.VIII.¶ Titulus
oꝑbꝰ ſuis. Nā dei filiꝰ venit. ⁊ vſqꝫ ad morteꝫ crucislaborauit vt filios dei qͥ erāt diſꝑſi ꝯgregaret in vnūvt dr̄ Ioh̓is. xj. ⁊ vt diſſoluat oꝑa dyaboli. vt dicitIoh̓ i. j. can̄. ſua. c. iij. Sꝫ ſuſurro laborat vt amicosꝯcordes abīuicē diuidat ⁊ diſꝑgat ſil̓is lupo qͥ rapit⁊ diſꝑgit oues. Magis vidēt̉ ſuſurrōes diſplice̓ xp̄oꝙͣ qͥ corpꝰ eiꝰ crucifixerūt. Nā xp̄s magis dilexit eccleſiam qͣꝫ corpꝰ ſuū. qꝛ ꝓ eccl̓ia mortē corꝑis ſuſtinuit.Apoc̄. j. Lauit nos. qꝛ .ſ. ſumꝰ eccl̓ia. a pctīs nr̄is ī ſāgͣuine ſuo .ſ. ꝑ mortē effuſo. diuidūt autē vnitatē corꝑis xp̄i .i. eccl̓e ſeu fideliū ꝑ ſuſurrationē. vn̄ ⁊ ī ſignihuiꝰ maioris diſplicētie etſi ꝑmiſit diuidi ⁊ ſcindi inpaſſione corpus ꝓpriū ⁊ aꝑiri latꝰ nō tamē ꝑmiſit diuidi tunicā eiꝰ que ſignificat eccl̓aꝫ. Unde dixerurmilites. Nō ſcindamꝰ eam Ioh̓is. xix. Ex vno v̓bſuſurronis ſequit̉ aliqn̄ tanta diſcordia ꝙ tota vnapatria deſtruet̉. Demū ſicut pacifici qui .ſ. pacē querūt ponere inter diſcordes vocant̉ filij dei Math̓. vqꝛ .ſ. imitant̉ dei filiuꝫ qui nos inimicos pacificauitpatri ſuo eterno. Ita ecōtra ſuſurrones dicēdi ſuntfilij dyaboli qͥ querit homines deo inimicari. Et vtdicit Beda. Qui ſocietatē fr̄nitatis aliqua diſcordie peſte ꝯmaculāt deū ꝓdūt. xj. q. iij. abijt. Un̄ ſuntſil̓es iude. Et ī. c. Iniuſtū. dr̄ ꝙ hoī religioſo .i. bonoaꝝ dꝫ eē īimicicias alioꝝ n̄ exercere. vl̓ n̄ augē maleloq̄ndo niſi eas etiā extīguere bn̄ loq̄ndo ſtuduerit.Secundū malum.§. iij.quod generat ſuſurratio eſt. qꝛ tollit amiciciā hoīmadinuicē. ex quo etiā grauitas huiꝰ pctī on̄dit̉ qꝛ tollit̓ amiciciā quod ē magnū bonū ⁊ nccͣiū ī vita iſtaUn̄ dr̄ Eccͣi. vj. Amico fideli nulla ē comꝑatio. Eſtaūt nccͣium hr̄e amiciciā ꝓpt̓ qͣtuor rōes. Ue aūt ſoli dr̄ Eccl̓s. iiij. Solus ē qui nō habet amicū aliquē.Primo rōne virtutis hn̄de.Secūdo rōne vtilitatis cōicādeTercio rōne vnitatis cōſeruāde.Quarto rōne cōis neceſſitatis ſupplēde.ctū ad primū nccͣium ē cuilibet hr̄e virtuteꝫ eotꝰ bonū facit habentē ⁊ opꝰ eius bonum redditEuilibet autē neceſſariū ē eſſe bonū ad ſalutē conſequēdā. Sed amicicia ē v̓tꝰ vel reducibil̓ ad virtuEt ꝙ amicicia ſit virtꝰ moral̓ ꝓbat̉ ex hͦ ꝙ v̓tꝰ cōſiſin medietate q̄ ẜm rōem ē. Sed ī cōi conuerſatōe hominū tā ī factis ꝙͣ ī dictis oportet ꝙ qͥlibet ad vnūquēqꝫ ſe hēat vt decet. Et hͦ facit amicicia ſeu affabilitas. q̄ mediū tenet int̓ blāditorē ⁊ litigioſū. Et ſicpꝫ ꝙ ſit v̓tus. Reducit̉ autē ad iuſticiā. vn̄ ⁊ poniturꝑs potētial̓ eiꝰ. qꝛ ſicut iuſticia reddit vnicuiqꝫ eqͣleita amicicia cuilibet reddit ꝓportionale. Sed in hocdiffert. qꝛ iuſticia ꝓprie attendit debitū neceſſitatisex aliqua obligatōe. Sed amicicia attēdit debitumhoneſtatis qd̓ ē magis ex ꝑte v̓tuoſi ꝙͣ ex ꝑte alteriꝰ.Cū em̄ hō ſit aīal rōnale ſociale. ſicut n̄ pōt bn̄ viuere ī ſocietate ſine v̓tute. ita nec ſine delectatōe. Et iōex quodā debito naturali hōeſtatis obligat̉ ad hocvt alijs cōdelectabilit̓ viuat. niſi ꝓpt̓ cām aliquā neceſſe ſit aliqn̄ alios ꝯtriſtare. cum .ſ. amici defectuoſaꝯmittūt. qꝛ tūc rep̄hēdēdi ſūt ẜm vere amicicie rōeꝫQuia gͦ ſuſurrato q̄rit amiciciā tollere ⁊ v̓tutē ⁊ immittere diſcordias ⁊ litigia. Un̄ dr̄ ꝓuerb̓. xxvj. Suſurrone ſb̓tracto iurgia ꝯqͥeſcunt. Scd̓o ē neceſſariūhr̄e amiciciā rōe vtilitatis cōicāde. quod ſic ꝓbaturSi illud qd̓ ē ex inclinatōe naturali ē nccͣiū. multomagis illud qd̓ ē ex aſſil̓atōe ſpēi. ſꝫ amicicia īeſt ẜmnaturā generātis ad genitū. quod pꝫ ꝑ bn̄ficia q̄ ſūtſignā amicicie nō ſolū ī hoībꝰ. ſed etiā ī alijs aīalibo ⁊volatilibꝰ. q̄ vt manifeſte apꝑet ſtudiū lōgo tēꝑe adhibet ad educatōꝫ ꝓlis. gͦ maxīe ē nccͣia amicicia illa q̄ ē hoīm adīuicē ꝓpt̓ ſil̓itudinē nature ſpēi. Et hͨ
ꝓbat̉ ꝑ locū a mīori .ſ. ꝑ quoddam ſignū amicicie qꝙͥinuenit̉ ī oībꝰ hoībꝰ naturaliter .ſ. faīliaritatis ⁊ beruolētie. qꝛ ſi ad extͣneos de qͥbꝰ minꝰ videt̉ naturalit̓īpēdimꝰ bn̄ficia vel obſeqͥa q̄ ſūt amicicie ſigna. ſicutqn̄ ignoti ⁊ ꝑegrini declināt a via recta eos ab errore vie reuocamꝰ ⁊ iter rectū on̄dimꝰ ⁊ dirigimus. ⁊ qn̄cadūt erigimꝰ eos. ad on̄dendū ꝙ oīs hō ſit natural̓ramicꝰ oī hoī ⁊ familiaris. Un̄ ea q̄ ſūt naturalit̓ bona oībꝰ ſunt nccͣia. quale bonū ē amicicia. Ptꝫ etiā hͦex ꝯuictu ſpāli. qꝛ ſicut ī alijs aīalibꝰ ē amicicia natiral̓. vt apꝑ et ꝑ ſigna amicicie q̄ ſūt ī eis. puta qꝛ aſſimilāt̉. qꝛ cōuerſant̉. qꝛ obſequunt̉. eo ꝙ generās tp̄smagnū adhibet ad educatōꝫ geniti. multomagis eſtamicicia natural̓ int̓ eos qͥ ſunt vniꝰ gētis adīuicē. inꝙͣtū coīcāt ī cōuictu. ī moribꝰ. ī obſequijs. Idē pꝫ exdicto cōi. Nā amatores hoīm laudamꝰ qͣi īplētes vl̓ꝑficiētes illud qd̓ ē hoī naturale. vl̓ id ad quod natura īclīat coīs .ſ. amicicia. Et hāc tollit ſuſurro. Et iōdr̄ Ecc̄i. xxviij. Oīs ſufurro maledictꝰ erit. ¶ Tercōē nccͣium hr̄e amiciciā rōe pacis ⁊ vnitatis ꝯſeruādequod ſic ꝓbat̉. Illud ē nccͣium hr̄e quod maxīe ē conſeruatiuū ciuitatis ⁊ cōitatis. ⁊ vitare eiꝰ oppoſitū.ſꝫ int̓ oīa amicicia ē pacis ⁊ cōcordie ⁊ vnitatis ꝯſeruatiua. quod pꝫ ex exēplo ⁊ rōe. Exēplo qꝛ legiſlatores magis ſtudēt ad amiciciā int̓ ciues ꝯſeruādā qͣad iuſticiā. quod pꝫ ex hͦ. qꝛ legiſlatores qn̄qꝫ iuſticiaint̓mittūt. puta ī penis īferēdis ne amicicia excludatur. ne diſſenſio oriat̉. vn̄ qꝛ ꝯcordia amicicie aſſiqꝛ .ſ. cōcordiā legiſlatores maxīe appetūt. cōtēptiaūt ciuiū maxīe repellūt qͣi inimicā ſalutis ciuitatꝭiō amicicia maxīe int̓ oīa ē ncc̄ia. Ptꝫ hͦ idē ratōe .ſ.cōꝑationē ad iuſticiā q̄ maxīe vr̄ nccͣia cōitati vel ciuitati talit̓ arguēdo. Illud qͦ hīto nō indiget̉ alt̓o ſꝫecōuerſo magis ē nccͣium. ſed amicicia hīta qͣꝫtū acoēs n̄ eēt neceſſaria iuſticia qua hīta adhuc eēt amicicia q̄rēda. quod ſic declarat̉. qꝛ ſi aliqͥ ſunt amiciīnullo indigēt iuſticia ꝓprie dicta. Et rō huiꝰ ē. qꝛ fialiqͥ vel etiā om̄s ciuitatis hoīes ſunt amici oīa hn̄tquaſi cōia. cū amicꝰ qͥlibet ſit alter ip̄e. nō ē aūt amicicia ad ſeip̄m ſed ad ſe alteꝝ. ſed ſi ſit iuſticia nihilominꝰ indigēt amicicia adīuicē. Et iō ſi iuſticia ē neceſſaria quod dicit. Aug. ī li. de ci. dei. cū alit̓ reſpublice nō poſſint diu ſb̓ſiſtere. multo magis amicicia. q̄ſine iuſticia eē pōt. Et qꝛ ſuſurratō tollit hoc bonūamicicie. admonet apl̓s. ij. ad Ro. xij. dicēs. Ne forte ſuſurratōes. inflationes. ſeditōes ſint ī vobis. vbiglo. ſuſurratōes .ſ. ſeminātes diſcordiam. vn̄ ⁊ cōtraamiciciā. ¶ Quarto hr̄e amiciciā ē nccͣium rōe ncc̄itatis ſupplēde. Quod ſic ꝓbat̉. Illud ē neceſſariumhr̄e quo ncc̄itati vel indigētie oīm ſb̓uenit̉. hoc autēfit ꝑ amiciciā. Ꝙ autē ꝑ amiciciā ncc̄itati oīm ſb̓ueniat̉. ꝓbat̉ ex ſex generibꝰ vel cōditōnibꝰ hoīm. qͥbꝰ ēvtil̓ ⁊ neceſſaria amicicia. ¶ Eſt em̄ neceſſaria ⁊ vtiſdiuitibꝰ. pauꝑibꝰ. iuuenibꝰ. ſenibꝰ. tribulatis. ⁊ perfectis ſeu felicibo. Primo qͥdē amicicia ē vtil̓ ⁊ neceſſaria diuitibꝰ. ⁊ hoc dupl̓r. quo ad coīcationē bonoꝝ. ⁊quo ad cōſeruatōem eoꝝ. Et qͣꝫtū ad primū ꝙ ſit neceſſaria ꝓbat̉ ſic. Illud em̄ ſine quo nullꝰ eligit viuere etiā habitis ⁊ pn̄tibꝰ om̄ibꝰ neceſſarijs ad vitā eſſūme neceſſariū. ſed hͦ ē ſecundū bn̄ficiū. p̄cipue ꝙ diues vel prīceps vl̓ potēs impēdit alijs. qꝛ nulla ē vtilitas bonoꝝ fortune ſi ex his aliqͥs nulli benefaciatbn̄ficiū fit maxime ⁊ laudabiliſſime ad amicos ergoamicicia quo ad coīcatōꝫ ⁊ diſtributionē bonoꝝ diuitibꝰ ē ncc̄ia. ¶ Ꝙtū ad ſecundū .ſ. cōſeruatōꝫ bonorū ē neceſſaria amicicia diuitibꝰ. qꝛ bona fortune ſine amicis cōſeruari n̄ pn̄t. ⁊ qꝛ fortuna qͣnto ē maiortāto ē minꝰ ſecura. qꝛ pl̓es het inſidiatores. Et iō qͥaquāto qͥs maior ē ī bonis exterioribꝰ tāto ē inſtabilior niſi contineat̉. Sicut et maxima arbor indiget