.VI.Titulus

cus euāgeliſta ꝙ ſuꝑſticioſuꝫ ⁊ vanū erat. hoc tamēfaciebāt vt viderent̉ obſeruatores legis ex eo ꝙ dn̄sdicit Iſa. j. Lauamini mundi eſtote. Sed dn̄s loq̄bat̉ de lotione anime a peccatis ⁊ mūdicia cordis n̄corporis. vel etiā cum erant in via ⁊ nō haberēt itaaptitudinē ad lauandū manus nō curabāt de hmōilotione edocti a magiſtro eoꝝ ſummo. qꝛ non lotismanibus manducare panē nō coinquinat hominēMath̓. .xv. cū de ſe non ſit peccatū. Sed precipue acimmūdiciā filiam gule pertinet pollutio corporis.quia ex inordinata ſumptione cibi ⁊ potus corpꝰ patit̉ inmūdiciā vel in vigilia vel in ſomnis vbi eſt aliquādo mortale peccatū quādo .ſ. in vigilia ⁊ voluntarie ꝓcurata ex cōtactu turpi vel ex cogitatiōe deliberata vel moroſa luxurie. De hac apl̓us ad Eph̓.v. Omnis fornicator aut immūdus nō habet hereditatē in regno xp̄i ⁊ dei. Hec hereditas ẜm Tho.ſuꝑ epl̓as eſt fruitio dei. que quidē ꝑfecta habet̉ ī regno .i. in ſtatu glorie nō tamen totaliter vt .ſ. ſancticōprehendāt deum cognoſcendo ⁊ diligendo quantū cognoſcibilis ⁊ diligibilis eſt. ſic enim ſolus ſeip̄ofruit̉ deus. ⁊ quia quaſi parcialis eſt nō totalis. ideodicit. nō habet hereditatē in regno xp̄i .i. partem inilla fruitione. quod regnum dicit̉ xp̄i quia per xp̄mhabet̉. Et hͦ immūdicia ꝑtinet ad mollicie de quaſupra dictū eſt. Sed vbi pollutio ſeu immundicia īvigilia ſit omnino inuoluntaria cōtra intentionemnō eſt peccatū vt cum procedit ex infirmitate. ſicutpatiēs fluxuꝫ ſeminis: qui in lege veteri habebat̉ īmundus. Leuit. xv. vel etiā cum quis audiēs confeſſionē in ea audit valde turpia. aut loquēs cū mulieribus ex cauſa honeſta. inde ſequit̉ pollutio carnisvel diſtillatio ſeminis aliqua cōtra volūtatē ⁊ intētionē ſuā ex qualitate cōplexionis vel per violentiācōtactus alterius ipſo ſemꝑ volūtate renitēte. Unde Augꝰ. Nemo impudice vtit̉ corpore niſi priꝰ ſpiritus cōcepta nequicia. Itē Iſidorus. Nō pōt corrūpi corpus .ſ. vicioſe niſi prius animus corruptusfuerit. xxxij. q. vj. Quando autem accidit in ſomnisquomodo ibi contingat peccatum in pollutione videndum eſt in. §. ſe.¶ Capitulū quintum de pollutione in ſomnis.Epollutione nocturna ſeu eueniēte in ſomnis ſiue diurna ſiuenocturna. vtrū ſit peccatū. Nota ꝙ de ip̄apoſſumꝰ loqui tripliciter. Aut ẜm ſeip̄am. Aut ẜmcauſam ſuā. Aut ẜm ſequelā. Cōſiderādo ergo ip̄aꝫẜm ſe pollutio nō eſt peccatū nec etiā veniale. Ratio huiꝰ eſt ẜm. b. Tho. ſecūda ſecūde. q. cliiij. arti. v.Omne peccatū dependet ex iudicio rōnis. qꝛ etiamprimi motus ſenſualitatis nō habēt ꝙ ſit peccatumniſi inquātuꝫ iudicio rationis reprimi poſſunt. Etideo ſublato iudicio rōnis tollit̉ ratio peccatorum.In dormiēdo aūt homo nō habet iudiciū rōnis liberū. Nullus em̄ dormiēs eſt qui nō intēdat aliqͥbꝰſil̓itudinibꝰ fantaſmatuꝫ velut rebꝰ ipſis. ⁊ iō id qd̓agit homo dormiēs cū nō habeat liberū iudiciū rōnis nō imputat̉ ei ad culpam: ſicut nec id quod agitfurioſus aut amens. Hoc idē oſtendit̉ ex auctoritate Iſidori in li. ſnīarum dicentis. Nō eſt peccatū qn̄nolētes nocturnis imaginibꝰ illudimur. diſ. vj. Patet etiā idē ex verbis ph̓i dicētis in primo ethicorūꝙ ẜm dimidiū vite .i. ſomnū nō differt felix a miſeronec ſtudioſus .i. virtuoſus a vicioſo. Sꝫ ẜm peccatūdiffert virtuoſus a vicioſo ſicut lux a tenebris. ergoī ſomnis ẜm ſe nō pōt accidere peccatū. Nec obſtatillud Iob. xxxiij. ꝑ ſomniuꝫ in viſione nocturna qn̄

ſolet ſopor occupare hoīes ⁊ dormiūt ī lecto tūc aperit aures viroꝝ ⁊ erudiēs inſtruit eos diſciplina .ſ. īſtruēs ⁊ increpās ꝑ reuelationē. Ex quibꝰ verbis videt̉ ꝙ in ſomnis poſſit hō agere ẜm rōnem vel cōtrarōnem quod eſt bene agere vl̓ peccare. al̓s fruſtra rep̄henderet̉ vel inſtrueret̉. Nā vt rn̄det. b. Tho. vbiſupra. apprehēſio rōnis nō ita impedit̉ in ſomnis ſicut iudiciū eius qd̓ ꝑficit̉ ꝑ cōuerſionē eius ad ſenſibilia que ſunt prima principia cognitiōis humane⁊ iō nihil ꝓhibet hoīem aliqͥd de nouo apprehēdereẜm ſe in dormiēdo vel ex ipſis reliquijs p̄cedētiū eogitationū ⁊ fantaſmatibꝰ oblatis vel ex reuelationediuina vel ex īmiſſione angeli boni vel mali. Sed iudiciū ipſiꝰ rōnis impedit̉. ⁊ iō peccare nō pōt in ſomnis. hec. b. Tho. Et nota ꝙ ꝙͣuis pollutio nocturna in ſe nō ſit peccatū rōne iam dicta. dare tn̄ operaꝫſtudioſe ad huc finē puta ꝑ nimiā comeſtionē ⁊ potū vt ſeqͣt̉ pollutio. etiā ſi faceret nō ob delectatiōeꝫſed ad alleuiationē nature ⁊ ſanitatē eſſet mortale.ſicut ſi in vigilia volūtarie ſe pollueret ob ſanitateꝫſolū: nō excuſaret̉ a mortali qꝛ facit directe cōtra finē intentū a natura qui nō eſt aliꝰ in emiſſione ſeminis volūtaria niſi generatio: q̄ ꝑ illū modū ſequi nōpōt. Sꝫ appetere habere pollutionē ꝓpter alleuiationē nature tm̄ ſine peccato .i. ſine hoc ꝙ det operā ſecvia naturali nō eſt peccatū. Sil̓iter ſi quis comeditnimis vel nimis calida ex quo dubitat ſibi ex hoc ſequi pollutionē in ſomnis qꝛ al̓s expertꝰ eſt hmōi. nōtamē ꝓpter hoc illa ſumit ſed vt ſatiſfaciat gule nonꝓpter hoc eſt mortale. ¶ Cōſiderādo aūt pollutionē nocturnā ẜm cām ſuā tūc pōt ibi eſſe peccatum ⁊nō peccatū. nō in ſe ſed in ipſa cauſa. Pro cuiꝰ declaratione dicit. b. Tho. ſecūda ſecūde. vbi ſupra ꝙ triplex pōt eſſe cauſa hmōi pollutionis.Prima cauſa corporaliSecūda cauſa interior animalis.Tercia cauſa extrinſeca ſpūalis.Ꝙtum ad cām corꝑalē cū humor ſeminalis ſuꝑhabūdat in corꝑe: vel cū facta eſt hūoris reſolutionimiā calefactionē vl̓ ꝑ aliā quācūqꝫ cōmotionē ſōniat dormiēs ea q̄ ꝑtinēt ad hmōi expulſionē hūorisſuꝑhabūdātis vel reſoluti ſicut ⁊ accidit qn̄ naturagrauat̉ ex aliqua ſuꝑfluitate alia ita ꝙ qn̄qꝫ formātur in imagine fantaſmata ꝑtinētia ad emiſſionē taliū ſuꝑfluitatū. Si igit̉ ſuꝑhabūdātia humoris ſitex cā culpabili puta ex ſuꝑfluitate cibi ⁊ potus. tūcnocturna pollutio habet rōnem culpe ex cā ſua nōin ſe. Sed ſi talis ſuperhabūdātia vel reſolutio talis humoris nō ſit ex cauſa culpabili non eſt culpaetiā in cauſa ſua. ¶ Secunda cauſa pollutionis poteſt eſſe interior aīalis. puta cū ex cogitatione p̄cedēti cōtingit aliquā dormientē pollui. Cogitatio aūtque in vigilia p̄ceſſit quādoqꝫ eſt pure ſpeculatiua.puta cū aliquis cā diſputationis cogitat de peccatꝭcarnalibꝰ quādoqꝫ eſt cū aliqua affectione vel cōcupiſcentie vel horroris. Cōtingit aūt ꝙ magis pollutio nocturna ſequit̉ ex cogitatione carnaliū viciorūꝙͣ ex cogitatione aliarū delectationū. qꝛ ex hoc remanet quoddā veſtigiū ex inclinatione ī aīa: ita ꝙ dormiēs faciliꝰ inducit̉ ī ſua imaginationē ad aſſentiēdū actibus ex quibꝰ ſequit̉ pollutio ⁊ ſic hꝫ rōnē culpe ex parte cauſe ſue. cū .ſ. cogitatio p̄cedēs fuit cumdelectatione ſēſuali. fuit ibi veniale: mortale aūt ſifuiſſet cū deliberatiuo cōſenſu. Sed ſi cogitatio precedēs carnaliū actuū fuit pure ſpeculatiua vel cumhorrore ⁊ diſplicētia tūc pollutio inde ſequēs nō habet rōnem culpe etiaꝫ venialis. nec in ſe nec in cauſaſua. ¶ Tercia v̓o cauſa eſt ſpiritualis et extrinſeca.cum ſcilicet operatione demonis commouentur fantaſmata dormiētis in ordine ad talē effectū. Et hoc