¶ Titulus.III.

martyri. qui orat ꝓ martyre. Et ꝙ ſit maximus actꝰfortitudinis oſtendit Ciprianus dicēs in epl̓a quadāO beati martyres quibꝰ vos laudibus p̄dicem? O milites fortitudinis robur corporis noſtri. qͦ p̄conio voxexplicem?Ad rōnem aūt mar­ .§. j.tyrij ſtricte ſumpti tria requirunt̉. vicꝫ gr̄a ſeu charitatis beniuolentia. mortꝭ pena. ⁊ fidei cā. Primū reqͥritur qꝛ ſine ea nō eſſet fructuoſuꝫ. Un̄ apis. j. ad Corīth̓. xiij. Si tradidero corpꝰ meū ita vt ardeā .ſ. ꝑ martyrium. charitatē aūt nō habeā. nihil mihi ꝓdeſt .ſ. adregnū celoꝝ obtinendū. Et Aug. Siquis nō hn̄s charitatē. in aliqͦ ſciſmate ꝯſtitutꝰ ne xp̄m negat patit̉ turbatōnes. anguſtias. famē. nuditatē. ꝑſecutōnes. pericula. carceres. vincula. tormēta. gladiū. flamas. vel beſtias. vel ipſam crucē. timore gehenne: nullo mō ſuntiſta culpanda. ſꝫ laudanda patīa. Et qd̓ ait apl̓s. Nihil ꝓdeſt intelligat̉ ad regnū celoꝝ obtinenduꝫ. nō adextremi iudicij ſuppliciū tolerabiliꝰ ſubeunduꝫ. de pe.di. iij. ſiquis. Ipſa aūt ſufferētia martyrij demonſtratmaxime ꝑfectōeꝫ charitatis. qꝛ ꝑ ipſam ꝯtēnit̉ qd̓ maxime amat̉ .ſ. vita tꝑalis. Un̄ xp̄c Io. xiij. Maiorē charitatem nemo hꝫ ⁊cͣ .i. maius ſignū charitatꝭ. ¶ Secūdum qd̓ eſt de rōne martyrij. eſt pena nō quecunqꝫ ſedmortis. Un̄ maximus dicit in ſermone de martyre: ꝙvincit ꝓ fide moriendo. quicquid vinceret̉ ſine fide viuendo. Pro cuiꝰ declaratiōe dicit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.cxxiiij. ꝙ martyr dicit̉ qͣſi teſtis fidei xp̄iane. ꝑ quā nobis viſibilia ꝓ inuiſibilibꝰ ꝯtēnenda ꝓponūtur. vt dicit̉ Heb̓. xj. Un̄ ad martyriū ꝑtinet. vt hō teſtificet̉ fidem oſtendēs oꝑe ſe cūcta pn̄tia ꝯtēnere. vt ad futura⁊ inuiſibilia bona ꝑueniat. Ꝙdiu aūt homini remanꝫvita corꝑalis. nondū oꝑe oſtendit ſe tꝑalia cuncta deſpicere. Naꝫ ꝯſueuerūt hoīes ⁊ ꝯſanguineos ⁊ oīa bona poſſeſſa ꝯtēnere. ⁊ etiā dolores corꝑis pati. vt vitaꝫꝯſeruēt. Unde ⁊ ſathan ꝯtra Iob. j. dixit. Pellem propelle ⁊ cuncta que habet homo dabit ꝓ anima ſua. ideſt vita. Et ideo ad ꝑfectionē martyrij requirit̉ mortem ſuſtinere ꝓpter xp̄m. Unde nec martyrium ꝓpriedicit̉ pro ſola tolerantia carceris vel exilij. vel rapinediuitiarum. vel alicuius cruciatus. ſicut ſuſtinuit Io.euangeliſta flagella. oleum feruens ⁊ exilium niſi forte ẜm quid. qꝛ ex his quādoqꝫ ſequitur mors et ſi nonſubito. Unde eccleſia celebrat martyriū Marcelli pape in ſtabulo quieſcentis: qꝛ illam mortem incurrit exflagellis ⁊ alijs afflictōnibꝰ prius ſibi illatis. ¶ Tercium qd̓ requiritur eſt cauſa. Unde Augu. Martyremnon facit pena .ſ. tm̄: ſed cauſa. Cauſa autem iſta eſt veritas fidei. Sed ſciendum ẜm Tho. vbi ſupra. ꝙ ad fidei veritatem ꝑtinet non ſolum credulitas ip̄a cordisſed etiam exterior ꝓteſtatio: que fit non ſolum per verba quibꝰ ꝯfitet̉ quis fidem: ſed etiam ꝑ facta. quibꝰ aliquis fidem ſe habere oſtendit. ẜm illud Iaco. ij. Egooſtendam tibi ex oꝑibus fidem meam. Et ideo omnium virtutū oꝑa ẜm qd̓ referunt̉ in deum. ſunt quedaꝫꝓteſtatōnes fidei. per quam innoteſcit. ꝙ deus hꝰ mōiopera a nobis requirit ⁊ nos pro eis remūerat. Et ẜmhoc poſſunt eſſe cauſa martyrij. opera etiam aliarumvirtutum. Et ſic quicūqꝫ patitur mortem violentamꝓ quocūqꝫ bono opere faciendo. vel pro quocūqꝫ peccato vitando ꝓpter xp̄m: quia totum hoc ꝑtinet ad fidei ꝓteſtatōeꝫ: martyr exiſtit. Unde ⁊ beati Ioh̓. baptiſte martyriū celebrat̉: qͥ ſuſtinuit mortē. nō ꝓ negāda fide: ſꝫ ꝓ rep̄henſione adulterij.Martyriū ſumendo. §. ij.large ꝓ morte violenta. pōt dici ꝙ eſt qͣdruplex martyrium. ẜm quadruplicē eiꝰ cauſam ⁊ fundamentū. Primum eſt ex ꝯmiſſa iniquitate. videlicet in his qui occiduntur ꝓ ſceleribꝰ ꝯmiſſis. Unde Petrus in canonica

ſua. Nemo noſtrū patiat̉ quaſi homīcida. Tales ſi patienter ferūt mortem. contriti de cōmiſſis. non rationepene tm̄ vel verecundie: ſed dei offenſe: et ſi non percipiant coronam martyrij. tamen ſaluantur. Si autē tm̄volent ꝓpter ſupplicium impatientes vel incōtriti. adinferna deſcendūt. Unde ex latronibus crucifixis cuꝫxp̄o. qui a dextris erat quaſi contritus valde. intrauitparadiſum. Qui a ſiniſtris ꝓpter impatientiam et incontritionem infernum. Et ad tale martyriuꝫ ꝑtinetmors. que ſuſtinet̉ ꝓ partialitatibꝰ guelfa ⁊ gibellina⁊ hmōi de quibꝰ Ciprianꝰ. Inexpiabilis eſt culpa diſcordie nec paſſione purgatur. di. xc. neqꝫ. ¶ Secundum eſt ex intēſa cupiditate .ſ. in illis qui occidunturin bellis iniuſtis. que ex auaricia fiūt. vt Oreb zeb zebee ⁊ ſalmana. cuꝫ centū viginti milibꝰ. Qui dixerunthereditate poſſideamus ſanctuariū dei. in pͣs. ⁊ in lib.iudic̄. Et qui hodie in bellis. niſi obſeruatis debitꝭ circumſtantijs iuſte bellarent. vt Iudas machabeꝰ cumfratribꝰ. jͣ. macha. v. et ſe. Uel ꝓ recuꝑanda terra ſctā.xxiij. q. viij. ſcire. Et ad hoc etiā ꝑtinet mors. quam incurrūt mūdani violenta a latronibꝰ. vel alijs ꝓpter tēporalia iniuſte acquirenda. Et etiam auſteritas quāſuſtinent ypocrite vt boni reputent̉ ⁊ mulieres ꝓpterapparere. ¶ Tercium ex immenſa cecitate .ſ. in infidelibus. de horū numero erant ꝓphete Baal. qui coramhelya incidebāt carnes ſuas ianceolis ī honorē baal.in. iij. Reg. Sic ⁊ auſteritates iudeoꝝ ⁊ paganorum ⁊vt monachoꝝ grecoꝝ incredibiles. ꝑtinent ad hͦ martyrium duces ad infernum. ⁊ mors quā ſuſtinent heretici ꝓ ſuis erroribꝰ. Ad hoc etiam ꝑtinet triſticia inordinata. quā aliqui ſibi aſſumunt de tribulatōnibꝰ velmorte ſuoꝝ. vel de defectibꝰ ſuis. ꝯſcientiā ſcrupuloſaꝫnolentes deponere ad ꝯſiliū alioꝝ. Uel etiā ex deſperatione ſibi mortē inferentes. ¶ Quartum eſt ex infuſacharitate. ad Heb̓. xj. In occiſione gladij mortui ſūtvt Iſayas Hieremias. ⁊ alij etiā innumeri in nouo teſtamento hoc ducit ad celū. Aug. de Cipriano martyre. Ab inferiori accipit ſnīam. a ſuꝑiori coronam. xj. q.iij. ⁊ ſi ad tp̄s. Framea eſt aīa martyris ſplendida charitate. acuta veritate. vibrata dei virtute. Permaximemartyria ſanctoꝝ eccl̓iam edificant ⁊ ad om̄e bonuminducūt. Un̄ aug. vt mundꝰ hic vincat̉. cū amoribꝰ. erroribꝰ ⁊ terroribꝰ ſuis. ſanctoꝝ martyria docuerunt.¶ Sumendo martyriuꝫ ꝓ magno labore ſine morte.ſic dicit Bern̄. triplex eſſe ſine ſanguine. Parcitas invbertate. q̄ fuit in dauid. Liberalitas in pauꝑtate. vtin Thobia. Caſtitas in iuuētute. vt in Ioſeph in egypto. Item Greg. Martyres ſine ferro eſſe poſſumus.ſi patiam in animo ſeruemus.¶ De partibus fortitudinis integralibus et ſubiecti¶ Capitulum. iiij.uis.Epartibꝰ fortitudinisInam ẜm Tho. ſcd̓a ſecūde. q. cxxvij. ꝙ cumalicuius virtutis poſſint eſſe triplices partes ſcilicet ſubiectiue. integrales. ⁊ potentiales. Fortitudini ẜm ꝙ eſt ſpecialis virtus non poſſunt aſſignariparte ſubiectiue. eo ꝙ non diuidit̉ in multas virtutesſpecies differentes. qꝛ eſt circa materiā valde ſpecialeꝫAſſignant̉ aūt ei ꝑtes qͣſi integrales ⁊ potētiales. Integrales quidem ẜm ea que oportet ꝯcurrere ad actūfortitudinis. Potentiales auteꝫ ẜm ea que fortitudoobſeruat circa difficillima .ſ. circa ꝑicula mortis. Alique alie virtutes obſeruāt circa quaſdam alias materias minus difficiles. q̄ quidē virtutes adiungunt̉ fortitudini. ſicut ſcd̓arie principali. ¶ Eſt at̄ ſic̄ ſupͣ dcm̄eſt duplexactꝰ fortitudīs .ſ. aggredi ⁊ ſuſtinē. Ad actūaūt aggrediēdi duo reqͥrunt̉. Primū ꝑtinet ad aī p̄ꝑationē. vt .ſ. aliqͥs ꝓmptū animū hēat ad aggrediendū