.XII.Titulus

Nam adueniente lite dicebat quod prius erat chaos .i. materiā confuſam: diſtinctā in ꝑtes vt hoīem.equū. canē. auem. piſcem. lapidē. auꝝ. argentū. t̓raꝫ.⁊ hmōi. ⁊ tunc etiam caſualiter membra recipiebāttalē ſitum in corꝑe qualem habēt. vt qd̓ al̓s fuit ca.put poſtea facta ſit manus ⁊ hmōi. Et iſte caſus dominat̉ in rebꝰ quouſqꝫ iteꝝ veniat amicitia. ⁊ omīaredigat in vnū chaos. Et poſtea iterum adueniētediſcordia ſeu lite alius caſus dn̄abit̉ toti generi reꝝEt ſic ꝙ vnus habēs vxorem habeat filios. aliꝰ nonhabeat. vnus ſit diues. alius pauꝑ. vnus ſit ſanꝰ. alius infirmus. vnus in iuuētute moriatur. alter in ſenectute. vel media etate. vel pueritia. duobus cadētibus de aliquo loco. vnus frangat ſibi pedem. alternon. vnus ſit bonus. alter malus. totū hoc dicūt eēa caſu ⁊ fortuna ſine aliqua ꝓuidētia alicuius. Sedhoc eē falſiſſimū oſtēdit xp̄s dicēs Math. vj. Si fenum quod hodie ē ⁊ cras in clybanū mittit̉ deus ſicveſtit floribꝰ .i. ita viuacibꝰ coloribꝰ ꝙ nec Salomōin omni gl̓ia ſua potuit habere veſtimētum tampulcri coloris. quantomagis vos puſille fidei .ſ. veſtiet⁊ ꝓuidebit? Et ſi volatilia que nō ſerunt neqꝫ metūtpaſcit. quātomagis hoībꝰ ꝓuidet. Ip̄i em̄ eſt cura deoībus Sap̄ j. Creauit em̄ deus oīa vt eſſent. ⁊ ſanabiles fecit rōnes hoīm. vn̄ non a caſu ꝑ ſe facta ſunt.Sic determinauit be. Tho. in. iij. ꝯtra gētiles. ⁊ prima ꝑte. q. xxij. ꝑ totū. ꝙ oīa inferiora ſubſunt diuineꝓuidētie .ſ. mūdus ⁊ corꝑalia. motꝰ ⁊ actꝰ oīm inferioꝝ. actus hūani ⁊ general̓r oīs creatura. Un̄ Salomon Ecc̄es. ix. Uerti me ad alia .i. de contradiction in cōtradictionem a ꝓfundo inferni vnd̓ ꝓceſſitfalſiſſima opinio qua dicit̉ oīa euenire a caſu ⁊ fortuna. ad ſublimitatē diuine ꝓuidētie qua cūcibernātur. in qua vidi ꝙ non ē curſus velociū.ces ſunt qͥ cū magno feruore deo ſeruire incipiūſine quacūqꝫ difficultate oꝑbꝰ dei immorantiiſta velocitas ſiue cōuerſionis vt Pauli ⁊ magdalene ſiue oꝑationis ſicut Pauō fuit Pauli ſꝫ dei qͥtrahebat. Amos. ij. Uelox pedibꝰ ſuis non ſaliNec fortiū bella. Fortes ſunt qͥ virilit̓ tētatōiſiſtunt. vt Anthoninus. Bn̄dictus. Bernardꝰ ⁊ ceteri. Sꝫ iſta fortitudo ⁊ victoria non fuit ip̄oꝝ principaliter ſꝫ dei. pͣs. Dn̄s fortitudo plebis ſue. Nec ſapientuꝫ panē. Sapiētes ſunt qͥ deū ſcire deſiderāt. ⁊in tali cognitione verſant̉. quoꝝ panis ē verbuꝫ dei.vt Augꝰ. Hiero. Tho. ⁊ hmōi. Sed hūc panē nō habent niſi cuꝫ actualiter dat ⁊ ꝯſeruat deꝰ. Tren̄. iiij.Paruuli petierūt panē. ⁊ nō erat qͥ frāgeret eis. necdoctorū diuitias. Doctores ſunt p̄dicatores. diuitieſunt merita que acquirūt in cōuertēdis aīabꝰ. Sediſte nō ſunt a ſe ſꝫ a deo. Luce.v. In v̓bo tuo laxaborhete. ⁊ tunc comp̄henderūt piſciū multitudinē copioſam. vbi prius ꝑ ſe nihil ceperāt. Nec artificumgr̄am. Artifices ſunt qͥ oꝑbꝰ miſcd̓ie inſiſtūt ⁊ practicis exercitijs. Et iſti a ſe non pn̄t illa exercitia .ſꝫdeus facit in eis. ⁊ ip̄i ſunt ſicut inſtr̄a. ſicut et̓ malleus facit cultellū vt inſtr̄m a fabro ductū. aliter nō.Oīa ergo iſta ſubiacēt temꝑi ⁊ caſui .i. defectui qͦ adhoīem ſꝫ non quo ad deuꝫ. Nam Salomon qui fuit velox ad ſciendū ſeu recipiēdum ſapientiam infuſam cecidit tꝑe malo ſibi. Samſon fortiſſimꝰ cecidittꝑe malo ſibi. Dauid ſapiētiſſimus cecidit in Berſabee. Iudas doctor .i. p̄dicator. Petrus artifex ī cura populi. Qualit̓ aūt iſti caſuꝫ ſuſtinuerūt ⁊ captiſunt oſtendit in eo qd̓ ſubdit̉. ſicut piſces hamo ⁊c̄Eſca fuit amor mulieꝝ quo ad Salomonē vl̓ curioſitas ſciēdi. hamꝰ fuit error qͥ cepit. Eſca qͦ ad dauidfuit aſpectus oculoꝝ. hamꝰ fuit delectatio carnis. etſic de alijs. Et iō bn̄ ſubdit̉. qꝛ neſcit hō finem ſuuꝫ.qꝛ ignorat̉ ſi deus velit cooꝑari ſecū vſqꝫ in finem vl̓

non. Subiacēt tn̄ oīa diuine ꝓuidētie. ⁊ multa ſb̓illa etiam arbitrio ⁊ prudētie hoīm. vt on̄dit ꝑ exemplum de ciuitate obſeſſa liberata ꝑ ſapīam vnius vtibi ſubdit̉. ¶ Alij v̓o dixerūt fortunam eē inopinatum euētum alicui circa bona exteriora vel mala nōa ſe ſꝫ a cā ſuꝑiori ꝓueniētem. Uel ſic. Fortunā eſſecauſam ꝑ accidens in his que fiunt ẜm ꝓpoſitum ꝓpter finem in minori parte. Iſta eſt diffinitio fortunc quam ponit ph̓s in. ij. phiſicoꝝ in qua tangūt̉tria. ¶ Primū ē ꝙ fortuna eſt cā ꝑ accides. Nā effectus ꝑ accidēs qui cōiungit̉ cauſe ꝑ ſe ⁊ ē p̄ter rōneꝫcauſe ꝑ ſe ⁊ p̄ter intētionē agētis ⁊ ē effectus fortuitus ⁊ a fortuna. v̓bi gratia. lapidē deſcēdere ē. ⁊ hominē ire ad foꝝ. ſi hoc ꝓpoſuit: contingit eſſe per ſe.Sed tunc cū vadit ad forum contingit lapidem deſcendere ⁊ frāgere ſibi caput ē ꝑ accidēs. Ita ꝙ iſteeffectus .ſ. fractio capitis orit̉ ex ꝯcurſu duaꝝ cauſarum .ſ. ex deſcenſu lapidis ⁊ ex ire ad forū. quaꝝ cauſarū lꝫ quelibet ſit ꝑ ſe. tamē eaꝝ concurſus ad taleꝫeffectū efficiēdum qͥ ē fractio capitis dicit̉ eſſe ꝑ accidens ⁊ a fortuna. gͦ fortuna non ē aliud ꝙͣ inopinatꝰeuētus ⁊ ꝑ accidēs cauſaꝝ concurſus. Hoc ē exēplūEgydij ſuꝑ libro de bona fortuna. ¶ Secunduꝫ qd̓ſpectat ad rōnem fortune ē ꝙ fortuna ē cā eorū q̄ fiunt in minori parte. Hoc patꝫ ꝑ exempluꝫ. Ꝙ enimaliqͥs vadat ad forū ꝓpter aliquid aliud. et inde deportat pecuniam qua non intēdebat. tūc deportatōpecunie cuius cā fuit aduētus ad foꝝ nec ē ex neceſſitate nec ſꝑ. gͦ in minori parte. qꝛ in paucioribꝰ cōtīgit hoc. ¶ Terciū qd̓ ſpectat ad rōnem fortune ē qfortuna non ē cā eoꝝ que fiūt a natura. ſꝫ eoruꝫ quefiunt ẜm ꝓpoſitū ⁊ ab intellectu. Ꝙ autē nō ſit a natura pꝫ. qꝛ natura vel vt ſemꝑ vel vt frequēter ⁊ ſil̓roꝑat̉. Fortuna v̓o vt in paucioribꝰ ⁊ diſſimilit̓. Iteꝝneqꝫ inanimatuꝫ neqꝫ puer neqꝫ beſtia agūt a fortuna. cum non agāt volūtarie quaſi liberū arbitriuꝫhabētes. Unde nec fortuniū nec infortuniū poteſeis accidere niſi ſimilitudinarie. ſicut quidam dixitꝙ lapides ex quibꝰ fiunt altaria ſunt bene fortunatiqꝛ eis honor ⁊ reuerētia exhibet̉. cū lapides eis cōiūcti vl̓ vicini ꝯculcant̉. qd̓ dicit̉ ꝑ ſil̓itudinē ad homines. in quibꝰ honorati. fortunati dicunt̉. Un̄ fortunium dicit̉ qn̄ p̄ter intētionē accidit aliqd̓ bonū ei.Eufortuniū qn̄ ſeqͥtur aliqd̓ magnū bonū. Infortunium dicit̉ quādo p̄ter intētionē accidit aliqd̓ magnum malū. hec Tho. in ſcript̓. ſuꝑ. ij. phiſicorum.Un̄ ex hoc ē aliqͥs bn̄ fortunatus inꝙͣtum oꝑat̉ aliquid quo ꝑfecto abſqꝫ aliqua ſua p̄uiſione et ſua cognitione ſequitur ei quod eſt per ſe deſideratum etvolitum. Dicit autem beatus Thomas in. iij. c. lxxx.ix. contra gentiles ꝙ aliquis dicitur bene fortunatus quādo aliqͥd boni accidit ſibi p̄ter eius intētionem. ſicut cū aliquis fodiēs in agro inuenit theſaurum quē nō querebat. ¶ Ubi ſciēdum ꝙ aliquid ēp̄ter intētionē inferioris quod non ē p̄ter intētōemſuꝑioris. ſicut cum dn̄s mittit ſeruū ad quēdā locuꝫ⁊ ad eundē locū mittit aliū ſeruū illū ignorāte tuncconcurſus ſeruoꝝ adinuicē ē p̄ter intentionē vtriuſqꝫ ſerui ſꝫ non ē p̄ter intentionē domini ip̄oꝝ mittentis eos. vnde talis concurſus licet ſit fortuitꝰ reſpectu ſeruoꝝ non tamē reſpectu dn̄i ſed ad aliqͥd ordi.natum ab eo. Sic licet aliqua ſint fortuita reſpectuhominū nihil tamē reſpectu dei qͥ oīa preordinat ⁊p̄uidet a quo fit effectus fortuitus. Et dicendum ꝙcauſa qua aliquid bonum contingat alicui ẜm fortunam eſt vel a celo vel ab angelo vel a deo. Ꝙ eniꝫvolūtas hominis inſtigetur ad volendum ⁊ eligēdūaliqͥd cui ꝯiunctū ē aliqd̓ cōmodū vl̓ incōmodū. qd̓ſcilicet eligens non conſiderat. puta ꝙ inſtiget̉ adquerendum vbi eſt theſaurus ex nulla hominis vir-