CCapitulum

ctum Auguſ. Poſſet tn̄ dici ẜm mgr̄m in hyſtor̄. illaverba dixit loquēs ẜm opinionē egiptioꝝ qui credebant eū habere auguriandi ſcientia. Mendaciū officioſum dixit Raab iericontina cū dixit de exploratoribꝰ quos in domo habebat abſcōditos ꝙ receſſerant Ioſue. ij. Et obſtetrices egyptie Sephora eiPhua Pharaoni .ſ. ꝙ mulieres hebree haberent obſtetricandi ſcīaꝫ ⁊cͣ. Et circa hoc dicit Greg. in. xviijmoral̓. ꝙ nōnulli obſtetricū fallaciā conāt̉ aſſerere hͦmēdacij genus nō eſſe peccatū: maxime qꝛ de illis mētientibꝰ ſcriptum eſt ꝙ edificauit eis dn̄s domos. in qͣmagis recōpenſatōne cognoſcit̉ quid mēdacij culpamereat̉. Nam benignitatis earum merces que eis ineterna potuit vita retribui p̄miſſa culpa mēdacij interrena eſt recōpenſatōne declinata xxij. q. ij. Si quelibet. Ex quo modo loquēdi poſſet videri illud mendaciū obſtetricū fuiſſe mortale. qꝛ nullus priuat̉ eterna remuneratōe niſi ꝓ mortali. Sed Tho. ſcd̓a ſcd̓eq. ex. arti. vlt. dicit. ꝙ illud mēdaciū pōt duplicit̓ conſiderari. Uno mō ꝙͣtuꝫ ad affectū beniuolētie in iudeos ⁊ ꝙͣtuꝫ ad reuerentiā diuini timoris ex quibꝰ cōmendat̉ in eis indoles v̓tutis. Et ſic eis debet̉ remuneratio eterna. Unde Hiero. exponit ꝙ dn̄s edificauit eis domos .ſ. ſpūales. Alio modo pōt ꝯſiderari ꝙͣtum ad ip̄m exteriorē actuꝫ mēdacij quo quidē nonpotuerūt eternā remuneratōneꝫ mereri: ſed forte aliquā remuneratōneꝫ tꝑalem cuiꝰ merito nō repugnabat illa deformitas mēdacij ſicut repugnabat merito remuneratōnis eterne. ⁊ ſic intelligenda ſunt verba Grego. nō ꝙ mererent̉ ꝑ illud mendaciū amittere remuneratōeꝫ eternā quā iam ex p̄cedenti affectōne meruerant. Ex his patet mendaciū fuiſſe veniale.Et nota ꝙ ꝙͣuis interrogatus a iudice ẜm formā rectaꝫ iuris. ⁊ de ꝑtinentibꝰ ad poteſtatē eius teneat̉ exlegis neceſſitate nō mētiri al̓s peccaret mortalit̓ ẜmTho. ⁊ Bonauē. in. iij. ideo obſtetrices mētiendo nōpeccauerūt mortaliter ẜm Bonauē. qꝛ fuit ibi opusmiſcd̓ie cuiꝰ inquiſitio vel rep̄hēſio ad poteſtatē pharaonis nō ꝑtinebat. quia nō eſt data aliqua ptās homini ad agendū ꝯtra deū. ¶ Scd̓m terciā ꝯſideratōnem .ſ. inqͣtuꝫ auget̉ culpa vel minuit̉ in mēdatio. ſicAugꝰ in lib̓. de mēdacio ponit. viij. genera mendaciorum. xxij. q. ij. Primū ¶ Primū eſt ergo in doctrina religionis vt cū quis diceret aliquid ꝯtra fidem vel bonos mores. vt fornicatōeꝫ vel vſurā nō eſſe peccatummortale. omnes in fine ſaluandos xp̄icolas. et hmōi¶ Secūdū eſt quo ledit quis ꝓximū iniuſte ita ꝙ nuli ꝓdeſt ⁊ alicui obeſt. vt detrahēdo fame alterius velfalſo accuſando ¶ Terciuꝫ eſt qd̓ ꝓdeſt vni ſed nocetalteri ꝯtra iuſticiā. vt ſi quis deneget qd̓ debet ſcient̓ip̄e vel alius ꝓximo. ¶ Quartū eſt qd̓ fit ſola mētiendi libidine ꝓcedēs ex habitu vnde ⁊ ph̓s dicit in. iiij.ethicoꝝ. ꝙ mēdax eo ꝙ talis eſt ẜm habitū ip̄o mēdatio gaudet ¶ Auintū qd̓ fit placēdi cupiditate. vt .ſ.quis delectet aliū. In qͣ etiā ꝯp̄hendi pōt nō ſolū iocōſuꝫ ſed etiā adulatio cuꝫ quis laudat aliquē de eoqd̓ nō eſt in eo. ¶ Sextū quo intendit̉ vtilitas alicuiꝰſine nocumēto alteriꝰ quo ad ſubſtantiā tꝑalē vt cuꝫquis interrogatꝰ de pecunia alterius quaꝫ vult iniuſte auferre dicit ſe neſcire cū ſciat ¶ Septimū quodnulli nocet ⁊ ꝓdeſt alteri quo ad euadendū mortemcū quis querit̉ ad occidenduꝫ iniuſte ⁊ ille qui nouitdicat ſe neſcire vel alubi eſſe ꝙͣ vbi eſſe ſcit. ¶ Actauūcū nulli obeſt ⁊ ꝓdeſt alicui ad honeſtatē virtutis vtad ꝯſeruandā pudicitiā ne violet̉. Et in dicto. c. Primū. dicit Auguſ. ꝙ ad ſalutē eternā nullus ducendꝰeſt opitulāte mendacio. ꝯcludens in fine nullū mendaciuꝫ eſſe abſqꝫ peccato. Et recte ē ꝙ inter iſta octogenera primū ē grauiſſimū. Alia tātograuiora quātomagis appropinquāt in ordine ad ip̄m (ceteris pa-

ribꝰ) ⁊ ecōtra tantoleuiora quātomagis diſtāt a primo. Et idem ponit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. vbi ſupra. dicens prima tria ꝑtinere ad mendaciū ꝑnicioſuꝫ. triavltima ad officioſuꝫ. Quintū ad iocoſuꝫ. ad qd̓ fortepoteſt reduci ⁊ quartū. ⁊ vtrūqꝫ peccatum. Qd̓ eridicit venerabilis Caſſianꝰ in collatōe Ioſeph de dfinitionibꝰ ꝙ licet aliqn̄ mendaciū dicere ob aliquaꝫvtilitatē magnā vel magnū malū vitandū cum indenulli nocumētuꝫ infert̉. nō videt̉ verū: ſed eſt ꝯͣ doctrinam ſancti Aug. in dicto. c. Primū. ⁊. c. Mihi. ⁊ ꝯͣ doctrinā. b. Tho. vbi ſupra. Et q̄ inducit ad hoc ꝓbandū .ſ. ꝓmiſſa facta a ſanctis nō ẜuata fuiſſe abſqꝫ peccato qd̓ videt̉ ꝑtinere ad primū mendaciū. ⁊ de pluribus mendacijs in quibꝰ pr̄es antiqui nō dicunt̉ peccaſſe. Rn̄det̉ ꝙ ꝓmiſſio facta a quocūqꝫ pōt aliqn̄ nōſeruari ſine peccato etiā de rebꝰ licitis. vt dicet̉ infra.nec ibi erit mēdaciū. Que aūt dixerūt Abrahā ⁊ Isob. ⁊ ſi videant̉ mendacia nō tn̄ fuerūt mendacia. vtcum Iacob dixit patri ſuo ſe eſſe Eſau primogenium Ben̄. xxvij. Erat .n. Eſau iure primogeniture q̄ibi debebat̉ ẜm Tho. vbi ſupra. Uſus ē aūt illo mōloquēdi ꝑ ſpm̄ ꝓph̓ie ad deſignandū myſteriū. qꝛ .ſ. pepulus minor .ſ. gentiliū ſubſtituēdus erat in locū maioris .i. populi iudeoꝝ. Idem Bonauen. in. iij. Sic ⁊Gr̄anus. xxij. q. ij. §. Itē opponit̉. dicit ꝙ Iacob nōeſt mētitus qꝛ nō dixit ſe eſſe primogenitū naſcendo.ſed ius primogeniture ſubintrando. Sicut ⁊ xp̄c dixit Iohānem bap. eſſe Heliam non ꝑſona ſed imitatione virtutis Math̓. xj. In quo facto nō mentiendo profuit et alteri nō nocuit quia benedictōeꝫ debitam accepit nō alienū ſurripuit. De Abrahaꝫ dictūeſt ſupra. Quod autē dicit Nico. de lira ſuꝑ dicto. c.ꝙ nō eſt neceſſitas excuſandi patres veteris teſtamēti a mendacio officioſo vt hic ⁊ in alijs locis cum tale mendaciū ſit veniale. ⁊ apoſtoli qui fuerūt ꝑfectiores eis poſt aduentū ſpirituſſancti nō fuerunt abſqꝫveniali. iuxta illud. j. Ioh̓. j. Si dixerimus qꝛ peccatum nō habemus ip̄i nos ſeducimus ⁊ veritas in nobis nō eſt. Tamē qꝛ doct. ſancti qui credunt̉ habuiſſeſpiritūſanctū in expoſitōne ſcripturaꝝ cum eos excuſent vt dictū eſt: nec ignorauerūt ip̄os nō fuiſſe īmunes a venialibꝰ. ideo magis pium eſt ſentire qd̓ ip̄i ſentiunt. ⁊ aliter dicere eſt ſapere pluſꝙͣ oportet ſaꝑe nōad ſobrietatē qd̓ apl̓us ꝓhibet. vn̄ ⁊ Aug. dicit. Credenduꝫ eſt illos hoīes qui ꝓpheticis temporibꝰ digniaucͣte habiti ſunt oīa que ſcripta ſunt de illis ꝓph̓icegeſſiſſe atqꝫ dixiſſe. Verū eſt tn̄ dicit Tho. vbi ſupraꝙ quidā ꝯmendāt̉ in ſcriptura nō ꝓpter ꝑfectam virtutem ſed indolē quandā virtutis. quia .ſ. apparebatin eis aliquis laudabilis affectus ex quo mouebant̉ad quedā indebita faciēda. ⁊ hoc modo Iudith laudat̉ nō quia mētita eſt Holoferni: ſed ꝓpter affectumquē habuit ad ſalutē populi pro qua ꝑiculis ſe expoſuit. ꝙͣuis dici poſſet ꝙ verba eius ẜm aliquē intellectū veritatē habēt. ¶ Notandū etiā ꝙ ex hoc ꝙ euāgeliſte narrātes eaſdē hyſtorias vel doctrinas ſaluatoris diuerſimode ſcribāt: nullo mō dicit Tho. vbiſupra. phas eſt opinari in euāgelio vel in aliqua canonica ſcriptura aliqd̓ falſuꝫ aſſeri ꝙ ſcriptores mētitiſunt. quia ꝑiret certitudo fidei que auctoritati innitit̉ ſcripture. ar. ad hoc di. ix. vbi dicit Aug. ⁊ Hiero.Si ad ſcripturas ſacras admiſſa fuerint officioſa mēdacia. quid in eis remanebit aucͣtis? q. d. nulla. quede ſcripturis illis ſnīa ꝓferet̉ .ſ. ad ꝓbandū aliquidcerte nulla poſſet. vnde Aug. in lib̓. de ꝯſenſu euangeliſtarū ait. Nullo mō laborandū eſſe iudicat qui pridenter intelligit ip̄as ſnīas eſſe neceſſarias cognoſcēde veritati quibuſlibet verbis fuerint explicate. Etin hoc apparet nō debere nos arbitrari mentiri queqͣꝫ ſi pluribus reminiſcentibus rem quam audierūt