Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
14v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.II.

ſi longo tꝑe hmōi tyrannidem exercere ſtudeant. Patet ergo quāta mala ꝑuenire pn̄t ex inſipiētia p̄ſidentis. Rex Salomon ꝯſiderās ſapīam ſiue prudentiamſumme neceſſariā eſſe p̄ſidentibꝰ. deo ſibi ꝓmittentēdaret omne qd̓ peteret. ipſam ſolū poſtulauit dicens.Da ſeruo tuo cor docile. vt iudicare poſſit populū tuū diſcernere int̓ malū bonū. iij. Regū. iij. Zullius inli. de officijs loquens de bello Athenienſiū. p̄fert prudentiā fortitudini..§. j.Princeps autēex v̓tute prudentie p̄cipue debet circa qͣtuor ſtudere.videlicet vt deo placet. populo poſſe ſufficiat. reipublice ꝓuideat. leges iuſtas et poſſibiles condat. Adhec oīa ꝑagenda. debet curs ꝑuigili intendere. Etprimo deo placeat. Qui enim alios regit ordinareſtudet in finē debitū. pͥus conari debet. vt ſeipſum ordinet in deū eſt finis omniū regentiū. Ex autē duobona ꝯſequet̉. Primo qꝛ princeps a populo magis diligitur. ſi viderit eſſe cultorē diuinoꝝ oꝑantē virtuoſa. Un̄ ph̓s dicit. Principē decet eſſe dei colā. Debet em̄ princeps eccleſias fabricare. et eas frequētare.hoſpitalia erigere. pauperes enutrire. Scd̓o qꝛ facilius populū gubernabit ad bona trahet. Uidēs em̄populus dn̄m ſuū de diuinis curantē. admirabit̉ eumputās ipſum deo eſſe cōiunctū. ſibi familiarē. eumqꝫimitari ſtudebit. Rex Salomon edificato tēplo. ſtetit ante altare dn̄i in ꝯſpectu eccleſie iſrahel. expaſſis manibꝰ in celū. genibꝰ in terrā fixis. longā or̄oneꝫante deū fudit ſalute populi ꝓpter qd̓ populus benedicens regi. gaudens reuerſus eſt in tabernacula ſua.iij. Regū. viij.. ix. Ex hiſtoria triꝑtita habet̉ de Conſtantino. fuit dei cultor. viſo in ſomnis ſigno crucis. ei dicto. in hoc vinceret. fecit vexillum crucis anteexercitū deferri. Et de palatio oratoriū fecit. tabernaculū inſtar eccleſie fieri mādauit. qd̓ ſecū deferebatqn̄ in bello ꝓcedebat. vt tam ipſe ꝙͣ milites diuina audirent. multa pulcra ordinauit ad exaltationē fidei eccleſie. Similit̓ Ioſias rex factus ſuꝑ iuda multūfuit ſolicitꝰ zelans ad reducendū populū ad veꝝ cultum dei. iiij. Regū. et. ij. ꝑal̓. Scd̓o debet ſtudere vtpopulo ſatiſfaciat qd̓ fit. ſe ſeuerū ſꝫ reuerendūexhibet ſi familiā honeſtā curialē habeat. ſi ſapientes cōſiliarios ꝯſulat. ſi iudices iuſtos teneat. ſi benefactores digne p̄miat. delinquētibus penas debitasinfligat. Per hec populus ꝯſolabit̉. diſſenſiones. emulationes murmurationes vitabit. ſicqꝫ in pace quieſcens in dilectionem principis aſſurget. Rex dauidmultū ſe gratū dilectū populo exhibuit. Un̄ volentiexire ad bellū cōtra Abſalon̄. dixit populus. exibisqꝛ tu vnus decē milibꝰ cōputaris. ij. Reg̉. xviij. Sicclemēs papa ab omnibꝰ multū amabat̉. Nicolaꝰ etiāomnibꝰ ſe amabilē exhibebat. Debꝫ tercio ſtuderevt ꝓuideat reipublice. qd̓ quidē fit ſi habundent eapn̄t eſſe ad directionē cōſolationē. corporalē ſuſtentationē. Ad directionē aūt reipublice valēt ſapiētes.ad qd̓ maxime debet princeps intēdere. Debet em̄ ꝓcurare in ciuitate ſit ſtudiū lr̄arū pueris erudiēdis. ſint iuriſperiti directione cauſaꝝ cōſilijs dandis. alij ſapiētes. ẜm viderit ciuitati expedire. Un̄ponit ph̓s. ad verū regē ꝑtinet ſapiētes etiā extraneos ſi ꝓprios habet honorare ꝓmouere. Ad conſolationē aūt reipublice valēt virtuoſi. em̄ ſolū inciuitate debet eſſe directio eſt ſapiētes. ſꝫ etiam recta oꝑatio eſt amicos dei. Et ad hoc maxime debꝫprinceps intende̓. videlicet vt habeat in ciuitate religioſos verbū dei p̄dicantes. clericos honeſtos diuinacelebrantes. alios timētes deuꝫ. qui populo orent. frequēter inueniamꝰ ciuitates ſaluatas ꝓpter merita aliquoꝝ amicoꝝ dei. Ad corporalem vero ſuſtentationem valēt bona fortune. Unde princeps diligēter

debꝫ attendere ne in ciuitate accidat cariſtia. ſꝫ abundantia victualiū ſit in ea. ad hoc cōſequēdum debetp̄uenire tēpora. annos vberes fertiles ſterilibꝰſiderare. fructus reſeruare tꝑe oportuno. obſtante ꝑditio fiat in fructibꝰ reſeruatis. Debet autē p̄cipue conatum adhibere. circa maxime neceſſaria vt eſtfrumentū. ſal hmōi. Pharao rex egypti videns Ioſeph ſapientē. euꝫ multo honore p̄uenit. toti regionip̄fecit. vt copia frumēti ſeruati future fami ꝓuideret.Gen̄. xlj. in epiſtola quā dicitur Areſto. Alexandroſcripſiſſe. tale ſibi dat documētū. Decet regē legiferoshonorare. religioſos venerari. ſapientes ſublimare. eis cōferre. Ꝙtū vero ad ꝓuiſionē eoꝝ pn̄t accidere: ſubdit. Oportet regē futura cogitare futurꝭ caſibus prudent̓ occurrere.Cum autē ẜm.§. ij.ph̓m. vj. ethicoꝝ. due ſint prudētie politice. Una eſtqͣſi architectonica in principe exiſtēs. nunc dicta eſtregnatiua vel legis poſitiua. Et alia qͣſi manu operāsin ſubditis exiſtēs. cōmuni noīe retento dr̄ politicaReſtat poſt p̄dicta. vt de hac aliqͥd dicamꝰ. Ubi pͥusoſtendēdū eſt oēm hominē natura politicū ciuilē ꝯn̄s ydoneū ad obſeruātiam ciuiliū p̄ceptoꝝ. Necobſtat aliqͥ eligant vitā ſolitariā campeſtrē. em̄pōt eſſe tribꝰ de cauſis. vt ponit ph̓us pͥmo politice. qꝛaut tales ſunt vt dij. aut ſicut beſtie. aut bonis fortune priuati. Aliqui em̄ tacti amore dei. vitā ſocialē deſerunt. ſolitariā eligūt. vt expeditius diuine contēplationi vacare poſſint. ſicut fuerūt multi ſctī patres. vtAntonius Bn̄dictus. multiqꝫ alij in deſerto degētes.Gi tales pn̄t dici dij ꝑticipatiue. qꝛ deo aſſimilari ſtudent in cōtēplatione ſumme veritatis. Alij vero hn̄tnaturā ſilueſtrē ferocē. ad cōuiuēdū alijs importabilē. tales ſub iugo legis ſimul alijs ſtare valētes beſtie dicunt̉ hoīes. qꝛ hominū ē inſimul ſocialiter cōuiuē. De hoc daplici gene̓ hoīm dicit ph̓s predicto li. potēs alijs cōicare. ei nulla ē ꝑs ciuitatis. ſꝫ eſt vel beſtia vel deus. Sunt inſuꝑ alij ciueseſſe pn̄t. ſunt em̄ bonis fortune pͥuati. puta diuitijs potentia. hi pauꝑtate p̄ſſi ciuitates deſerē cogunt̉.loca campeſtria ſolitaria ad agros excolēdos habitare. His cauſis remotis. cōmunit̉ ſunt ab humananatura extranee. oīs naturalit̓ eſt ciuilis politicꝰQd̓ duplicit̓ on̄di pōt. Primo ex eo habꝫ cōmunescōceptus quos vocē vult alteri cōmunicare. Delectatur em̄ alteri indicare qd̓ cōcipit ſimul cum eocōferre. qd̓ ſolū eſt ad delectationē ſꝫ ad neceſſitatē qd̓ vnus videt intellectū. alterius intellectꝰſupplet. ſic colloquiū rōcinātis homīs homine. facit ad bonū cōſiliū. ꝯſequēs ad bonū iudiciū.uenient̉ ergo diffinit̉ animal eſſe rōnale. Ratio em̄diſcurſum inqͥſitionis importat. tandē ad rōnē veriterminat̉. Chayn poſtꝙͣ genuit Enoch. dicit̉ primusedificaſſe ciuitatē quaꝫ vocauit enochex nomine filijGen̄. iiij. Ubi dat̉ intelligi. multiplicatꝰ erat infilijs nepotibꝰ. ad quoꝝ cuſtodiā humanaꝝ neceſſitatum ſubuētionē. ſub certis officijs modis viuendiprimus ordinauit. vt dr̄ in hiſtoria ſcolaſtica. Exetiā patet. neceſſaria ē omni homini ciuitatis habitatori. p̄dicta prudētia politica. fit ydoneus obſeruator legis. etiā alijs ſciant cōuiuē principibꝰ obedire. Ubi eſt aduertēdū. aliter mouet̉ ſubditꝰ a pͥncipāte aliter irrōnabilia inanimata mouent̉ a ſuismotoribꝰ. iſta ſic mouent̉ non mouēt. ſic aguntur agunt. Non em̄ habēt dominiū ſui actus.libero arbitrio carēt. ideo rectitudo regiminis tm̄ ēin ſuis motoribꝰ. Sed ſubditus principi. ſic mouetur agit̉ ab eo p̄ceptū. tamē mouet ſeipſum liberum arbitriū. Et ideo reqͥrit̉ in eo quedā rectitudoregimīs. quā ſeipſum dirigat in obediēdo maioribꝰ