Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
104v
Einzelbild herunterladen
 

.III. Titulus

.iactoꝝ. O quāte ſūt miſerie aīe. Repletus (ait Iobxiiij) multis miſerijs. quas releuat diuerſis miſerationibꝰ. Quantas em̄ inſpiratōnes et incitamenta abonum immittit? Quot documenta ſcripture ſacreQuot exhortatōnes ſanctorum? Quot exempla perfectoꝝ: Quātas varietates artiū et artificiatoꝝ adtollēdū otiū: Quot euaſiones ꝑiculoꝝ: Quātas expectatōes ad emendatōnes peccatoꝝ? Quot auxiliaangeloꝝ: pͣs. Angelis ſuis deus mādauit ⁊cͣ. Qūo miſeretur pater filioꝝ miſertꝰ eſt deus. Sed tanta ē ingratitudo noſtra vt conquerendo dicat yſa. j.enutriui et exaltaui ipſi autē ſpreuerunt me ⁊cͣQuantuꝫ ad ſextū.§. xiij.Certū eſt ꝙ deſideriū noſtrū hic impleri non pōt vtexꝑientia docet. Sed vt dicit pͣs. Satiabor cū apparuerit gloria tua. Ibi em̄ beati poſſidebūt ſeptē bona que dicunt̉ ſeptē dotes que implebūt aīaꝫ ⁊ cori⁊ totaliter quietabūt. videlicꝫ viſionē clarā. quā implebunt̉ ſapientia. cōprehenſionē. qͣ implebunt̉ ſecūritate. dilectioneꝫ ꝑfectiſſimaꝫ. qͣ implebunt̉ gaudioſeu fruitione quo ad corpus. agilitatē. ſubtilitatem.claritatē. impaſſibilitatē. Uel ſeptem bona que hicdeſiderant̉ ſꝫ nūꝙͣ poſſident̉ plene diuitias. honorificentias. potentias ſeu dominia. delectationes. ſanitateꝫ. vite ꝑpetuitateꝫ. ſcientiaꝫ. virtuteꝫ. Ibi plenehabentur. Habent̉ ſiquideꝫ virtutes morales in patria. ſed ad aliū vſū. ſicut ⁊ diuitias ⁊ honoreꝫ. ſed ꝑaliuꝫ modū ꝙͣ hic. Ergo benedic aīma mea domīo ⁊cͣne ſis ingrata. Capitulum decimum de temptatōne qua homotemptat deum.Emptatio dei. id eſtqua hō temptat deū. ſpāle peccatū eſt ꝓcedens ex ſuꝑbia ⁊ p̄ſumptōne hominis. de qͣinquit dn̄s ꝑ pͣs. Temptauerūt ⁊ exacerbauerūt deum excelſum: ⁊ teſtimonia eiꝰ nō cuſtodierūt.Circa hoc videnda ſunt tria.Primo quid ſit deum temptare.Secundo quare ⁊ quō ſit peccatum.Tercio de punitōne eius.iantuꝫ ad primuꝫ.§. j.Sciendū ꝙ temptatio dei eſt viciū quo homo p̄termittit facere qd̓ pōt ad pericula euitāda. vel aliquaagenda reſpiciens. ſeu expectans diuini auxilij effectum. Pro cuiꝰ declaratione dicit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e.q. xcvij. arti .j. ꝙ temptare eſt ꝓprie experimentū ſumere de eo qui temptat̉. Poſſumꝰ aūt experimentuꝫſumere de aliqͦ verbis ⁊ factis. Et verbis quidē exmentū ſumim qn̄ inquirimꝰ an ſciat vel velit vl̓ poſſit illud implere qd̓ querimꝰ. Factis aūt cū ꝑ ea q̄ facimus: exploramꝰ alteriꝰ prudentiā vel voluntatē velptātem. Utrūqꝫ hoꝝ ꝯtingit fieri dupl̓r. Uno modo aperte vt cū quis ſe temptatorē ꝓfitet̉. ſicut Sāpſon ꝓpoſuit philiſteis ꝓblema ad temptanduꝫ eosvt hr̄ Iudi. xiiij. Alio mō inſidioſe ⁊ occulte. ſic̄ phariſei temptauerūt xp̄m qn̄ interrogauerūt. Licꝫ nobis dari cenſuꝫ ceſari Math̓. xxij. Rurſus qn̄qꝫ hͦ fitexp̄ſſe vt cū qͥs dicto vel fcō intēdit experimētū ſumede aliqͦ. vt cū iudei ſignū de celo querebāt a xp̄o temptantes eū. vt dr̄ Lu. xj. Qn̄qꝫ interp̄tatiue qn̄ .ſ. ⁊ ſihoc nō intendit vt experimentū ſumat id tn̄ agit qd̓ad nihil aliud videt̉ ordinabile niſi vt experimentūſumat. ſic̄ ſiqͥs portaret multā pecuniā ꝑ viā quā nouit latronibꝰ aſſuetā. eſſet hͦ quaſi illos latrones tēptare ſi furent̉ ꝙͣuis nō intēdat hͦ. vn̄ Bern̄. dixit de

pecunia rapta a latronibꝰ. Magna pecunia magnatemptatō. Sic igit̉ hō temptat deū qn̄qꝫ v̓bis qn̄qꝫ factꝭ. Uerbis quidē cū loquimur cum deo orādoUn̄ in ſua petitōne aliqͥs exp̄ſſe deuꝫ temptat qn̄ eaintentōne a deo aliqͥd poſtulat vt exploret dei ſciamptātem ⁊ voluntate. Factꝭ aūt exp̄ſſe temptat qn̄ perea q̄ facit intēdit experimentū ſumere diuine ſapientie. ptātis vel pietatꝭ. Sꝫ quaſi interp̄tatiue deū temptat qͥ et ſi nō intēdat experimentū ſumere de deo: tn̄petit vel facit aliqͥd ad nihil aliud vtile niſi ad ꝓbādum dei ptātem. bonitatē vel cognitōeꝫ. vt zacharias in petendo ſignuꝫ ab angelo ꝓ filio ſibi naſcituroLuc j. Et Gedeon imponēdo vellꝰ in area rore implendū in ſignū victorie Iudi. vj. Sicut ſi aliqͥs faciat equū currere vt euadat hoſtes. hͦ nō eſt experimentum de eqͦ ſumere. ſꝫ ſi equū currere faciat abſqꝫ aliqͣneceſſitate. hͦ nihil aliud erit ꝙͣ experimentū ſumē deequi velocitate. Et idem ē de oībꝰ alijs rebꝰ. Qn̄ gͦ ꝓpter aliquā neceſſitatē vel vtilitatē ꝯmittit ſe aliqͥsdiuino auxilio in ſuis petitōnibꝰ vel factꝭ. hͦ nō eſt deum temptare. Dicit̉ .n. ij. ꝑalip. xx. Cuꝫ ignoremꝰ qͥdagere debeamꝰ. hͦ ſolū reſidui habemꝰ vt ocl̓os nr̄osad te erigamꝰ. Et ſic ſancti viri moti ſunt ad petendum p̄cibꝰ diuine ptātis effectū ex neceſſitate vel vtilitate in miraculis faciēdis inſpirati ad hͦ a deo. Qꝛ̄aūt hͦ agit̉ abſqꝫ neceſſitate vel vtilitate. h̓ eſt interp̄tatiue temptare deū. Un̄ ſuꝑ illud Deū. vj. Nō temptabis dn̄m deū tuū. dicit glo. Deuꝫ temptat qͥ hn̄sqd̓ faciat. ſine rōne ꝯmittit ſe pericl̓o experiēs vtrumpoſſit a deo liberari. A qͦ cauendū fore docuit xp̄c exemplo ſuo. Cum .n. poſſet de pinnacl̓o deſcendere viahumana qꝛ ꝑ ſcalas: noluit mittere ſe deorſuꝫ vt ſuadebat dyabolꝰ qꝛ ꝑiculū erat ẜm naturā ⁊ miraculafacere tūc nō erat expediēs. Et ꝓpter eandē ratōneꝫnō volebat aliqn̄ in iudeā ambulare qꝛ querebāt eiiudei interfice̓ Ioh̓. vij. Hoc idem Abraham docuitexemplo qn̄ deſcendēs in egyptū dixit Saray eē ſororem ſuā Gen̄. xij. In qͦ facto (inquit Aug.) on̄ditꝙ nemo dꝫ temptare deū ſuū cum hēat qͥd ſalubriori ꝯſilio faciat .ſ. ẜm viam humanā. Fecit qd̓ potuit:quod nō potuit deo ꝯmiſit in quē ſperauit. xxij. q. ij.Querit̉. Sic ⁊ Paulꝰ apl̓s fecit ſe ſubmitti ꝑ ſportaꝫde muro vt euaderet inſidias. ij. ad Coꝝ. xj. nec expectauit ꝙ deꝰ mitteret angelū ſuum. Ꝙ aūt bt̄a Agatha recuſauerit medicinā corꝑaleꝫ dicēs. Habeo dominū ih̓m qͥ ſolo ſermone reſtaurat vniuerſa. nō in hͦtemptauit deum. Exꝑta em̄ erat erga ſe diuinā beniuolentiā vt vel infirmitates nō pateret̉ quibꝰ medicina indigeret vel ſtatim in ſe ſentiret diuine ſanationis effectū. Et que a iure cōi exorbitant in ꝯn̄aꝫ nōſunt trahēda de re. iu. in. vj. niſi qͥs hr̄et ſil̓em inſtinctū a ſpūſancto. Temptauerūt gͦ illi pr̄es iudeoꝝ inheremo deū vt ꝓbarēt potentiā dei ſi poſſꝫ eis ꝓuidedicētes vt ait in alio pſal. Nunqͥd poterit deꝰ pararemēſaꝫ in deſerto? Nunqͥd ⁊ panes poterit dare? Nquid introducere in terrā ꝓmiſſionis ⁊ alijs modis Eſt aūt hoc pct̄m .ſ. temptare deū. qd̓ pꝫ ex eo qꝛin lege ꝓhibet̉. Deū. vj. Nō temptabis dn̄m deū tuiRatō huiꝰ ē ẜm. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xcvij. arti. ij. qͥavt dictū eſt temptare ē exꝑimētuꝫ ſume̓ ſeu probare.Nullꝰ aūt exꝑimētū ſumit de eo de qͦ ē certꝰ. Et ideotemptatio oīs ex ignorantia vel dubitatōne ꝓceditaut eiꝰ qͥ temptat. ſic̄ cum aliqͥs exꝑimētuꝫ de aliqͣ reſumit vt eiꝰ qualitatē cogͦſcat. vt cū mgr̄ interrogatdiſcipulū vt ſciat ſi didicit vel intelligit lectōeꝫ. ⁊ aurifex aurū fricat vt ſciat quantū ē mixtū. Aut procedit ex dubitatōe alioꝝ. ſic̄ cū qͥs exꝑimētuꝫ ſumit daliqͣ re vt alijs on̄dat. ꝑ quē modum dr̄ deꝰ temptarehoīes vt Abrahā Gen̄. xxij. circa īmolatōem filij vtſcꝫ on̄deret mūdo obedientiā eiꝰ. ⁊ Thobiā vt oſtē-