Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
184v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.VIII.

charitas ē. Un̄ Hiero. ſuꝑ Iſa. eſt crudelis quicrudeles iugulat. ſꝫ crudel̓ patientibꝰ videt̉. Naꝫlatro ſuſpēſus patibulo crudelē iudice̓ putat. xxiijq. v. ē. Hinc Augꝰ. Quid crudele Moyſesdauit aut fecit cōmiſſum ſibi ppl̓m ſancte zelansviuo vni deo vero ſubd itum cupiēs. poſtꝙͣ cogͦuit ad fabricandum ydolū defluxiſſe colendum inpaucos vindicās gladio in pn̄ti ſalubriter terruit. diſciplinā in poſteꝝ ſanxit? Nam nulla cru delitate ſꝫ magna dilectione feciſſe quod fecit quis nonī eius v̓bis agnoſcat orātis peccatis eoꝝ dicētAut dimitte ppl̓o hoc pctm̄. aut ſi dimittis deme de libro vite. Sic apl̓s non crudelit̓ ſꝫ amabilitradidit hoīem Sathani ī interitū carnis. vt ſpiritꝰſaluus ſit. xxiij. q. v.. q. iiij. c. Ip̄a pietas. Idem aitv. q. v. c. Non oīs..c. Non oſculat̉. Modeſtus ē medicus furēti frenetico. et pr̄ indiſciplinato filio. illeligando. iſte cedendo. ſꝫ ambo diligēdo. Si aūt illos negligāt. perire ꝑmittant iſta potiꝰ manſuetudo crudelitas ē. Et Augꝰ. dicit in regula de occultāte pctm̄ alteriꝰ dꝫ manifeſtare ſil̓itudinē occultimorbi corꝑalis. Nam ſi frater tuus vulnus habet īcorꝑe qd̓ velit occultare timet ſecari. Nōne crudeliter a te ſileret̉. miſericordit̓ iudicaret̉: Capitulum. vij. de blaſphemia.Laſphemiā dei quiavidet̉ ꝓcedere ex odio ad deū. de ip̄a hiagēdum. Pōt aūt ſic deſcribi ex ꝟbis ambroſij ē viciū quo attrib̓uit̉ deo qd̓ ei cōuenitvl̓ remouet̉ ab eo qd̓ ei congruit. vt ſi dicat̉ de eo aliquid importans defectū. puta non ſit iuſtus vel ſit oīpotens hmōi. Eſt aūt ꝯtra actū fidei eſtꝯfeſſio credēdoꝝ. vn̄ ad īfidelitatē ꝑtinere videt̉. qd̓ex verbis apl̓i elici pōt dicētis ſe. j. Thimo. primoPrius fui blaſphemꝰ ꝑſecutor. ſubdit. Ignorāsfeci in incredulitate mea. Pro huius declaratōe ſciendū ẜm be. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xiij. art. j. nomē blaſphemie importare videt̉ quādā derogatōem excellentis bonitatis p̄cipue diuine. Deus autē vt dic̄Dyoniſius ē ip̄a eſſentia bonitatis. vn̄ quicqͥd d̓ouenit ꝑtinet ad bonitatē ip̄ius. quicqͥd ad ip̄mꝑtinet. lōge ē a rōne ꝑfecte bonitatis que ē eiꝰ eſſentia. Quicūqꝫ vel negat aliqͥd de deo qd̓ ei cōuenitvel aſſerit de eo qd̓ ei non cōuenit: derogat bonitatidiuine. Qd̓ pōt contingē dupl̓r. Uno ẜm ſolamopinionē intellectꝰ. Alio ꝯiuncta quadā affectdeteſtatōne. ſicut ecōtrario fides dei ꝑficit̉ dilectōnem ip̄ius. Hmōi aūt derogatio diuine bonitatꝭ vl̓ẜm intellectū tm̄ vel etiā ẜm affectū. ſi ꝯſiſtat ī corde tm̄. erit blaſphemia cordis. ſi exteriꝰ ꝓdeat locutionem. erit blaſphemia oris. Et ẜm blaſphemiaconfeſſioni opponitur. aūt aliqͥ dicūt ſūt tresſpēs blaſphemie. Prima deo attribuit̉ qd̓ eiuenit. Scd̓a a deo remouet̉ quod ei cōuenit. Tercia attribuit̉ creature qd̓ eſt ꝓpriū dei. ẜm Tho.vbi.. non ꝓprie loquēdo iſta ſunt diuerſe ſpēs blaſphemię. qꝛ attribuere deo qd̓ ei cōuenit vl̓ negare ſeu remouē ab eo qd̓ ei cōuenit non differunt niſiẜm negationē affirmatōem. diuerſitas habitusſpēs non diſtinguitꝭ. autē id quod ē dei attribuit̉creature. ad id ꝑtinere videt̉ quod attribuit̉ ei quodip̄i ꝯuenit. Quicqͥd em̄ ē dei ꝓpriū. ē deꝰ. attribuēgcreature qd̓ ē dei ꝓpriū. ē ip̄m deū facere idē creature. Itē ſciendū ille loquit̉ ꝯtra deū cōuiciuminferre intēdēs. vt dicit. ſit maledictꝰ deꝰ. hmōi.derogat diuine bonitati non ſolū contra veritatemintellectꝰ ſꝫ et̓ ẜm pͣuitatē volūtatis deteſtātis im-

pediētis poſſe diuinū honorē. qd̓ ē ꝑfecta blaſphemia. Et ſic̄ laudat̉ deꝰ in ſanctis inqͣtū laudant̉ oꝑaeiꝰ fac̄ ſanctos. ita etiā blaſphemat̉ in ſāctis inꝙͣtum blaſphemia fit ſanctis redūdat ī deum. Eſtaūt blaſphemia pctm̄ mortale ẜm Tho. vbi.. arti.ij. ex eo repugnat ꝯtrariat̉ charitati dei. qꝛ perderogat̉ diuīe bonitati. Un̄ Leuit̓. xxiiij. dr̄. Quicūqꝫ blaſphemauerit nomē dn̄i morte moriat̉. Sedpena mortis non infligit̉ niſi mortali. Et ē contraprimū vl̓ ſecūdū p̄ceptū decalogi. Uerum ē tam̄ ẜmTho. qͥs ex ſubita paſſione ꝓrūpit in v̓ba blaſphemie aduertēs hoc quod dic̄ blaſphemiaꝫvt qꝛ ꝯſiderat ſignificatōem v̓boꝝ. non eſſet tucpctm̄ mortale. ſꝫ ſi aduertat hoc blaſphemiā cōſiderās ſignificata v̓boꝝ ex eo ex ſb̓ito impetu irefaciat vl̓ ex praua ꝯſuetudine non ꝓpt̓ hoc excuſat̉ amortali ꝙͣuis cito doleat de cōmiſſo. ſic̄ nec excuſat̉ab homīcidij reatu ex ſubita ira ꝑcutit ꝓximum.et eſt iſtud grauiſſimum peccatum. Et ratio eſt ẜnThomam vbi.. artic. iij. qꝛ blaſphemia opponiturꝯfeſſiōi fidei. hꝫ grauitatē infidelitatis. aggrauat̉ ſi ſuꝑueniat deteſtatio volūtatis. adhuc magꝭſi ꝓrūpat ī v̓ba. ſicut laus fidei auget̉ ꝯfeſſioneꝫ eidilectionē. Un̄ infidelitas ſit maximū peccatumẜm genꝰ ſuū. ita et̓ blaſphemia. Un̄ glo. Iſa. xviij.dicit omne pctm̄ blaſphemie comꝑatū leuiꝰ eſt.qͣntū quidē ad obiecta peccati grauiꝰ ē ꝙͣ homicidium. qꝛ blaſphemia directe ꝯtra deū. homicidiū contra ꝓximū. Ꝙͣtum v̓o ad effectū nocumēti p̄ponderat homicidiū blaſphemie qꝛ plus nocet. In grauitate aūt pctī magis attēdit̉ intētio volūtatis ꝑuerſe videt̉ maior ī blaſphemia. intēdat nocumētum honoris diuini. ꝙͣ ī homicidio. De blaſphemia alio dr̄ maledictio. vt dr̄. maledictus ſit deꝰ hmōi hr̄.. in. c. de maledictis. ī ti. de ira.De blaſphemia potᵐ. §. j.exponi illud psͣ. Nolite extollē in altū cornu vr̄m .ſ.ſuꝑbiēdo. Nolite loqͥ adu̓ſus deū iniqͥtatē. ſcꝫ blaſphemādo. qꝛ .ſ. deus ꝯfringit cornua ſuꝑbie punitblaſphemos. Blaſphemat̉ aūt deꝰ multipl̓r non ſolum ab infidelibꝰ ſꝫ et̓ a ppl̓o dicitur fidel̓. freq̄nter. De quo ip̄e conqueritur Iſa. ca. lij. Et iugit̓ nomen meū blaſphematur. hoc multipl̓r.Primo blaſphemant aliqͥ dei ꝓuidētiā.Secūdo blaſphemant aliqͥ dei potētiā.Tercio blaſphemāt aliqͥ dei iuſticiam.Quātum ad primū§. ij.Blaſphemāt aliqͥ dei ꝓuīdētiā dicūt deū non hr̄eꝓuidētiam de rebꝰ ſeu actibꝰ hūanis. ſꝫ omīa euenirehoībo a fortuna caſu. In quoꝝ ꝑſona dicebat IobCirca orbē celi ꝑambulat. nr̄a aūt ꝯſiderat. vn̄li. iij. de falſa ſapīa de epicuro ph̓o ſic ait. UidebatEpicurꝰ bonis ſꝑ adu̓ſa accidē. pauꝑtates. laboresexilia. caroꝝ amiſſiones. malos ꝯtra bonos. augeri potētia. honoribꝰ affici. videbat innocētiā minustutā ſcelera īpune cōmitti. videbat ſine deletu morſine ordīe ac diſcrimīe ānoꝝ ſeuire mortē. ſꝫ alios acſenectutē ꝑueīre. alios infātes rapi. alios robuſtosinterire. alios ī adoleſcētie flore ī maturis annis extingui. ī bell̓ meliores potiꝰ vinci perire. maxīe ātcōmouebat hoīes ī primis religioſos grauioribꝰ affici mal̓ his oīno deū negligerēt aut pie colerētvl̓ minora mala incōmoda euenire vl̓ nulla. ſubdit. cogitaret Epicurus eaꝝ reꝝ velut malicia indutus. Sic em̄ cām rōnemqꝫ videbatur igͦranti. eſtimauit nullā ꝓuidentiā nullāqꝫ dei iuſticiā. ille. Sic Sen̄. ī tragedijs poſtꝙͣ cōmēdat deū deregimine gubernatōne vniuerſi ordine reꝝ aliaꝝ