimare ſe gerere perſonam ciuitatis.De modeſtia ſenſu .§. ij.um p̄cipue oculoꝝ. Aꝫ oēs ſēſus debeamꝰ retine frenomodeſtie. qꝛ vt dr̄ Hiere. ix. Mors aſcendit ꝑ feneſtrasnoſtras .ſ. ſenſuū ingreſſa eſt domus noſtras. Propterquod ait apoſtolus. Mortificate membra veſtra queſunt ſuper terram .i. organa ſenſuuꝫ. In cuius figurāIoſue quinqꝫ reges affixit cruci. qꝛ ſenſus quinqꝫ cruci mortificationis ſunt ſubmittendi Precipue tamenhoc fieri oportet circa oculos. Nam quantōnobilinseſt membrum et viuatior ſenſus. quia plures rerū differentias apprehendit. tantomagis nociuū ſi nō regulet̉ rōne. ꝓph̓a. Oculus meꝰ dep̄datꝰ ē aīam meā. Oculus em̄ irritat gulā. Gen̄. iij. Uidit mulier lignū qd̓ eſſet bonū ad veſcēdō. pulcꝝ viſu ⁊cͣ. Incitat cupiditatēUn̄ dyabolus on̄dit xp̄o oīa regna mundi vt tēptādoīduceret ad auaritiā. Mathei. iiij. ca. In flamat luxuriam Ecc̄i. ix. Ne aſpitias ī vultum mulieris. Ex hocconcupiſcentia exardeſcet quaſi ignis. Quanto pluraligna ponuntur in igne plus ardet. Alij ſenſus de muliere aliqͥd app̄hēdūt. vt auditus vocē et hmōi. Sꝫ viſus multa ſimul. qꝛ et faciē ⁊ colorē et ornatum ⁊ geſtū⁊ ideo plus inflamat. Excitat ſuperbiam. Dicit enimBernar. ꝙ lucifer videns dei filium equalē patri: voluit ei aſſimilari. et ſuperbia ductus: dixit. Simil̓ eroaltiſſimo. Sic de buffone fabuloſe dicitur. qd̓ vidensbouem in prato ita pinguē et groſſum: volens ei aſſimilari intumuit intātum ꝙ crepuit. Ad iram inducitMathei. xviij. Uidentes conſerui que fiebāt ꝯtriſtatiſunt valde .ſ. p̄ ira. Ad inuidiā ꝓuocat. j. Reg. ij. Uidebis emulum tuum in templo in omnibꝰ proſperis. Etpoſtea ſubdit̉. vt deficiāt oculi tui .ſ. īuidia et tabeſcatanima tua. Accidiam immittit videns em̄ piger intēperiem aeris. non vult exire ad agrū Ecc̄s. xj. Qui obſeruat ventū nunqͣꝫ ſeminat. Unde dixit chriſtꝰ Lucexj. Si oculus tuus nequam fuerit: totum corpus tuuꝫtenebroſum erit. quia omnes tenebre peccatorū ex immodeſtia oculorum. Eitius etiā peccat̉ per oculuꝫ. qͥain momēto ī ictu oculi. vn̄ de holoferne dr̄ Iudith. iiij.qꝛ ſtatim captus eſt ī aſpectu eius. Facilius em̄ peccat̉