Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
195r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.VI.

iudiciū vulgi ⁊ carnis cruciatio. vt dicit ibi Augꝰ.dū tn̄ hec ita dominēt̉ in animo vt p̄ponāt̉ fraternecharitati. et hͦ vr̄ cōtingere qn̄ qͥs p̄ſuppoīt de aliqͦ delinquēte ꝓbabiliter ꝙ poſſet eū a peccato retraherecorrigendo. ſed propter timorē vel cupiditatē p̄termittit. Sciendū ꝙ omiſſio fraterne correctionisnō ē mortale niſi illud de quo fienda eſt ſit mortaleNā ꝙͣuis etiam fraternaliter corrigere delinquēteꝫin venialibꝰ ſit charitatis qn̄ inde ſperatur vtilitasnon tamen omittere illud ex negligentia eſt mortale. Umbertus tamen in expoſitione regule. Augufacit diſtinctionē de venialibꝰ dicit .n. ꝙ cum venialia ſint diſpoſitio ad mortalia duplex eſt diſpoſitiovenialiū ad mortalia. quedam em̄ ē diſpoſitio ꝓpinqua. ⁊ quedā remota. Biſpoſitio remota vt verbuocioſum. leuitas. riſus aſpectus. vel auditus. curioſus nouitatū. et hmōi. Diſpoſitio ꝓpinqua eſt vl̓ ratione multitudinis. vt in illo qui aſſidue ſine numero hec cōmittit. vel ratione magnitudinis. vt ſūt aliqua mendacia multū ſcandalizatiua. et aliq̄ detractiones et hmōi. vel ratione cōnexionis cū mortali.ſicut ſunt colloquia impudica et viſus fixꝰ circa mulierem et hmōi. Sicut ergo aliqͥs videns aliū incedentem per viam credit ꝙ ſtatim incurret ꝑiculummortis peccaret niſi retraheret eū. Ita pōt aliquispeccare mortaliter niſi corrigat fratrem de hmōi venialibus que ſunt diſpoſitio propinqua ad morvt eſt peculantia de qua loquit̉ Aug. in regulanemur ergo ad correctionem fraternaꝫ preceptoriede venialibꝰ interdū nō inqͣtū venialia. ſed inqͣtumad mortalia inducentia. In alijs caſibus ꝙͣuis nōteneamur de neceſſitate ad correctionem de venialibus. tn̄ eſt de expedientibꝰ ad ſaluteꝫ .i. vtilibus. hecUmb̓. Itē omiſſio correctionis fraterne de mortalibus quando non ſꝑatur emēdatio fratris non eſtmortale. immo fieri non debet. Iteꝫ de mortalibuspublicis et notorijs non habet locum preceptum defraterna correctione. Sed de illis intelligitur illudapl̓i. Peccantem coram omnibus argue vt ceteri timorem habeant. Unde Aug. Que peccantur corāomnibus corrigenda ſunt coram omnibus. que peccantur ſecretius corripienda ſunt ſecretius. Diſtingue tempora. ⁊ cōcordabis ſcripturas. ij. q. j. Si peccauerit.Secunda neglige­. §. iij.tia que cōmittitur in correctōe fraterna ē defectuoſeu infructuoſa cōmuniter. qn̄ corrigens eſt pecca2. Dicit em̄ apl̓us ad Ro. ij. In quo aliū iudicasip̄m cōdemnas. Sibi em̄ dici pōt illud ꝓuerbiumedice cura teip̄m. Et Iſid̓. in li. de ſummo boneNon debet alioꝝ vicia corrigere qͥ vicijs ē ſubi ectppterea dicit pͣs. Iuſtus corripiet me. q. d. non peccator. quia non eſt dignꝰ corrigere aliena vel idoneꝰqui ꝓprijs detinet̉. Sciēdū tamē ꝓ hmōi declaration ꝙ correctio delinquētis ꝑtinet ad aliqnē inꝙͣtiviget in eo rectum iudiciū rationis. peccatū aūt nōtollit totū bonū nature quin remaneat in eo aliqͥdde recto iudicio rationis. et ẜm hoc pōt ſibi cōpetere alterius delictuꝫ arguere. ſꝫ tn̄ per pctm̄ p̄cedensimpedimētū qd̓dam correctiōi affertur ꝓpter tria.Primo quidē ex peccato p̄cedēti indignꝰ reddit̉aliū corrigat de minori pct̄o ſi ip̄e corrigēs maiꝰꝯmiſit. Un̄ ſuper illud Math. vij. Quid aūt videsfeſtucā ⁊c̄. dicit Hiero. de his loquit̉ qui cū mortalicrimine detinent̉ obnoxijminora pctā fratribꝰ noncōcedūt. Scd̓o reddit̉ indebita ꝓpter ſcandalū qd̓ſequit̉ ex correctione ſi pctm̄ corripientis ſit manifeſtū. qꝛ vr̄ ꝙ ille qui corrigit nō moueat̉ ex charitateſꝫ ad oſtētatiōeꝫ. Un̄ ſuꝑ illd̓. Qūo dicis fratri tuo

⁊c̄. exponit Criſoſ. Quo ꝓpoſito puta ex charitatevt ſaluēs ꝓximuꝫ tuū. nō. quia teip̄m ante ſaluares.vis ergo nō alios ſaluare ſed ꝑ bonā doctrinā malosactus celare ⁊ ſciētie laudē ab hominibꝰ q̄rere. Tercio propter ſuꝑbiam corrigentis inqͣtū .ſ. aliquis ꝓpria peccata ꝑuipendēs ſeip̄m p̄fert proximo ſuo incorde. peccata proximi auſtera ſeueritate diiudicāsacſi ip̄e eſſet iuſtꝰ. Unde Augꝰ. in li. de ſermone dn̄in monte ait. Accuſare vicia officiū eſt bonoꝝ. quodcū mali agūt alienas ꝑtes faciūt. Quō aūt quis debeat corrigere docet idem Aug. dicēs. Cogitemꝰ cūaliquē rep̄hendere nos neceſſitas cogit vtꝝ tale ſitviciū qd̓ nunꝙͣ habuimus. ⁊ tūc cogitemꝰ nos homines eē et habere potuiſſe. vl̓ qd̓ habuimꝰ et iā nō habemus. et tūc tāgat memoriā cōis fragilitas vt illācorrectionem nō odiū ſed miſericordia p̄cedat. ſi aī̄inuenimꝰ nos in eodē vicio eē nō obiurgemꝰ ſꝫ congemiſcamꝰ et ad penitēdū inuicem inuitemus. Patet ergo ex his ꝙ peccator ſi cū humilitate corrigatdelinquētem nō peccat. Nec ꝑ hoc nouā ſibi dānationē acquirit lꝫ per hoc vel in cōſciētia fratris vl̓ ſaltim in ſua pro peccato p̄terito condemnabilē ſe eſſioſtendat. non auteꝫ deobligatur peccator qͥcūqꝫ abiſto precepto. nec pōt dici ꝑplexus. quia pōt conteride peccato et penitere et iaꝫ nō erit peccator. vel etiāvt dictū eſt humiliter corrigendo p̄cipue fraternaliter non peccat. Nec excuſant̉ ſubditi quin teneant̉correctione fraterna p̄latos ſuos corrigere delinquētes ſi vt dictū eſt ſꝑatur emendatio eoꝝ ꝑ ip̄am. Eſtem̄ fraterna correctio actus charitatis ⁊ iō ꝑtinetad vnūquenqꝫ reſpectu cuiuſcūqꝫ perſone ad quamcharitateꝫ debet habere ſi aliquid in eo corrigibileinueniatur. Ueꝝ in correctione qͣ corrigūt ſubditi p̄latos debet modus congruꝰ adhiberi. vt .ſ. nō cū ꝓteruia et duritia ſed cū manſuetudine et reuerentiacorrigātur. Unde apl̓us. j. Thimo. v. ait. Senioreꝫne increpaueris ſed obſecra vt patreꝫ: Et iō Dionyniſius redarguit. Demophilum monachū. quia ſacerdotē irreuerenter correxerat eū percutiens. et deeccleſia eijciens. hec. b. Tho. vbi ſupͣ. Ad hoc fac̄notat Greg. in paſtorali exemplum. Nathan ꝓphte. cum correxit. Dauid de adulterio cōmiſſo occulte. quia ſub ſimilitudine diuitis qͥ occiderat ouempauperis vt prepararet conuiuium pauperi hoſpiti⁊c̄. ſuꝑ quo Dauid iudicauit illū dignū morte ⁊cͣ. exqͣ ſentētia inde ſumpta occaſione vrbane redarguiteum. et ille ſubito emendatus ē. hiſtoriam habes. ijReg. xij. In huiꝰ figurā dicit̉ Exo. xix. Beſtia quetetigerit mōtem lapidabitur. qd̓ fit cū ſubditus beſtialiter ſeu ꝓterue corrigit prelatum qui ratione dignitatis qꝛ altior ceteris ex officio dicitur mōs. Etij. Reg. vj. narrat̉ ꝙ Oza ꝑcuſſus fuit a dn̄o quia tetigit archam dei que deſignat p̄latū. contractus aOze qn̄ irreuerenter obiurgatur vl̓ ei detrahit̉. Sendū etiā ẜm Tho. vbi ſupͣ. Ꝙ vbi īmineret ꝑiculūfidei etiā publice eſſent p̄latia ſubditis arguēdi. vn̄et Paulus qui erat ſubditus Petro quia ip̄e papaet ille ep̄s. ꝓpter īminens ꝑiculū ſcandali circa fideꝫPetrū publice arguit. et ſic dicit glo. Aug. ad Gal̓.ij. Ip̄e Petrꝰ exemplū maioribꝰ tribuit vt ſicubi forte rectū tramitē reliquiſſent: ne dedignent̉ a poſterioribꝰ corrigi ar. diſ. viij. Qui cōtēpta. Et ꝙͣuis p̄ſumere ſe eē meliorē ſimpl̓r qͣꝫ p̄latꝰ ſuꝰ: videat̉ eſſe preſumptuoſe ſuꝑbie. tn̄ extimare ſe eē meliorē ꝙͣtū adaliqͥd nō ē preſumptiōis. qꝛ nullꝰ ē in hac vita qͥ nōhabeat aliquē defectū. Et deſiderādū ē ꝙ cū aliquiſmonet p̄latū ſuum non ꝑ hoc maiorem ſe extimat. ſꝫauxiliū imꝑtit̉ ei qui qͣnto in loco ſuꝑiori tāto in ꝑiculo maiori verſat̉. ẜm Aug. in regula. Tho. vbi ſupra articulo. iiij.