.IIII.¶ Titulus

ſunt ꝯtra p̄cepta. Ubi etiā notandū ẜm Cancellarium pariſienſem ⁊ alios doctores ꝙ nō omnes ordinationes eccleſie vel p̄latoꝝ ſunt in p̄cepto. ita ꝙ tranſgredientes etiā ſcienter peccent mortaliter. ſed ſicutin lege diuina quedā ſunt monita ſimplicia ꝯtra quefaciendo eſſet de ſe veniale. vt illud Leuitici. xix. Coram cano capite ſurge .i. reuerentiam ſenioribꝰ prebeQuedā p̄ceptoria ꝯtra que oꝑando eſſet mortale. vtdecem p̄cepta: ⁊ que reducunt̉ ad ea. et in nouo teſtamento credere explicite articulis fidei. ⁊ ſacramentaſuſciꝑe ẜm tempora ⁊ qualitatē ꝑſonaꝝ. Ita etiā inlege canonica vel ciuili ſeu ordinationibꝰ prelatorūſunt quedā p̄ceptoria quedam monitoria. Qui facitꝯtra p̄cepta diuina vel humana ſumendo ꝓprie ⁊ ſtricte p̄ceptū. etiā ſi nō faciat ex ꝯtēptū ſed ex neglectu:peccat mortaliter. Un̄ Grego. Quod p̄cipit̉: imꝑatur. qd̓ imꝑatur: neceſſe eſt fieri. xiiij. q. j. §. Itē Grego. Apl̓us. ij. Thimoth̓. iij. inter criminalia ponit illud. Parentibꝰ non obedientes. Et ad Ro. xiij. Quipoteſtati reſiſtit prelatis nō obediendo. dei ordinationi reſiſtit: ⁊ ip̄e ſibi dānatōeꝫ acquirit. Ratio huius eſt ẜm. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cv. arti. j. quia illud etmortale qd̓ ꝯtrariat̉ charitati ꝑ quaꝫ eſt in nobis vta ſpūalis. Talis aūt eſt inobedientia p̄ceptoꝝ. Exigit em̄ charitas qua dn̄s diligit̉ vt mandatis eiꝰ obediatur. ſcd̓m illud Ioh̓. xiiij. Si quis diligit me ſermonē meū ſeruabit. Et in preceptis dei ꝯtinet̉ ꝙ etiāſuperioribꝰ obediat̉. ſcd̓m illud ad Hebre. vlt. Ohedite p̄poſitis veſtris ⁊ ſubiacēte eis. Et Ro. xiij. Omnis anima poteſtatibꝰ ſublimioribꝰ ſubdita ſit. Facit etiā ꝯtra iuſticiā ⁊ charitatē xp̄i qui nō obedit iuſtis p̄ceptis ſuperioꝝ ꝑ hoc ꝙ ſubtrahit obedientiaꝫdebitam. Ex ꝯtemptū autē declinat a mandatis quinon tm̄ ex negligentia ſed etiā ex quadā rebellione ⁊obſtinatōe renuit ſubijci p̄ceptis ſuꝑioꝝ. Et hec ē īobedientia ſtricte ⁊ formaliter ſpeciale peccatū. Un̄ꝓuer. xviij. Impius cū in ꝓfundū peccatoꝝ venerit:ꝯtēnit. Et xp̄c Luc. x. Qui vos .ſ. p̄latos ſpernit .i. cōtēnit in mandatis veſtris: me ſpernit. Itē Nicolaꝰpapa. Si quis dogmata. mandata. interdicta. ſanctiones. vel decreta pro catholica fide vel eccleſiaſticadiſciplina. pro correctōe īminētiuꝫ vel futuroꝝ malorum a ſedis apoſtolice preſule ꝓmulgata ꝯtempſerit:anathema ſit .i. fiat. xxv. q. ij. Si qͥs. Et vt dicit Berin li. de diſpenſatōnibꝰ et p̄ceptis. Cōtemptus vbiqꝫdānabilis .i. mortale eſt. Facere aliqͥd ergo ꝯtra preceptū diuinū vel humanū nō ex ꝯtemptu ſed ex paſſione: mortale eſt. Facere aūt ex ꝯtemptu nō ſolū mortale eſt ſed grauiꝰ. ⁊ nō ſolū ſi fiat ꝯtra p̄ceptū ſed etiāſi fiat ꝯtra mandatū .i. ꝯtra illud qd̓ de ſe eſt veniale:mortale. Unde qd̓ dicit Aug. Nullū eſt adeo veniale qd̓ nō fiat criminale dum placet. diſ. xxv. §. Alias.Exponit glo. i. cuius ꝯtemptus .ſ. venialis ita ꝙ ipſeꝯtemptus eſt mortale. Et ꝙͣuis graue peccatū mortale ſit talis inobedientia ſeu p̄cepti ꝯtemptus. nō tamen grauiſſimū omniū. Cum em̄ grauius ſit ꝯtemnere p̄cipientē ꝙͣ preceptū eius. ideo illa peccata q̄ ſuntcontra ꝑſonam p̄cipientē ſunt grauiora peccatis inobedientie que ſunt ꝯtra p̄ceptū eius. ſicut blaſphemia erga deu. homicidiū erga ꝓximū. magiſqͣ inobedientia ẜm Tho. vbi ſupra. Et qꝛ vt dicit Auguſ. inli. ꝯfeſ. In poteſtatibꝰ hūane ſocietatis ſicut ad obediendū maior minori recte p̄ponit̉. ita deus oībꝰ. diſ.viij. Que ꝯtra mores. Ideo quāto ſuꝑior eſt ille quip̄cipit. tanto grauiꝰ eſt eſſe inobediēte illi. ⁊ ideo grauius eſt eſſe inobediētē deo ꝙͣ homini. Iteꝫ ex tranſgreſſione p̄ceptoꝝ diuerſoꝝ eiuſdē ſuꝑroris. tanto eſtaliquid grauiꝰ peccatū. quāto magis p̄ceptū illud eſtde intentōe p̄cipientis ſiue dei ſiue hominis. Itē ſciēdum ꝙ peccatū primi hominis qd̓ in omnes emana-

uit nō fuit inobediētia ẜm ꝙ eſt ſpeciale peccatum.ſed ſuꝑbia ex qua homo ad inobediētiā ꝓceſſit ſcd̓mTho. pͣs. Declinātes aūt in obliga .i. recedētes a mādatis quibꝰ obligant̉ ⁊ ꝑ hoc intrātes in obligatōespene debite ꝓ trāſgreſſione: adducet dn̄s cum oꝑantibus iniquitatē .ſ. ad infernū. De ꝯtemptu tn̄ pleniushabes in tercia ꝑte. in ti. de religioſis.Quātum ad terciuꝫ. §. iij.Attendēduꝫ ꝙ in plurali dic. a mādatis tuis qꝛ plura ſunt mādata diuina ⁊ humana a quoꝝ nullo debꝫdeclinari. Mandata eccleſie et prelatoꝝ dei mandata dici poſſunt ſi iuſta ſunt. quia a deo inſpirata eis.ẜm illud ꝓuerb̓. viij. quod ait ſapientia diuina. ꝑ melegum conditores iuſta decernūt. Et qͣꝫuis cōmuniter aſſignetur differentia iſta inter mandatū ⁊ preceptum. quia mandatū nō obligat de neceſſitate ſalutis. eius tranſgreſſio eſt veniale: ſed preceptum ſit deneceſſitate ſalutis. quia obligat ad mortale. tamē frequenter mandatū ſumitur pro precepto. Vnde xp̄diſcipulis loquens de dilectōne ſumme neceſſaria haberi. dixit. Hoc eſt preceptū meum vt diligatis inuicem Ioh̓. xv. Et alia vice ait. Mandatum nouū devobis vt diligatis inuicem Ioh̓. xiij. Et ipſe Io h̓.in prima cano. ſua inquit. Hoc mandatū habemus adeo vt qui diligit deum: diligat ⁊ fratrem ſuum. Sietiam in pͣs. mandatū ponit̉ pro precepto hic ⁊ alubiquaſi ſemꝑ. ẜm illud pͣs. cxviij. Tu .ſ. deus mandaſtimandata tua cuſtodiri nimis .i. valde qꝛ vſqꝫ ad mortem ſufferendaꝫ. Dicit̉ Ecc̄i. iiij. Uſqꝫ ad mortē certa pro iuſticia ꝯſeruanda. circa quaꝫ ſunt mandata.Cum aūt ſint multe ordinatōnes eccleſie ⁊ rectorumque ſint mandata .i. p̄cepta obligantia de neceſſitateſalutis nō eſt facile de omnibꝰ determinare. poteſt tamen de hoc haberi aliqua cognitio ex materia vel forma. Ex materia quidē ſi ſit ordinatō de re neceſſariaad charitatē vel iuſticiā vel diuinā reuerentiā. vt illud de correctōne fraterna. Corripe eū inter te ⁊ ip̄mſolum Math̓. xviij. qd̓ eſt preceptū diuinū. Et ꝙ euchariſtia a ieiunis ſumatur. qd̓ eſt preceptū eccleſie.de conſe. di. ij. Liquido. Et ꝙ non fiant clamdeſtinematrimonia. xxx. q. v. per to. Et ꝙ non reddat̉ debitum in adulterio ꝑmanēti ab alio. xxxij. q. j. ꝑ to. ⁊ huiuſmodi. hoc tn̄ poteſt male determinari niſi ex ꝯmūideclaratōe doc. Ex forma aūt .i. ex modo locutōnis vl̓ſcripture ip̄ius ordinatōnis poteſt hoc percipi multipliciter ¶ Primo ex pena ſpirituali poſita in cōtrafacientem videlicet ſentētia excoīcatōnis lata: que pena maxima eſt in eccleſia. xxiiij. q. iij. Unde omnes ordinationes eccleſie vel prelatoruꝫ que fiunt vel facteſunt ſub pena excoīcatōnis late ſententie nulli dubium ſunt p̄ceptorie ꝙͣuis non dicat̉ verbū precipiendivel mandādi. Et ſcienter ꝯtrafacientes ſubditi peccant mortaliter niſi ꝯtineant intolerabilē errorem.Idem ſi fiant ſub pena ſuſpēſionis. depoſitionis velinterdicti. Sed ſi fiant ſub pena excoīcatōnis cōminatorie .i. nō late ſentētie ſed ferende. nō eſt vſqꝫ quaqꝫ verū ⁊ clarū. Quibuſdā videtur ꝙ ſit mortale trāgreſſio talis ordinatōnis. ẜm Io. Neapol̓. p̄cipue cūeſt in iure ꝯmuni ſcripta. Si aūt ab homine fiāt: dubium eſt. Secūdo poteſt hoc ꝑpendi ex pena corꝑaligraui vt ſi ꝓhibeat̉ aliquid ſub pena mortis vel mutilationis prout fit per leges et ſtatuta ciuitatū queẜm Tho. in prima ſcd̓e obligant etiā in foro ꝯſciētiead obſeruantiā. vel pena incarcerationis que infertetiam ab eccleſiaſticis. ⁊ in religionibus mortale eſt.Non em̄ infertur talis pena niſi pro eo ꝙ multū eſſetleſiuum iuſticie ⁊ boni ꝯmunis. Idem videtur ſi ſubpena grauiori culpe debita aliquid ꝓhibeatur vt inreligionibus aliquibus ¶ Tercio poteſt hoc haberi