¶ Capituli.IIII.

vſuras ⁊ rapinas. puta de aliquo artificio acquiſitanon ē dubiū ꝙ ⁊ dona ⁊ merces laboris poſſūt accipi ⁊ retineri. Sed ſi nō hn̄t p̄ter vſuras. tūc ſi recipiens certat de damno ſuo vitādo. ſic accipiens nō peccat. ſicut qͥ a fure vel raptore damnificatꝰ eſt. putaincendiū nō peccaret ſi acciꝑet ab eo damnū ſuū licet ip̄e fur vel raptor nihil hret niſi quod acqͥſiuit exfurto vel rapina dū tamē nō recipiat ꝓ damno ſuo īſpecie res ip̄as alienas. Et addit etiā Tho. in ſudicta epl̓a ſi iudeꝰ vſurariꝰ vltro cōferat pecuniāenxeniū expedit reciꝑe vt pecunia ſic recepta reddat̉his qͥbꝰ de iure debet ſeu alijs. et dicit Guil. ꝙ dona⁊ elemoſyne nō ſunt recipiēda ab vſurarijs qn̄ ꝑ hocefficerent̉ nō ſoluēdo. niſi vt dictuꝫ eſt ſi reciꝑent̉ adreſtituendū creditoribꝰ eius vſurarij. Hodicū autēꝓ nihiloreputatur. ⁊ ſic pn̄t recipi.De ſeruis iudeoꝝ.§. vj.vel ſeruiētibꝰ eis. Nota ẜm Ray. ꝙ ſi ſeruꝰ iudei ē v̓naculꝰ .i. de illiꝰ ancilla natus ſi vult effici xp̄ianꝰ ſtatim eripit̉ ī libertatē nullo p̄cio dato. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle. l.Dn̄s nobis. ar. di. liiij. Fraternitatē. Idē ſi ſeruꝰ fuitemptus qͥ erat xp̄ianus vel eē volebat. di. liiij. Mācipta. qꝛ tales nō licet iudeo emere vel ī ſeruos tenere.Idē ſi ſeruus emptꝰ erat paganus. ⁊ fuit emptus cāſeruiēdi. ⁊ nūc vult fieri xp̄ianus. vt ī dicto. c. Fraternitatē. Idē etiā ſi emit eū cāmercimonij. ⁊ nō expoſuit eum infra tres mēſes venalē. qꝛ p̄ſumit̉ ꝙ emeriteū cā ſeruiendi. Si v̓o expoſuit eū venalē infra tresmenſes. ⁊ ꝑ eū nō ſtetit qͥn vendiderit. ⁊ ip̄e vult effici xp̄ianus infra illud ſpaciū vel poſtea. liberabit̉ dato p̄cio. xij. ſolidoꝝ ab aliquo xp̄iano. vt ī dicto. c. Fr̄nitatē. ⁊ extra eo. ti. c. j. Et erūt illi. xij. ſolidi vſualismonete illiꝰ loci. extra de maledic. c. ſtatuimꝰ. ⁊ hͦ ītellige niſi dn̄s eū nolentē circūcideret. vel alteriꝰ ſecteſignaculū imprimeret. Tunc em̄ ꝓpt̓ iniuriā corꝑisnullo p̄cio dato liberabit̉. diſt. liiij. Nulla. Et notaẜm Ray. ꝙ tal̓ ſic redēptus nō erit ꝓpt̓ea ſeruꝰ redimētis. ſed erit liber. et reſtituet illi p̄ciū ſolutū ꝓ eo.Et ſi nō habet p̄ciū querat mendicādo. vl̓ ſeruiat eitantū ꝙ ſeruitiū compēſet̉ cū p̄cio. et poſtea eat quovult. arg. xxxvj. q. j. De raptoribꝰ. Et hͦ intellige niſicā pietatis emptus fuerit. tunc em̄ nō tenetur ei reddere aliqͥd vl̓ ſeruire. qꝛ quod ꝓpietate datur ꝓhibꝫius ne repetatur. ⁊ ſic dediſſe p̄ſumit̉. niſi contrariuꝫfuerit ꝓteſtatus. Eon. Hoſti. ⁊ Goff. ꝙ ſi nullus em̄ptor cōpareat ẜm Ber. nihilominus erit liber ⁊ p̄cium hoſtiatim queret aut oꝑas p̄ſtet. Si aūt pluresſunt qͥ volūt emere. tunc ẜm Gof. ep̄s loci eliget magisⁱ idoneū. ff. de accu. l. ſi plures. vel ſi ſūt pares ep̄scipiū xp̄ianū ſeruiat iudeo. multominꝰ liberi xp̄ianino debent eis ſeruire niſi extra domū. vt in laborādoterras. ⁊ hm̄oi. non autē intra domū. al̓s ſi ip̄i xp̄ianiqͥ ſeruiūt iudeis ī domo vt famuli nollēt diſcedē abeis debent excoīcari. vt extra eo. ti. Et ſi iudeos. Etſi iudei nollēt illos dimittere ꝓhibetur fidelibꝰ cōmerciū cum eis. vt ī dicto. c. Et ſi iudeos.¶ Capl̓m. iiij. de Hereſi ⁊ de penis hereticoꝝ.Ehereſi ſciendū ẜmPe. de tharā. ī. iiij. Ad hͦ vt qͥs ꝓprie dicacur hereticus duo reqͥrūtur. Primū eſt etror in ratōe .ſ. de his q̄ ſunt fidei. Secundū eſt quaſicomplementū .ſ. ꝑtinacia ſeu obſtinatio in voluntate. vt .ſ. nō ſolū eligat voluntate aſſentire falſe doctrine. ſed etiam ꝑtinax eſt ad nō aſſentiendum veritati

ſibi manifeſtate. ¶ Unde qͣꝫtum ad primū Aug. ſicdiffinit hereſim. Gereticus eſt qui alicuius cōmoditꝑalis. ⁊ maxime glorie principatuſqꝫ ſui gratia falſas ac nouas opiniones gignit vel ſequit̉. xxiiij. q. iij.Hereticus. Et intelligitur de opinionibus que ſūtcontrarie fidei. Nā ſi quis habet falſas opiniones īph̓ia vel geometria. hic nō dicetur hereticus ꝓut hereſis eſt ſpēs infidelitatis. ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xj.Ad fidē autē ꝑtinet aliquid dupliciter. Uno mododirecte et principaliter ſicut articuli fidei. Alio mōindirecte ⁊ ſecūdario ſicut ea ex quibꝰ ſeqͥtur corruptio alicuius articuli. ſicut dicere ꝙ aliquid contentū ī ſcriptura ſacra nō ſit veꝝ. quod ē corruptio articuli de ſpūſancto qui locutus eſt ꝑ ꝓphetas. vel dicere ꝙ aliquod determinatū ab eccl̓ia in fide non eſſetveꝝ. qd̓ eſſet corrumꝑe illuꝫ articulū. Sanctā eccleſiam catholicam. ⁊ hm̄oi. circa vtraqꝫ ergo poteſt eēhereſis. ¶ Etum ad ſecundū .ſ. ꝙ aliquis voluntarie aſſentit errori. Hieroꝰ. ſic dicit. Hereſis grece abelectione dicit̉ eo ꝙ vnuſquiſqꝫ eligit diſciplinā quāputatꝭ neliorē. xxiiij. q. iij. hereſis. ⁊ intelligitur ī doctrina fidei. Nam ẜm Zho. ſecūda ſcd̓e. q. xj. ſicut qͥrectā fidē habet xp̄ianā voluntate ſua aſſentit xp̄o ⁊exinde his que vere ad eius doctrinā ꝑtinent. ſic a rectitudīe fidei xp̄iane dupliciter poteſt aliquis deuiare. Uno modo. qꝛ ip̄i xp̄o nō vult aſſentire. ⁊ hic habet quaſi malā voluntatē circa ip̄m finē. ⁊ hoc pertinet ad ſpeciē infidelitatis iudeoꝝ et paganoꝝ. Aliomodo qꝛ licet intēdat xp̄o aſſentire. tamen nō eligitea que ſunt vere a xp̄o tradita. ſed que ſibi ꝓpria mēsſuggerit. ⁊ hoc ꝑtinet ad hereſim ꝑ quā qͥs ꝓfiteturfide xp̄i. ſed dogma eius corrumpit. ¶ Ꝙͣtum ad terciū .ſ. ꝑtinaciaꝫ in voluntate. dicit Aug. qͥ in eccleſiaxp̄i morbidū aliqͥd prauūqꝫ qͥd ſapiūt. ſi correcti vtſanū rectumqꝫ ſapiant reſiſtant contumaciter ſuaqꝫpeſtifera ⁊ morbida dogmata emēdare noluerīt. ſeddefenſare ꝑſiſtunt heretici ſunt. xxiiij. q. iij. qui in eccleſia. Qui ergo erraret in materia fidei putās eccleſiā ſic credere paratus corrigi ⁊ emēdare cū audieritveritatē. nō cenſet̉ hereticus. Un̄ abbas Ioachī qͣꝫuis libellus eius quē fecit contra Petꝝ lombarduꝫfuerit damnatus vt doctrina heretica tn̄ quia ſe etoꝑa ſeu ſcripta eius ſubmiſit correctioni eccl̓ie. ipſeno fuit hereticus iudicatus. extra de ſum. tri. ⁊ fi. ca.c. dānamus. ⁊ ad hͦ facit quod dicit Aug. Si qui ſuāſnīam ꝙͣuis falſā atqꝫ ꝑuerſā nō ꝑtinaci aīoſitate defendūt. querūt aūt cauta ſolicitudine veritatē paticorrigi cū inuenerint. nequaqͣꝫ ſunt inter hereticosdeputandi xxiiij. q. iij. Dixit apoſtolus. Nota ergoẜm Tho. vbi ſupra. ꝙ ſi aliqui doctores eccleſie diſſēſiſſe vidētur. hoc eſt vel de illis circa que nil intereſtad fidē vtrum ſic vel aliter teneatur. vel in quibuſdāque etſi ꝑtinebant ad fidem. tamen adhuc nō erantper eccleſiam determinata. Poſtqͣꝫ eſſent auctoritate vniuerſalis eccleſie determinata ſi quis tali ordnationi repugnaret ꝑtinaciter hereticus cenſerētiQue quidem auctoritas principaliter reſidet ī ſummo pontifice. vt habetur. xxiiij. q. j. Quotiens. Cortra huiuſmodi auctoritateꝫ nec Aug. nec Hieronynec alius docto. ſuam ſententiā defendit. vt. xxiiij. q.j. hec eſt fides. hec Tho. Et idem dicit in prima parte ꝙ ī his que nō ſunt determinata ꝑ eccleſiā vbi ſūtvarie opi. doctoꝝ ſine p̄iudicio vel ꝑiculo hereſis poteſt quecunqꝫ illaꝝ partiū teneri. Quod auteꝫ dicit̉de hereticis. c. Dubius in fide eſt infidelis. intelligitur de eo qui ſpōteⁱ vult dubitare. ſecus de illo qͥ aliqn̄ vacillat circa fidem ex temptatione. ſed cum diſplicentia rationis. ẜm Guil. Quod etiā dicit Hiero. ꝙ quicūqꝫ ſcripturā ſacrā aliter intelligit qͣꝫ ſenſus ſpirituſſācti efflagitat a quo inſpirata ē. hereti-