¶ Capitulū.II.

quolibet. ⁊ Ugo cardi. Inno. ⁊ Hoſti. ⁊ ꝯmuniter canoniſte .ſ. ꝙ papa pōt diſpenſare in voto ſolēni religionis nō quidē tm̄ vt ſit religioſus ⁊ nō ſeruet vota ſꝫde religioſo pōt facere laicum ex magna cā vrgente.Sꝫ ipſe Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxviij. ar. xj. tenet ꝯtrarium .ſ. ꝙ nō poſſit cū tali diſpenſare. Ideꝫ Al. Primiꝯmuniꝰ tenet̉: Et Io. in ſum. ꝯfeſ. dicit ſe vidiſſe hocfactū a papa cum aliqͦ. Dicit etiā Ricar. ꝙ omne votum qd̓ eſt de his q̄ ſunt ſuꝑerogatōnis diſpenſabileeſt. qꝛ diſpenſationis in quolibet tali voto pōt inueniri rōnabilis cā .ſ. ꝓfectus maioris boni. vel vitatiomali. ſiue ꝑ ꝯparatōeꝫ ad rem publicā ſiue per ꝯꝑationem ad vouentē. Reformatio .n. pacis inter regnamaius bonū eſt coītati ꝙͣ ꝯtinētia vniꝰ ꝑſone.li .n. caſu ſi ꝑſona q̄ ꝯtinentiā vouerat nubat ꝑdomini pape ſua ob̓ia magis meritoria eſt ſibi ꝙͣ cōtinere ꝙͣtum ad primum ſub̓ale. Uitatio .n. ꝯmunismali vt vitatio diſcordie inter regna q̄ ſunt in pace.⁊ vitatio ꝓbabilis tranſgreſſionis voti ſi probabilitas ſit vehemēs pōt eſſe rōnabilis cā diſpenſandi inquocūqꝫ ſuꝑerogatōnis voto. Aliter enim nō videoqūo obligatio ꝓ caſtitate facta qn̄qꝫ ꝯtra caſtitateꝫnō militaret. Et ſi dicis ꝙ hoc non eſſet ꝑ ſe ſꝫ per accidens .ſ. ꝓpter infirmitateꝫ perſone. hoc non obſtat.Recta em̄ ratio dictare videt̉ aliquem eē loco dei ineccl̓ia qui periculis ꝯmunitatū ⁊ perſonaꝝ penſatisinfirmitatibꝰ. vtilitatibꝰ ⁊ damnis poſſit rationabilit̓ obuiare. Et dico rationabiliter. qꝛ vbi nō eſt diſpenſandi rationabilis cauſa ſi diſpenſaret̉ non eſſetdiſpēſatio ſed diſſipatio ẜm Ber. iij. de ꝯſide. ad Eugeniū papā. Dicit iterum ꝙ ꝙͣuis manente obligation de iure nature ſit ſoluere: tn̄ ipſa obligatio nō fuit de iure nature abſolute ſed ſub hac ꝯditōne ſcilicꝫquouſqꝫ per ſuperiorē ex cauſa rationabili fuerit relaxata. Naturale em̄ iudicium rationis dictat ꝙ peraliquē ſuperiorē poſſit talis obligatio relaxari ex rationabili cā. Circa hanc materiā .ſ. de diſpenſationevotoꝝ dicit. b. Tho. in. iiij. di. xxxviij. ꝙ diuerſe ſuntopiniones. Quidā em̄ dicūt ꝙ quodlibet votuꝫ pōtper p̄latos eccleſie diſpenſationē habere ꝓ libito prelati. qꝛ vt dicunt. in quolibet voto intelligit̉ ꝯditionaliter volūtas p̄lati ſuperioris .ſ. pape ad cuiꝰ diſpiſationeꝫ ꝑtinent actus omniū ſubditoꝝ. ⁊ ſic cuꝫ voluerit ille ſummus p̄latus relaxare pōt vt non teneatur. Sed hoc nō videt̉ bn̄ dictū. qꝛ quedā ſunt in qͦbus eſt hō ita liber ſui ꝙ etiā ꝯtra p̄ceptū pape pt̄ illa facere. ſicut ꝯtinere ⁊ alia ſimilia. vn̄ abſolute ſineꝯditōne voluntatis alicuiꝰ p̄lati poteſt talia vouere.Alij dixerūt ꝙ nullum votū recipit diſpenſationeꝫẜm ꝙ diſpenſatio ē iuris relaxatio. ſed ſolū ẜm ꝙ eſtiuris declaratio. qꝛ papa pōt declarare hoc ius. quodfit qn̄ recōpenſatio fit maioris boni ⁊ tūc pōt dimitti minꝰ bonū ad qd̓ quis obligauit ſe. Sꝫ hoc etiamnō videt̉ verū. qꝛ declarare ius nō eſt ius nouū facereſꝫ illud qd̓ erat in iure manifeſtare. Un̄ ẜm hoc nunꝙͣ per diſpenſationem voti fieret vt non ſit ꝯtra iusqd̓ erat prius ꝯtra ius ſed ſolū qd̓ videbat̉ eſſe cōtraius ⁊ nō erat. Et ideo aliter dicendū .ſ. ꝙ in voto diſpenſari poteſt. etiā ẜm ꝙ diſpēſatio eſt iuris relaxatio ex aliqua legitima cauſa. Quia em̄ votum de illicito eſſe nō poteſt. non aūt licet ſubtrahere alicui qd̓ei debet̉. ideo ꝑ votū alicuiꝰ non pt̄ fieri p̄iudiciū ſuop̄lato qͥn debeat eiꝰ mandatꝭ parere cū fuerit oportunum. Un̄ ſi p̄latus videat expedire ex aliqua cā ratōnabili vel ꝓpter ipſuꝫ qui vouit vel ꝓpter alios ꝙ votum nō ſeruet poteſt euꝫ ab obſeruatione voti deobligare qui al̓s de iure erat obligatus. Nec ex hoc dici pōt papā diſpenſare ꝯͣ ius diuinū vel naͣle. naꝫ obſeruare votū tūc eſt de lege naturali vel diuina cumdurat obligatio voti. ceſſante aūt tali obligatōe ob-

ſeruatio non eſt de iure naturali vel diuino. que obligatio ceſſat ꝑ diſpenſatōeꝫ legitimā vel ꝯmutatōneꝫaut irritatōeꝫ. Nec etiā ex hoc mendaciū incurrit ꝙvotū nō ſeruat diſpenſatꝰ qꝛ hō de futuris dꝫ hr̄e pias ꝯditiones adiunctas explicite vel implicite vt patet Iaco. v. De voto ꝯtinentie dicūt aliqͥ ꝙ nullꝰ pōtdiſpenſare in eo ꝓpter diuerſas rōnes a diuerſis aſſignatas. Dicūt em̄ aliqui hoc accidere qꝛ votū continentie nō poteſt p̄termitti niſi ad ꝯtrariū dilabēdoqd̓ nunqͣꝫ licet. Alij dicūt hoc ꝯtingere eo ꝙ votumcōtinentie non recipit recōpenſationem melioris eoꝙ non eſt digna ponderatio aīe ꝯtinentis vt diciturEccl̓i .xxvj. Uel ideo qꝛ ꝑ ꝯtinentiā hō de domeſticoinimico triumphū capit ẜm quoſdam. vel quia piligionem homo ꝑfecte ꝯformat̉ xp̄o. vn̄ in voto cortinentie ⁊ alijs eſſentialibꝰ votis religionis non pōtdiſpenſari ẜm quoſdam. Sꝫ hoc etiā nō videt̉ ſufficienter dictū. qꝛ bonū ꝯmune eſt multo meliꝰ ꝙͣ bonuꝫpriuatū. Et ideo vt alij dicunt ꝓbabilius ſi ꝯmunisvtilitas totius eccl̓ie aut vnius regni vel ꝓuincie expoſceret: poſſet ꝯuenienter ⁊ in voto ꝯtinentie ⁊ ī voto religionis diſpenſari quātūcunqꝫ eſſet ſolennizatum. Non .n. ꝑ votū pōt ſe deo obligare ab eo ī quoalteri tenet̉ vt dictū eſt. vn̄ talis poſſet neceſſitas imminere ꝙ poſſet alicui iuſte ꝓhiberi ne voueret. Etneceſſitate manēte pōt etiā in voto diſpēſari iam facto. Periculū aūt mortꝭ corꝑalis vt dr̄ imminere exuibuſdā infirmitatibꝰ quibꝰ remediat̉ ꝑ coitū ẜmſedicinā nō eſt ſufficiens ratio vt in voto ꝯtinentiediſpenſet̉: nec peccat talis vouendo ꝯtinentiā exponens ſe periculo ꝓpter deum et bonū virtutis. Itemnota ẜm Ricar. ordi. mino. in. iiij. di. xxxviij. ꝙ votuꝫde nunꝙͣ petendo diſpenſationeꝫ a dn̄o papa in aliqͦvoto nō eſt ſpāliter obligatoriū. ratio eſt. quia materia voti non ſoluꝫ debet eſſe neceſſaria ſed etiā vtilisad ſalutem. Quedam em̄ et ſi ſint licita. nō tn̄ expediunt ad ſalutem alicui. Sed nunꝙͣ petere diſpenſatōnem a papa nō eſt aliquid vtile ad ſalutem. īmo qn̄qꝫmultum expedit petere. gͦ ⁊cͣ. Uotum de non petēdoillud qd̓ eſſet vtile anime vouentis non eſt obligatorium. ſed qn̄qꝫ eſt vtile aīe vouētis vt diſpenſet̉ ī illovoto. qꝛ qn̄qꝫ ē nimis gͣue votū illi qͥ vouit ad obſeruandū ita ꝙ ꝓbabiliter timet trāſgreſſionis ꝑiculū.gͦ votū de nō petēdo diſpenſationeꝫ a papa nō eſt vl̓obligatoriū. In caſu tn̄ in qͦ eſſet vtiliꝰ aīe vouentisnō petere diſpenſationē ꝙ petere. obligatꝰ eſſꝫ ad nōpetendū. qꝛ cum aliquis vouet aliquid qd̓ in vno caſu pōt eſſe vtile ad ſalutē ⁊ ī alio no. obligat̉ ī illo caſu in qͦ eſt vtile ad ſalutē. nō etiā in alio caſu in qͦ ē inutile niſi fuerit intētio vouentꝭ ꝙ ſi nō obligat ī omni caſu ꝙ in nullo obliget̉. hec ille.Querit vtꝝ vouensᵐ. §. x.ieiunare in feſto alicuiꝰ ſancti ſi illud feſtū eſt in dn̄ica teneat̉ illa die ieiunare. Rn̄det Ioh̓. neapol̓. in qͦlibet. viij q. xxxv. ꝑ diſtinctionē qͣdrimembrē. videlꝫaut talis vouens intēdit vouere ieiunare ieiunio afflictionis. vt videlicet affligendo carnē ſuā ſatiſfaciat deo de peccatꝭ. ⁊ ſubijciat carnē ſpiritui. ⁊ p̄ſeruetſe impoſterū. aut intēdit vouere ixiunare ieiunio exultationis .i. vt magis ſit diſpoſitus ad ſpūale gaudium ⁊ ꝯtemplatōeꝫ diuinoꝝ. aut de neutro intēdit qꝛde neutro cogitauit qn̄ vouit aut d̓ vtroqꝫ intēdit qꝛintēdit vouē ieiunare ꝓpt̓ vtrūqꝫ p̄dictoꝝ. In. j. caſutalis nō dꝫ ieiunare in dn̄ica ſꝫ in ſabbato p̄cedēti.Cuiꝰ rō eſt. qꝛ ieiuniū afflictōis ad qd̓ qͥs ſe ꝑticulariter obligat debet ꝯformari ⁊ regulari ẜm idem ieiunio ad qd̓ obligat eccl̓ia vl̓is. Sed ieiuniū afflictōisad quod obligat eccl̓ia vl̓is ſi eſt in dn̄ica tranſfert̉ ⁊ſabbato. ergo ⁊cͣ. Talis etiam incōgrue vouit ieiu-