.VIII.¶ Titulus

¶ Pro horū declaratōne dicit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.xxxvj. arti j. ꝙ cū inuidia ſit de gl̓ia alteriꝰ inqͣꝫtū aprehendit̉ vt diminutiua gl̓ie ꝓprie quā quis apperit. ꝯſequens eſt vt ad illos habeat̉ inuidia: quibushō ſe vel equare vel p̄ferre appetit in gl̓ia. hoc nō eſtreſpectu multū a ſe diſtantiū. Nullus .n. niſi inſanꝰſtudet ſe equare vel p̄ferre in gl̓ia his qui ſunt multomaiores eo: puta hō plebeꝰ regi. vel rex plebeio queꝫmultū excedit. Et ideo his qͥ multū diſtant vel locovel temꝑe vel ſtatu hō nō inuidet: ſed his qͥ ſuntⁱ propinqui quibꝰ ſe nitit̉ equare vel p̄ferre. Naꝫ cum illiexcedūt accidit hoc ꝯtra nr̄am voluntatē. qꝛ eſtimatur inde ſibi minui gl̓ia ſua. ⁊ ideo cauſatur triſticiaSil̓itudo aūt dicit̉ eſſe cā amoris ⁊ ꝑ ꝯſequens delectatōeꝫ cauſa inꝙͣtum ꝯcordat volūtati. Et ſic diſcipuli Ioh̓is baptiſte inuidebāt aliquātulū xp̄o eo ꝙhaberet maiorē ꝯcurſum et famā ꝙ mgr̄ eoꝝ Ioh̓esUn̄ zelantes ꝓ ipſo Ioh̓e dixerūt ei ſemel. Is cui teſtimoniū ꝑhibuiſti plures diſcipulos facit Ioh̓. iij.Sed Ioh̓es declarauit ꝙ vere maior ipſo erat. quiaverꝰ Meſſias. Sil̓iter cū audientes deceꝫ de duobusfratribꝰ indignati ſunt Math̓. xx. Amatores honoris et dignitatis ſunt inuidi .ſ. ad eos quibꝰ poſſunt īhonore ⁊ dignitate equari vel p̄ferri. nā ſi multū excedat nō inuidet. Non em̄ inuidet̉ ciuis ſi nō habetdignitatē regiam ad quaꝫ nō eſt aptus. neqꝫ ſimplexſacerdos ſi nō eſt papa. ſꝫ ſi modicū deficiat: videt̉ ſibiꝙ ad hoc poſſit ꝑtingere. ⁊ ſic ad hoc conat̉ vt ſit ciuis de prioribꝰ vel alijs officijs ciuitatis ſicut pluresſunt ⁊ ſacerdos ꝙ ſit plebanꝰ vel canonicus vel ep̄usEtſi fruſtrat̉ eius conatus ꝓpter exceſſum gl̓ie alterius. qꝛ alij habent qd̓ ipſe nō hꝫ: triſtat̉ de bono alterius. Et ſic Saul qn̄ Dauid deuicto ⁊ occiſo Goliath puelle obuiātes ⁊ feſtiuantes de victoria eiꝰ canebant in eiꝰ laudeꝫ. Percuſſit Saul mille. ⁊ Dauiddecem milia. Audiens hec Saul inuidit Dauid eoꝙ magis laudabat̉ ꝙͣ ip̄e. vnde dolens de hͦ dixit. Mihi dederūt mille. ⁊ filio yſai. i. Dauid decem milia. j.Re. xviij. Puſillanimes gͦ ſunt inuidi. qꝛ om̄ia reputant magna ⁊ quicqͥd boni alicui accidat reputāt ſein magno ſuꝑatos eſſe ⁊ inde ꝯtriſtant̉ inuidēdo. Etſie mulieres qꝛ coīter ſunt puſillanimes inanis gl̓iecupide. qꝛ reputāt magna q̄ parua ⁊ vilia ſūt. vt pulchritudinē. ornatū. tripudīatū. fecūditateꝫ ⁊ hmōi.ideo defacili inuidet vna alteri. Sicut ⁊ Rachel inuidit ſorori Lye. qꝛ fecūda erat Gen̄. xxx. Qui reputant̉ ſapientes vel virtuoſi aliqn̄ inuident ſi imꝑfecti ſunt. ⁊ hͦ nō eſt ex ſapīa vel virtute in ſe. ſꝫ inqͣꝫtuꝫex eis reſultat honor ⁊ gl̓ia hn̄ti in ꝯſpectu aliorum.Nullꝰ em̄ inuideret hoī ſapiēti ⁊ ꝑfecto ſi ignotꝰ eſſethominibꝰ. ſꝫ cū manifeſtat̉ eiꝰ ſapīa et virtꝰ qꝛ inde exmulta exaltatōne illiꝰ videt̉ inuido minui fama ſua⁊ honor ⁊ inde ꝯtriſtat̉. Bona .n. ſpūalia ex hͦ ꝙ pluribꝰ coīcant̉ nō minuunt̉. ſicut pꝫ de ſcīa et virtutibꝰſꝫ bona tꝑalia coīcata vtiqꝫ minuunt̉. ſicut pꝫ in diuitijs. Nam ex hͦ ꝙ vnꝰ qͥ hꝫ centū florenos alius nōpōt eos hr̄e niſi ſibi ſubtrahant̉ ⁊ ita gl̓ia mūdi circaaliquid cū vnꝰ hꝫ aliꝰ nō hꝫ vel nō ita magnā. Siqͥsaūt totā ſcīam ſuaꝫ cōicat diſcipulo nihil ex ea ipſeamittit: ſꝫ magis ꝓficit. ⁊ ex hoc ſcribe et phariſei inuidebāt xp̄o. qꝛ ex doctrina ſua ⁊ ꝟtute magꝭ in honore ⁊ fama erat ꝙͣ ipſi. ꝓpterea dicit. Zelus domus tuecomedit me .i. īuidia ſcribaꝝ ⁊ phariſeoꝝ ⁊ ſacerdotūcomedit me.ecundo de gra.§. iij.uitate huiꝰ pct̄i ꝙͣgraue ſit on̄dit̉ ex hoc qd̓ dic̄ Iobv. Paruulū occidit inuidia. occidit aūt ſpūaliter priuando aīam gr̄a. ſꝫ nullū pctm̄ tollit gr̄am ab aīmaniſi mortale vn̄ inuidia eſt mortale ex genere ſuo qͣn-

do eſt ẜm deliberatōeꝫ rationis. huiꝰ rō eſt ẜm Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxvj. arti. iij. qꝛ genꝰ pct̄i ꝯſiderat̉ ex obiecto .i. ex materia circa quā eſt. Inuidia aūt ẜm rationē ſui obiecti ꝯtrariat̉ charitati ꝑ quā eſt vita ſpūalis aīe. ẜm illd̓. j. Io. iij. Nos ſcimꝰ qm̄ trāſlati ſumꝰde morte ad vitā qm̄ diligimꝰ frēs. Utriuſqꝫ .n. obiectū inuidie .ſ. ⁊ charitatꝭ eſt bonū ꝓximi ſꝫ ẜm ꝯtrarium motū. nam charitas gaudet de bono ꝓximi. ⁊ deeodē inuidia triſtat̉. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ex genere ſuo eſt mortale. Ad hoc facit qd̓ ait Aug. in li. de igne purga. poītinter mortalia ꝯnumerās ip̄m cū adulterio. homicidio ⁊ hmōi. xxv. di. §. al̓s ea. Item ex cōcil̓. Cartaginen̄. dr̄. Clericus inuidēs fratrū ꝓfectibꝰ donec eſtvicio nō ꝓmoueat̉. di. xlvj. ſꝫ nullus ꝓhibet̉ a ꝓmoon niſi ꝓpter mortale. gͦ ⁊cͣ. Sed ſicut in alijs pct̄is īex genere ſuo ſunt mortalia. inueniunt̉ aliqͥ imꝑfectimotus in ſenſualitate exn̄tes ⁊ nō ꝑueniētes ad conſenſuꝫ rōnis qͥ ſunt pctā veīalia. Sicut in genere homicidij primi motus ire. ⁊ in genere adulterij primimotus ꝯcupīe. ita ⁊ in genere inuidie primi motꝰ triſticie de bono alterius nō ſunt niſi venialia. Qui motus etiā aliqn̄ reperiunt̉ in viris ꝑfectis ⁊ in ꝑuulisUn̄ Aug. in li. ꝯfeſ. Uidi ego ⁊ expertꝰ ſum. zelanteꝫpuerū .i. inuidentē. nō dum loquebat̉ ⁊ intuebat̉ paīlidus amaro aſpectu collactaneū ſuū. Nonſolū aūteſt mortale inuidia ſꝫ ⁊ valde graue. Dicit em̄ Greg.de ipſa in. v. moral̓. Ꝙuis ꝑ omne viciuꝫ qd̓ ꝑpetrat̉humano cordi antiqui hoſtis virus infunditur. Inhac tamen nequitia tota ſua viſcera ſerpens concutit. et imprimende malicia peſtē vomit. ¶ Ipſa eniꝫinuidia.Primo deo contrariatur.Scd̓o dyabolo aſſimilatur.Tercio ꝓximo iniuriatur.Ꝙͣtuꝫ ad primū ſciendū ẜm Dio. Bonū eſt ſuip̄ius diffuſiuū ⁊ ꝯmunicatiuū. ⁊ quātomaiꝰ bonū tantomagꝭ ꝯmunicatiuū. Hinc ē ꝙ deꝰ qͥ eſt ſumme bonꝰꝑmaxime ⁊ copioſiſſime coīcauit bonitatē ſuā innumerabiles creaturas formādo. ⁊ cuilibet certū gradum bonitatis tribuēdo. Un̄ Plato. A deo om̄is iruidia relegata eſt .i. excluſa. qͥnimmo adeo bonus eſt⁊ om̄ipotens vt dicit Aug. in encheridion ꝙ nulluꝫmaluꝫ ſineret eſſe in ſuo vniuerſo niſi ex illo eliceretmaius bonū. Inuidꝰ ecōtra nō eſt ꝯmunicatiuꝰ. ſꝫ ſibi ſoli vellet om̄ia. ⁊ ꝙ alij nō ꝑticiparent ſecuꝫ bonavt ſolus exaltaretur ⁊ ex bonis alioꝝ elicit mala ſcilicet triſticiam cordis ſui. Un̄ ꝓuerb̓. xiiij. Putredooſſium inuidia. quia videlicet potentias anime quoſſa dicunt̉ eꝰ marceſcere facit ⁊ eijcit pre triſticia. vl̓etiaꝫ oſſa dicunt̉ virtutes vt miſericordia. charitas.ne emeſis. benignitas. ⁊ huiuſmodi que deſtruunturper inuidiam. Unde Grego. in. v. moral̓. Cum deuictum cor liuoris putredo corruꝑit ipſa quoqꝫ exteriora indicant̉ ꝙͣgrauiter animū veſania inſtigat. Color quippe pallore afficitur. oculi deprimuntur mēsaccenditur. membra frigeſcunt. in cogitatōnibꝰ ſcabies. in dentibus ſtridor. Hinc ⁊ Socrates. Utinaꝫinuidi in omnibus ciuitatibus oculos ⁊ aures haberent vt de omnium felicitate torquerentur. Sꝫ econtra dicit virtuoſus de ſapientia loquens. Sine ficine didici. ⁊ ſine inuidia communico ⁊ honeſtatemlius non abſcondo. Sapien. vij. Item. Neqꝫ cum inuidia tabeſcente conſortium habebo. quoniam talhomo non erit particeps ſapientie Sapiē. vj. ¶ Scundo inuidia facit hominem ſimilem dyabolo. Dicitur enim de eo Sapien. ij. Inuidia dyaboli morsintroiuit in orbem terrarum. Imitantur euꝫ qͥ ſuntex parte ipſius. Uidens enim dyabolus hominemcreatum ad poſſidendam ſupernam felicitateꝫ. quāipſe nondum adeptam ſed mox adipiſcendam ami-