Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
9r
Einzelbild herunterladen
 

CCapitulum.II.

dens valida caſtra inimicorū. ꝯtra qͦs pugnare dēberp̄teritas pr̄m victorias ad memoriā reduxit. dicens.Mementote quō ſalui facti ſūt pr̄es noſtri. Et ſic cōfortauit .i. aīauit eos. .j. Mach. iiij. Areſ. etiaꝫ dicit adAlex. Uias naturales pr̄m diſcutē. ⁊ inde poteris bona exēpla extrahere. qꝛ facta p̄terita dāt certū documentū in futuꝝ. Et nota ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xlix. ꝙcū obliuio reſpiciat cognitiōem tm̄. in deo ꝑ obliuionē pōt quis total̓r arteꝫ ꝑdere ⁊ ſil̓r ſcīam q̄ ⁊ in rōneꝯſiſtit. Sꝫ prudentia nō in ſola cognitiōe cōſiſtit. ſedetiā in appetitu. qꝛ: vt dictū ē. pͥncipalis eius actus ēꝑcipere. qd̓ ē applicare cognitionē habituū ad operādum. Et iō prudentia nō directe tollit̉ ꝑ obliuionē. ſꝫmagis corrūpitur ꝑ paſſiōes. Dicit .n. ph̓s. vj. Ethi.ꝙ delectabile et triſte ꝑuertit extimatōꝫ prudētie. vn̄Dan̄. xiij. dr̄. Spēs decepit te. ꝯcupiſcētia ſubuertitcor tuū. Obliuio tn̄ pōt impedire prudentiā inqͣꝫtū p̄cedit ad p̄cipiendū ex aliqua cognitione q̄ tolli pōt ꝑobliuionē. Sciendū ē ꝙ qͣtuor ſunt q̄ valent ad bn̄memorandū. Primū ē. vt eorū q̄ quis vult memorariaſſumat quaſdā ſil̓itudines corꝑales cōuenientes reimemorāde. Nā hūana cogitatio potētior ē circa ſenſibilia. ꝙͣ circa intelligibilia. vn̄ memoratiua ponit̉ inter ſenſitiuas vires. ⁊ iō intētiones ſimplices ⁊ intellectuales facil̓r ex aīo elabūt̉. niſi quibuſdā ſil̓itudinibus corꝑalibus qͣſi alligent̉. Sn̄t tamē tales ſil̓itudines aſſumi. q̄ maxīe ſint incōſuete. qꝛ tales magis miramur. ⁊ ſic in eis vehemētius animꝰ detinet̉. Ex qͦ fitꝙ eoruꝫ que in pueritia videmꝰ: magis memoramur.Secundū ē vt ea q̄ hō memoriter vult tenere ī ſua cōſideratione. ordinate diſponat. Sic .n. ex vno memorato faciliꝰ ad aliud ꝓcedit̉. Un̄ ph̓s in li. de memo. ⁊ remi. dicit. Alocis vident̉ reminiſci aliqn̄. Cā autē eſt.qꝛ velocit̉ ab vno in aliud veniūt. Terciū ē vt hō ſolicitudinē appōat ⁊ affectū adhibeat ad ea q̄ vult memorari. qꝛ quo aliqͥd fuerit magis imp̄ſſū aīo: eo minꝰelabit̉. Un̄ Tullius dicit in ſua rheto. ꝙ ſolicitudoꝯſeruat integras ſil̓acroꝝ figuras. Quartū ē ꝙ ea qͦꝝqͥs vult memorari: frequēt̓ meditet̉. Un̄ in p̄dicto lidicit ph̓s. ꝙ meditatiōes memoriā ſaluāt. Eſt .n. conſuetudo: vt ibidē dicit. qͣſi natura. Un̄ que multotiēsintelligimꝰ cito reminiſcimur. qͣſi naturali qͦdā ordīeab vno in aliud ꝓcedēdo. In lege moſayca mādat̉ iudeis. ꝙ aīalia nō ruminātia tāqꝫ īmunda nō ꝯmedātQue v̓o cibū in ſtomachū trahiciūt ⁊ inde illū iterūad os reuocāt vt ruminent. tāꝙͣ mūda aīalia ꝯmedēpn̄t. Qd̓ vtiqꝫ dictū ſub figura intelligimꝰ. vt videlicꝫv̓ba prudētie n̄ ſemel tm̄. ſꝫ ſepe in corde reuoluamꝰ. ⁊ſic ex frequēti meditatione ea qͣi trita ac limata ī thezauruꝫ memorie recōdamus.Secundo ad pruden. §. ij.tiā reqͥritur ītelligētia ⁊ hͦ reſpectu pn̄tiū. vl̓ eoꝝ q̄ inſtāt. Ubi ſciēdū ē ꝙ ſicut intellectus ſpeculatiuꝰ ſilogizat ⁊ ſilogiſmū termīat ad ꝯcluſiōeꝫ ītelligibilē. ſicintellectꝰ practicꝰ ſilogizat: ſꝫ ſilogiſmū termīat ad hͦꝑticulare oꝑabile. Cōcluſio aūt ſingularis ⁊ oꝑabil̓ſilogizat̉ ex vl̓i ⁊ ſingulari ꝓpoſitiōe. vn̄ oꝑtꝫ ꝙ rō prudētie ꝓcedat ex duplici ītellectu. quoꝝ vnꝰ eſt cognoſcitiuꝰ p̄teritorū vniuerſaliuꝫ practicoꝝ vel natural̓rnotorū. Sicut .n. vl̓iter ſūt cognita pͥncipia vl̓ia ī ſpeculabilibꝰ. vt omne totū eſt maius ſua ꝑte. ſic ⁊ in agibilibus. vt nll̓i eē nocēdū. ꝑntibꝰ obediēdumⁱ ⁊ hmoiAliꝰ aūt intellectꝰ ē ideꝫ ꝙ ſenſus interior. qͦ recte dealiquo ꝑticulari fine iudicamꝰ. Dr̄ tn̄ intellectꝰ inqͣꝫtū ē alicuius finis cognoſcitiuꝰ. qͥ accipit̉ vt pͥncipiuꝫin oꝑabilibꝰ. Un̄ dicit ph̓s. ꝙ ē cognoſcitiuꝰ extremi.i. alicuius pͥmi ſingularis ⁊ cōtingētis oꝑabilis ꝓpoſitionis .ſ. minoris quā oꝑtꝫ eē ſingularē in ſylogiſmoPrudētia dr̄ etiā ſenſꝰ inqͣꝫtū ē ſingularis finis. Et hͦē qd̓ dicit ph̓s. vj. Ethi. Oꝑtꝫ horū .ſ. ſingulariuꝫ hr̄e

ſenſum. hic aūt ē intellectꝰ. Patꝫ gͦ ꝙ intellectus ſiueītelligētia q̄ ponit̉ ꝑs prudētie. nō ē aliud ꝙͣ recta eſtimatio de aliquo ꝑticulari fine. Et ad hāc virtutempoſſunt reduci tria. q̄ addit Macro .ſ. rō ſolertia. ⁊ docilitas. Ad prudētiā .n. ꝑtinet pꝰ rectā extimationeꝫde fine. ꝙ ſit bene ratōcinatiuꝰ vt debito mō poſſit applicare regulas vl̓es ad ꝑticularia. q̄ ſunt varia ⁊ incerta. Et talis vſus applicādi dr̄ rō a Macro. Ut at̄qͥs habeat extimationeꝫ de fine ⁊ de alijs q̄ ſunt ad finem. neceſſe ē vt ſit bene inuentiuꝰ. vidēdo ꝑ ſeip̄m repēte qd̓ expetit fini ⁊ eligibilibꝰ ad finē. Et h̓ ſpectatad ſolertiā q̄ ẜm ꝙ hic ſumit̉ ē facilis ⁊ ꝓmpta cōiecturatio de quibuſcūqꝫ. In li. aūt poſterioꝝ dicit ph̓s. ꝙē ſubita cōiecturatio circa inuentōeꝫ medij. Quiaaūt nō pn̄t ſufficient̓ oīa conſiderari q̄ ad prudentiaꝫrequirunt̉. cū ſit circa oꝑabilia. inqͥbꝰ qͣſi infinita poſſunt accidere. inde ē ꝙ hō indiget ab alio erudiri ⁊ p̄cipue a ſeuibꝰ ⁊ expertis. qͥ ſanu intellectū adepti ſūt.exꝑientia longi tꝑis circa agibilia. Nam ẜm ph̓m. ij.Ethi. Uirtus plurimū ex doctrina hꝫ ⁊ generatiōem⁊ augmētationē. iō exꝑimento indiget ⁊ tꝑe. qꝛ vt dr̄vj. Ethi. Oꝑtet attendere exptorū ⁊ ſeniorū ⁊ prudētū opinionibus. propt̓ experiētiā .n. vident̉ futura etpn̄tia. Hoc quidē conſiliū nobis datur Eccl̓i. vj. Inmultitudine p̄ſbyterorū .i. ſeniorū prudētū ſta. ⁊ prudentie illorū ex corde coniungere. Hoc aūt ſpectat addocilitateꝫ ꝑ quā qͥs bn̄ regit̉ ſuſceptiuus diſcipline.Gedeon vadēs ad pugnā cōtra madian. recte extimauit ex his q̄ pn̄tialiter inſtabāt: quō ad finē debitū ꝑueniret. Primo em̄ inimicorū caſtra ſagacit̓ explorauit. ⁊ docilis factus ex ſomno cuiuſdā. et eiꝰ interp̄tationē ſolerter intelligens. quō eſſet pugnādum ⁊ acies ordinande. cū tubis ⁊ lagenis ac lāpadibꝰ mirabiliprudentia ad victoriā ꝑuenit Iudi. vij. Ꝙtum adiſtā ſecundā ꝑtem prudētie. que ē ordinare pn̄tia. dic̄dn̄s Io. dn̄ici ſuꝑ eccl̓iaſticū. Ꝙ ordinatio ſui ꝑ prudentiā ꝯſiſtit in his octo. Prīo ꝙ anteqͣꝫ aliqͥd faciatcogitet illud. ne poſt factū penitere contingat. Scd̓oqͥcquid habet facere etiā ſi cogitur ad faciendū. nonfaciat vt inuitꝰ. ſꝫ faciat de neceſſitate v̓tutē Aug. Nemo inuitus bene facit. Tercio qd̓ facit qͥs: faciat cuꝫalacritate. ij. Coꝝ. ix. Hilarem datorem diligit deusQuarto omne qd̓ agit: cū conſtautia oꝑetur vt ꝑſeueret. et propter obſtacula non dimittat. de peni. diſ. iij.Eſto in bono ꝓpoſito iugit̓ cōfirmatꝰ Quinto ī oꝑeſuo oſtēdat grauitatem moderataꝫ. Nō ſit leuis autpuer. nec faſtidioſus ī nimio pōdere graui. Sexto omnia que facit. faciat cū honeſtate. ita ꝙ ſit actus eiusexēplum aliorū in nobis. Septimo ꝙ omnē fortunaꝫletā vel aduerſā. ante oculos mētis ſibi proponat. itaꝙ cū venerit nec triſtet̉. nec d̓ nouo letet̉ Seneca. Sapiens nō contriſtabit̉ quicqͥd acciderit ei. Octauo vttm̄ ſciat. ꝙ ſuis poſſit ſtare iudicijs. et non egeat alienis. Debet tamē audire et alios. ⁊ aliquādo etiaꝫ magis credere ꝙͣ ſibi. p̄cipue ſapientibꝰ. Has octo cōditiones tāgit Tulliꝰ in li. queſtionū tuſculanarū: dicēs.Sapiētis .i. prudētis ꝓpriū eſt. nihil qd̓ penitere poſſit. facere nihil inuitū: ſꝫ ſplendide. cōſtāter. grauiter.honeſte. Nihil expectat ita ꝙ quaſi certū ſit ſibi futurū. nihil enim eum decet admirari ſuis ſtare iudicijs. Sciendū ē. ꝙ duo ſunt principaliter que male extimare faciunt. de his que operanda ſūt a prudente. ſcꝫſequela paſſionū circa actus venereos. ⁊ appetitꝰ inordinatos circa acquiſitionem pecuniarum. Un̄ ẜmGreg. xxx. mor. Ex luxuria tria precipue vicia oriuntur. corrumpentia tres actus rationis. recte extimationi neceſſarios. ſcꝫ p̄cipitatio q̄ corrumpit actuꝫ cōſiliādi. Incōſideratio q̄ corrūpit actū iudicādi. Et incōſtātia q̄ corrūpit actū p̄cipiendi vel debite applicādi. Ex auaritia v̓o ẜm eundē Greg. in eodē li. īter aliavicia duo naſcuntur. q̄ tollunt veram extimationē de