.II.¶ Titulus

acquiſitio ſit illicita: ſꝫ illud ex quo acquirit̉ ē illicitum ex quo trāſfert̉ dn̄ium. nec cōpetit repetitio vt īmeretricib et hmōi. Nam meretrix turpiter agit etcontra legē dei fornicando. ſꝫ ip̄a acceptio vel datiopecunie ꝓ hmōi illicito non ē illicita nec cōtra legedei. ⁊ hoc ꝓprie dicit̉ turpe lucrum. De illicitis eriiſto tercio modo ẜm Tho. ⁊ Ray. pōt dari elemoſyna ⁊ pōt etiā retineri niſi ſuꝑfluum ꝑ fraudē ⁊ doluꝫmulier extorſiſſet. qꝛ illud eēt reſtituēdum. ⁊ ad hoꝑtinēt lucra facta ex hiſtrionatū illicito. ex duelloex torneamēto. ex ſertis factis de floribus. ⁊ alijs huiuſmodi. quoꝝ vſus cōmuniter ē ad laſciuiam ex decijs factis ex arte mathematica ſeu diuinatoria. exlucro negociationis. aduocationis. vl̓ medicine ī caſu non ꝯceſſo quo ad clericos. In his dixerunt aliqͥnon poſſe fieri elemōſynā. qꝛ dicit̉ ꝓuer. iij. c. Honora dn̄m de tua ſubſtantia. Et iterum. Honora deumde tuis iuſtis laboribꝰ. vt. xiiij. q. v. elemoſyna. ⁊ .j. ꝙj. Non eſt putanda. ſed hoc non eſt veꝝ ẜm Tho. etRay. ⁊ alios cōiter. predicta aūt capitula allegatahoc intendūt ꝙ non licet dare elemoſynam de maleacqͥſitis. que .ſ. debent certis ꝑſonis reſtitui. vl̓ ꝙ nōdebet quis facē̓ aliqd̓ illicitum vt det elemoſynam.Et ꝙͣuis quidā diſtinguāt vt dicit Guil. ꝙ in his q̄ſunt ꝓhibita qꝛ mala. ⁊ non puniūtur a iure niſi infamīa. vt meretriciū. duellū. ⁊ hmōi talia retine̓ poſſunt. Sed q̄ mala ſunt qꝛ ꝓhibita a iure. vt torneamenta. negociatio quo ad clericos ⁊ hmōi. ⁊ talia n̄pn̄t retineri ad vſum ſuū ſꝫ debent pauꝑibꝰ erogari.Aꝫ hec diſtinctio videat̉ eſſe ꝓbabil̓. tn̄ qꝛ pene ſuntreſtringēde nō ampliāde. Et qͥ nimis emugit elicitſāguinē. credo ꝙ in p̄dictis oībus caſibꝰ ⁊ ſimilibusbonū ē ⁊ ſalubre ꝙ penitēs inducat̉ ad erogandumpauꝑibꝰ. non tamē cogendꝰ ad hoc. nec ſi nō velit. exhoc iudicandus eſt non eē in ſtatu ſalutis ſi nō velithmōi pnīam acciꝑe .ſ. ꝙ hmōi lucra pauꝑibꝰ erogetniſi in caſibꝰ a iure exp̄ſſis vt in ſymonia. ⁊ idē de eoqd̓ datur iudici ad corrūpendum eū. ⁊ hmōi. vt īfradicet̉. ẜm ergo Tho. Ray. Guil. ⁊ Innocē. de hmōidꝫ dari elemoſyna debito honeſtatꝭ ⁊ ꝯſilij. nō debi-to neceſſitatis ſalutis. Et ſic intelligit̉ illud. xiiij. qv. Qui habetis. Non eſt ergo illud ſic acceptum īſtituendū ei a quo acceptū ē. qꝛ in turpi cā melior ēꝯditio poſſidētis. vt. ff. de cōdi. obtur. ca. l. In re.De illicite acquiſitis ſecūdo mō videlicet cū illud ſic acqͥſitū nō debetur ei a quo eſt acqͥſitum. nec tn̄ acqͥrens pōt retinere ꝓ ſe illud. pōt ⁊ debet ꝓ neceſſitate ſalutis nō ſolūde conſilio ⁊ honeſtate pauꝑibꝰ erogari. ⁊ huius rōeſt ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxij. Quia ip̄a datio ⁊ acceptio ē lege ꝓhibita. vt ſymonia. Quidā tn̄ extēdūtiſtū ſecundū modū ad om̄e lucrū in quo cōmittiturpeccatū in dante ⁊ accipiente non ſolū in ſymoniaꝫſꝫ etiam in pecunia accepta ꝓ adulterio ⁊ ꝓ vſura cūquis accipit mutuū ſine cā rōnabili. puta vt amplius ditet̉ ⁊ inde ſoluit vſuram. illā vſurā vt dicunt qͥaccepit retinere non pōt. nec tn̄ ei reddere debet qͥ dedit. qꝛ turpit̓ oꝑatus ē dando mutuū ei quē noueratnon indigere. Sed be. Tho. non dicit hoc. ſꝫ cuꝫ datio eſt contra legē. in dicto autē caſu datio pecuīe ꝓmutuo non eſt peccatū. ſꝫ acciꝑe illo modo vſurariomutuū eſt peccatum. qꝛ dat illi occaſioneꝫ mali. vn̄lꝫ peccet mortal̓r ſic mutuū accipiēdo. debet tn̄ potius reddere illi a quo accepit ꝙͣ pauꝑibꝰ erogare niſi vbi non inueniret̉ ille a quo accepit. vel etiā ſi vellet illam vſuram reddere non vſurario ſed his a quibus extorſit ip̄e vſurarius vſuras. ꝓ eo ſatiſfaciendoꝓ illa ꝑte. ⁊ tūc debet vſurario ſignificare ne illi iteꝝreſtituat. ⁊ p̄cipue hoc debet facere cum licentia ep̄i

vt ſi dictus vſurarius vell et ab eo repetē̓ ep̄s cōpellat ip̄m deſiſtere a repetitione. ⁊ exquo vtiliter geſtūeſt negociū eiꝰ ratū habere. tn̄ non tenet̉ ad hoc .ſ. inquirere vl̓ dare his quibꝰ ē debitor vſurariꝰ. ſꝫ ſuffiēꝙ reſtituat a quo accepit. pauꝑibꝰ tn̄ erogare nō debet cum nouit eū a quo accepit ⁊ poteſt ei dare. Qd̓exp̄ſſe on̄dit Augꝰ. d. Nolite face elemoſynas de fenore ⁊ vſuris. xiiij. q. v. c. Nolite. Nam cū dat̉ pauperibꝰ quod debet̉ certe ꝑſone nō liberat̉ a reſtōnisobligatōne ad illā ꝑſonā. vt habet̉ extra de homi. ſicut dignū. circafinē. Sed in ſymonia ip̄a datio ⁊ acceptio pecunie ꝓ ſpūalibꝰ ē ꝓhibita. Un̄ dicit̉ .jͣ. q. j.Anathema danti anathema accipienti. ⁊ iō nec ſibiretinē valet nec illi reddere qͥ dedit. ſꝫ debet d̓ necetſitate ſalutis pauꝑibꝰ erogare ſi poteſt. vl̓ illi eccl̓iein cuius iniuriā data ē applicari. vl̓ alit̓ ꝓuideri ꝓuhēs ſupra ti. j. c. v. Sil̓r in iudicio ꝓhibitum eſt iudici vel aſſeſſori cū habēt certū ſalariū acciꝑe aliqͥda ꝑtibꝰ ꝓ iudicādo vl̓ non iudicando bn̄ vl̓ male. etteſti ꝓhibitum eſt acciꝑe ꝓ teſtimonio ferendo. Un̄Auguſti. Iō non debet vedere iudex iuſtum iudicium aut teſtis veꝝ teſtimoniū. qꝛ vēdit aduocatꝰ iuſtum patrociniū. ⁊ iuriſconſultus verum conſiliuꝫ.Illi .n. inter vtrāqꝫ ꝑtem ad examē adhibētur. iſtiex vna ꝑte conſiſtunt. xiiij. q. v. Non ſane. Qd̓ eriudex recipit ꝓ hmōi vl̓ teſtis ꝓ ſe retinē non poteſꝫ debet illi r̄ſtituē qui dedit ſi iuſte dedit. puta vt iuſte iudicaret intēdens quodāmodo redime vexatōꝫſuam. Un̄ Auguſti. in dicto. c. Non ſane. Ille ſoleſibi male ablatā pecuniā repete̓. quia iuſtum iudicium emit. quoniaꝫ venale eē non debuit. Sꝫ ſi pecunia data fuit iudici ad eum corrumpenduꝫ. vel teſtiad falſum teſtimoniū dicēdum vel alicui ad falſo accuſandū. vl̓ aduocato ad iniuſte aduocādum. illi datori reddi non debꝫ. qꝛ turpit̓̉ dedit. nec ſibi retinerpōt ſꝫ pauꝑibꝰ elargiri. vl̓ illi in cuius damnum ſiueiniuriā data ē. ⁊ p̄cipue ſi amiſiſſet ex hoc iuſtā cāmhabētur hec in dicto. c. Non ſane. ꝓut notat ibi Io.an. ⁊ Archi. ⁊. xj. q. iij. Qui recte. ⁊ In nocē. extra ⁊immū. eccle. qꝛ pleriqꝫ. Ray. Moſt. in ſummis. Similiter inferiores officiales vt nūcij miſſi. ⁊ hmōi. ſialiquid extorquēt ꝑ improbitatē vt denariuꝫ. ⁊ huiuſmodi ꝑ vim: tenētur pauꝑibꝰ erogare. ⁊ hͦ vbi certum ſalariū recipiant. vt dicit glo. in dicto. c. Nō ſane. Nam cū ſalariū ſufficiēs recipiunt ſi qua extoquent debēt reſtitue̓ ſi qͥd eſt notabile. Et idē viddicēduꝫ de notarijs. camerarijs. ⁊ huiuſmodi. quiofficio ſuo exercēdo exigūt aliquid a ꝑſonis. Si enhabēt ſufficiēs ſalariū tenētur ad reſtitutionē eorūque accipiūt illis a quibꝰ accipiūt. Nec videt̉ excuſare ꝯſuetudo cum ſit irrōnabilis. ar. xxiij. q. j. Militare. vl̓ pauꝑibꝰ erogare ſi difficile pn̄t inueniri. Siſalarium non haberēt vl̓ non ſufficiēs. ꝯſuetudo credo ꝙ excuſaret. qꝛ nemo cogit̉ ſuis ſtipedijs militareInſuꝑ de his qͥ accipiūt pecuniam ab accuſatis auincarceratis ant eꝙͣ ꝓferat̉ ſentētia contra eos vt intercedant pro eis ⁊ liberentur. Sciēdū ꝙ ſi accuſativl̓ incarcerati ſunt culpabiles vnde ⁊ merito condēnandi illam pecuniam nec reddere debēt datoribꝰ.quia turpiter dederunt. nec retinere poſſunt ſibi. qͥaturpiter acceperunt impediētes iuſticiam. ſꝫ pauꝑtbus debꝫ erogari. arg. xiiij. q. v. Qui habetis. Si v̓oſunt innocētes ⁊ ad redimendum vexationem ſuamdederunt ei ꝓcurando ſui liberationem ſi interceſſores pro eis ſunt officiales ſalariati. al̓s pecuniam receptam pro hoc reddere debent vl̓ pauꝑibus erore. niſi data fuiſſꝫ ꝑ modum doni ⁊ liberalitatis. ⁊cipue poſt liberationē. quia tunc retineri poſſꝫ. arg.j. q. ij. Sicut epiſcopum. Et ſimiliter ſi interceſſoresno ſunt officiales ſalariati. ſed priuate ꝑſone labo-