¶ Titulus.IIII.
ſuꝑbiā eā ꝑdidit. Quinto oꝫ vt adducāt̉ ꝑ viā ſobrietatis qꝛ ẜm Bernar. In delicijs periclitatur caſtitas.Propter qd̓ apl̓s vt virgo ꝑſeueraret. Caſtigo: ait. corpus meū ⁊ in ſeruitutē redigo. j. Coꝝ. ix. Per viā modeſte .ſ. cauēdo ſe a viſu ⁊ auditu ⁊ diſcurſu vanis: noncurſitare ꝑ alienas domos. nō aliquos in publico miſcere ſermones. Quō aūt ꝑdatur virginitas dicetur invltimo.Quātum ad terci .§. iij.um .ſ. quō virginitas ꝯmēdat̉. ⁊ quātū: on̄dit̉ dū dr̄ regi. Adducunt̉ vere et veri virgines regi .ſ. dn̄o ih̓u xp̄oqͥ eſt rex regū. vt ſint ſponſe eius. Magna dignitas iſtaUn̄ btā Agnes dicebat. Ip̄i ſuꝫ deſponſata .ſ. xp̄o. etnobilitatē ſponſi huiꝰ on̄dit dicens. vt refert Ambro.in li. de virginitate. Cui angeli ſeruiunt. Cuiꝰ pulcritudinē ſol ⁊ luna mirant̉ .i. mirabilē oſtendūt. Cuiusmater virgo ē. Cuius pr̄ feminā neſcit. Cuiꝰ ptās celſior. aſpectus pulcrior. amor ſuauior. ⁊ omni gr̄a elegātior. Cuius opes nunꝙͣ marceſcūt. nunꝙͣ decreſcūt. Etde ornamentis ab eo collatis ſubdit. Induit me dn̄sciclade ⁊ clamide auro texta .ſ. ſapīe vl̓ dilectionis. Etimmenſis monilibꝰ decorauit me .ſ. virtutum. Anuloſuo .ſ. fidei ſb̓arrauit me. ⁊ coronauit me .ſ. corona ſpeieternoꝝ. Tradidit auribꝰ meis inextimabiles margaritas .ſ. verboꝝ ſacre doctrine. Mel et lac ab ore eiꝰ ſuſcepi .ſ. dulcedinis ſpūalis ⁊ puritatis ꝑ inſpirationemSanguis eius ornauit genas meas .i. paſſio eius induxit ad oꝑa patientie. que maxime oſtendūt ruborē ſanctitatis. Poſuit ſignum in faciē meā nullū p̄ter eū amatorem admittā. inqͣtū .ſ. dedit faciē erectā ad celum. vtip̄m cōtempler. ⁊ affectū od euꝫ dirigā. ⁊ nō ad terrenareſpiciā: verba ſunt Ambroſij. Speculū dedit vniuerſitatē creaturaꝝ quo pōt intueri pulcritudinē. nōſolum ſponſi: ſed ⁊ ſuā: cū oīa ꝓpter ip̄am fecerit ⁊ oīa inip̄o reperiant̉. Cingulū tꝑantie. amictum ſeu veſtituꝫprudentie. Huic ergo regi tam nobili adducentur vere virgines vt ſponſe eius. ¶ Et licet virginitas nō ſitſimpliciter excellentior oībꝰ alijs v̓tutibꝰ. qꝛ nō maiortheologicis nec prudentia. iuſticia vel fortitudine. vl̓humilitate. Eſt tamē p̄cipua in genere tꝑantie. ⁊ multū ꝯmēdabilis ī p̄eminētia ex ſex q̄ ponit Pe. de pal̓. iniiij. di. xxxiij. Et primo quo ad primū accidētale qd̓ d̓raureola: qꝛ nulli ꝑti tꝑantie debet̉ fructꝰ nec aureolaniſi caſtitati. nec aureola ⁊ fructus centeſimus niſi caſtitati. nec aureola ⁊ fructꝰ cēteſimꝰ niſi v̓ginitati ſoli.Un̄ dr̄. Apoc. xiiij. Ꝙ nemo poterat cantare cāticū illud nouū. niſi illa cētū quadragintaqͣtuor milia qͥ virgines ꝑmanſerūt. Canticū illud aureola .i. qͦddā gaudiū ſpirituale quod habent virgines. qd̓ nō pn̄t habere alij ſancti non virgines. et ſi maius premiū eſſentia.le habeāt. Secundo quo ad ſcīam qꝛ maxime diſponitad acquiſitionē ſcīe ⁊ ſapīe. Unde ⁊ Io. euāgeliſta virgo magnā de diuinis p̄ ceteris habuit cognitionē. vt d̓verbo dei. Tercio quo ad pulchritudinē ſpālē. Nō exeo tm̄ ꝙ paſſiones ꝯcupiſcibilis ſunt ꝯmunes nobis etbrutis. qꝛ ſil̓r ⁊ paſſiones iraſcibilis ſunt cōes nobis⁊brutis: ſicut eſſe furibundū in cane. ⁊ vindicatiuū ī leone: ſꝫ qꝛ magis abſorbēt iudiciū rōnis que eſt pulchritudo hoīs in qua eſt ymago dei. Quarto quo ad ſimilitudinē in pluribꝰ. qꝛ .ſ. hi ſequunt̉ agnū .ſ. xp̄m quocunqꝫ inerit. integri .ſ. corpore ⁊ mēte ſicut xp̄s. Et incorruptio facit ꝓximū deo. vt dr̄ in li. ſapīe .ſ. mēte ⁊ corꝑe⁊ deus incorruptibilis eſt. Quinto quo ad ſimultatēqꝛ iſta virtus nō eſt ſine alijs: ſꝫ bene ecōuerſo. Pōt em̄qͥs hr̄e virtures alias ſine iſta. ſicut habuit Petrꝰ apoſtolus ꝯiugatus. Et cū dr̄ virtutes oēs eſſe ꝯnexas ẜmmagiſtrū in. iij. ſen. intelligit̉ vl̓ de virtutibꝰ neceſſarijsad ſalutē. qualis iſta nō ē. ſicut nec magnificētia. Uelꝙ ſunt ꝯnexe ī radice charitatis cuꝫ iſto ꝓpoſito. vt ſieſſet a deo p̄ceptū ẜuore virginitatē. ⁊ nondū fregiſſet
obediret eā ſeruando. Sexto quo ad raritatē. Apoca.xiiij. Uidi turbā magnā quā nemo dinumerare poterat .ſ. ſctōꝝ. Ponitur aūt ibi numerus determinatusvirginū. qꝛ centūquadragintaquatuor milia. qͥ virgines permanſerūt: ꝓ indeterminato tn̄ ponit̉. qꝛ pluresſunt. Et hꝰ rō eſt. qꝛ virtus iſta nō p̄t recuperari amiſſa materialit̓. Et ſi amiſſa quo ad mentē ſolū reꝑaret̉ꝑ pnīam. alie aūt reꝑant̉ per pnīam. Tum etiā qꝛ difficilior ad ſeruādū. ibi em̄ frequens pugna ⁊ rara victoria. Omne raꝝ caꝝ. Ꝙͣuis em̄ aliqui ꝑ accidēs magꝭ tēptent̉ de gula. alij de alijs vitijs ꝙͣ de luxuria. ẜm qualitatē cōplexionis vel dei diſpēſatione: tn̄ ꝑ ſe loquēdomaior coīter eſt tēptatio luxurie. Ratio pōt eſſe. qꝛ natura magis intendit ad ꝯſeruationē ſpeciei ꝙͣ indiuidui cui indiuiduo ꝓuidet̉ ſatiſfaciendo gule vel alijsvitijs. Nec obſtat ꝙ natura priꝰ retinet neceſſaria adnutritiuam ⁊ augmentatiuā. qͣꝫ tranſmittat ad generatiuā: qꝛ hoc nō eſt quaſi magis ſit ſolicita de indiuiduo. ꝙͣ de ſpē. immo econuerſo. Sed qꝛ aliter nō agerindiuiduū ad ſeruādū ſpēm. niſi ip̄m indiuiduū conſiſteret. Unde qd̓ eſt hic prius in intētiōe eſt poſteriꝰ ingeneratiōe. Sed hoc eſt. qꝛ virtuoſi minus ſtudent ſobrietati ꝙͣ caſtitati. ⁊ ꝓpter exercitiū fit facile. qd̓ inexpertoⁱ eſt difficile. Rō aūt quare magis virtuoſi ſtudētcaſtitati ꝙͣ ſobrietati ē: qꝛ caſtitas nō amittit̉ ſine mortali. Poſſūt aūt deficere a ſobrietate ꝑ venialia: qꝛ iſtacōſiſtit in medio qd̓ eſt latū: iſta .ſ. caſtitas in extremoqd̓ eſt indiuiſibile.De voluntaria ⁊ .§. iiij.irrecuꝑabili amiſſione virginitatis Petrus de pal̓. iniiij. di. xxxiij. ſic ait. Mulier ꝑdit v̓ginitatē ꝑ hoc ꝙ corrūpitur mēte ⁊ corꝑe. altero de tribꝰ modis. puta per hͦꝙ ſolū clauſtra franguntur ſibi voluntarie. etiaꝫ ſi nōſeminaret nec ſemen reciperet. Nam ꝯcupiſcentia ſpadonis deflorauit virginem. vt ſcribitur qui licet n̄ poſſet ſeminare poterat tn̄ clauſtra infringere. Secundomō ꝑ ſeminis virilis voluntariam ſuſceptionem. qꝛ ſiita reciꝑet ſaluo clauſtro ſicut menſtrum emittit. necſeminaret: nihilominus virgo non eſſet. quia ſic poſſꝫconciꝑe: puta ſi quis cognoſceret virginē volūtariamin hoc circa clauſtra pudoris. et ſemen ad matricē attraheretur. Pregnantem em̄ ꝑ naturā nullus diceretvirginē. et tn̄ mulieres alique concipiunt que nō ſeminant. Tercio ſi ex vehemētia ardoris ſine fractōe clauſtri ip̄a ſeminat: puta voluntarie cogitās de cōmixtiōeturpi. ⁊ hoc abſqꝫ cōmixtōne cū alio. Et talis q̄ corrūpit ſeip̄am vel ab alia muliere voluntarie corrupta nōdebet inter virgines ꝯſecrari. etiā ad tollēdū ſcandalūqꝛ nō ē v̓go. Et de hͦ ī ſecūda ꝑte de ſcādalo ti. vij. c. iiij.Nō tn̄ faceret bigamū viꝝ cū qͦ ꝯͣheret pꝰ mr̄imoniuꝫ.¶ De corruptōe autē inuoluntaria ſciendū. ꝙ nō ꝑdicur virginitas ꝑ quācūqꝫ corruptionē inuoluntariamcorꝑis. etiā triplicem in muliere. Unde qn̄ opprimit̉⁊ franguntur clauſtra pudoris ⁊ ſemen viri recipitur.etiā ſi inde ꝯcipiat et pariat. Itē nec ꝑ ꝓpriā ſeminationem qn̄ nō procedit ex conſenſu nec acceptat̉ a ꝯſenſu. qn̄ hr̄ iudiciū rōnis. Uidet̉ etiā aliquibꝰ ꝙ cū virginitas mētis reſpiciat futuꝝ: ſiqͥs ꝯplaceat ſibi ī p̄terita pollutiōe. q̄ nō ex electiōe ꝓceſſit. virginitas nō ꝑditur corꝑe: ſed mente tm̄. Protūc em̄ nō perditur corꝑeqꝛ illa corruptō trāſijt: prius aūt nō fuit perdita. quiaꝯſenſus defuit. Requiritur gͦ ꝙ ꝯſenſus p̄cedat. vt ſi ſēriens ſe calefactū obdormiet vt pollueretur. ⁊ muliervt opprimeret̉. Uel requirit̉ ꝙ ꝯcurrat ꝯſenſus .ſ. ꝓ tēpore quo p̄t ꝯͣdicere. Nā durāte ſeminatiōe nō hꝫ iudiciū rōnis. Et mulier que opprimit̉. ſi ſuſcipiēdo ſemēvl̓ al̓s qn̄cunqꝫ ꝯſentiat. niſi eo ſolo tempore quo inuite excitata ſeminat. quando ſine culpa ſua careat iudicio rationis. perdit virginitatem ⁊ non al̓s. Unde dixit Lucia. Non corrumpit̉ corpus niſi de ꝯſenſu men-