¶ Titulus

talia facere vel vendere. tunc ſubdiſtinguēdū. qꝛ autille res ſunt q̄ ad humanū vſum pn̄t eſſe vtiles. vt arma in bello iuſto. cultellus ad incidēdū panē. Quedam etiā venena apponunt̉ a medicis in qͥbuſdā medicinis. vel etiā in coloribꝰ aptandis ⁊ hmōi. aut adnullum vſum vtiles ſunt niſi ad peccandū. ſicut q̄dāvenena mortifera ad nulluꝫ bonum vſum vtilia. Etin primo caſu nō dico ipſum peccare dūmodo nō habeat intentionē corruptā vt dictū eſt. niſi forte ex qͣlitate ꝑſone vel tēporis cognoſceret vel ꝓbabilit̓ ſibi dictaret ꝯſciētia ꝙ ille non querit illā rem niſi admalū ꝑpetrandū tunc em̄ nō debet ſibi vēdere cōtratalē ꝯſcientiā. xxiij. q. v. c. De occidēdis. ⁊. v. q. v. Nōomnis. In ſcd̓o autē caſu peccat faciendo vl̓ tenēdovendendo vel al̓s alienando res tales. xxj. q. j. c. j. deconſe. diſ. v. Iucare. ar. de libello famoſo que non debet qͥs oſtendere ſꝫ deſtruere. al̓s peccaret grauiter. v.ꝑ totū. ⁊ eſt optima. l. ad hͦ. ff. de cōtrahen. emp. l.ſepe. vbi ponit̉ talis regula ꝙ flagitioſe rei .i. quenullo modo ꝑ additioneꝫ alterius rei pōt eſſe vtilisvſui humano. nec emptio. nec mandatū. nec ſocietasvalere pōt. Et oīa mala q̄ inde ſequūtur poſſunt iſtiimputari. Concordat in predictis Tho. Hoſtien̄. ⁊§. xij.ebaliſtarijs.Nota ꝙ ars ſagittarioꝝ ſeu exercitiū ꝓhibetur ſubpena excōicationis extra de ſagit. c. vnico. qd̓ cōmuniter intelligit̉ de bello iniuſto ⁊ ꝯͣ catholicos. Namꝯͣ infideles vel etiā fideles in iuſto bello licitū reputat̉. Nā in bello iuſto nō refert quātū attinet ad iuſticiam vtrū aꝑte vel ex inſidijs qͣs pugnet. xxiij. q. ij.Dn̄s. Et pugnare cū baliſtis videt̉ eſſe pugna ex inſioijs. Sꝫ qͣꝫtū ad excōicatōnis penā tenēt cōiter doc.ꝙ ſit cano ferende nō late ſnīe ſiue bellū ſit iuſtū ſiueiniuſtū. C. Cōminatōes epl̓as. l. j.De factoribus et.§. xiij.venditoribꝰ aleaꝝ ⁊ taxilloꝝ ⁊ cartaꝝ ſeu naiboꝝ. fucorum. ſertoꝝ. ſeu coronaꝝ mulieꝝ. capilloꝝ capitisſtāpatoribꝰ pānoꝝ. ⁊ hmōi ornamentoꝝ. quid iuris?Uidet̉ dicendū de factoribꝰ vel venditoribꝰ alearuꝫtaxilloꝝ. cartarū. ꝙ qꝛ vt in pluribꝰ hoīes vtunt̉ hisad peccatū mortale ꝓpter auariciā. ideo nō videt̉ tales poſſe excuſari a mortali. vn̄ nec abſoluēdi niſi talia dimittant. de peni. diſtī. v. falſas. ⁊. c. Fratres. et. c.Negociū vil. etiā dicit ꝙ non eſt ſecurū de talibꝰ viuere quoꝝ vſus eſt vt frequētius ad peccatū qd̓ intelligo de mortali. ⁊ eſt turpe lucrū. Sed de factoribꝰvel venditoribꝰ fucoꝝ ⁊ alioꝝ ornamentoꝝ videt̉ dicendum ꝙ vendendo his de quibus ſcit vel credit ꝙvtant̉ ad ꝓuocandū ad laſciuiā eſt mortale. quia cōoperant̉ tali in crimine. ij. q. j. c. Notū. Quod tamēnon debet defacili credere niſi appareant ſigna manifeſta vt in meretricibꝰ. Nemo em̄ eſt iudicandꝰ immemor ſalutis eterne. de cōſe. di. j. Iubemꝰ. Ubi autem hoc ignorat vel nō ꝯſiderat ſꝫ ſolum de vanitateaduertit cū talibus poſſint mulieres vti cū peccato⁊ ſine pctō ⁊ cū mortali ⁊ cū veniali ẜm intentionemeaꝝ ⁊ quātitatē exceſſus. Et ꝙ intentio earum vt inpluribꝰ ſit laſciua vel mortal̓ ſuꝑbia aut inanis gloria: durū eſt dicere ⁊ temerariū iudicare. Qn̄ etianſit tantꝰ exceſſus ꝙ faciat mortale difficile ē diſcernēvnde non vr̄ ꝙ in hmōi peccent mortalit̓. Minꝰ em̄eſt iſta facere vl̓ vendere qͣꝫ portare ſꝫ iſta portare ſeuvti vt fucis qd̓ videt̉ p̄cipue inter ornamēta ꝑuocantia ad laſciuiam. de ſe nō eſt mortale ẜm b. Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. clxix. Ubi etiam dicit ꝙ quia mulieres licitepoſſunt ſe ornare. vel vt conſeruēt decentiā ſui ſtatꝰ.vel aliquid etiam addere vt placeant viris ſuis. ideo

artifices taliū ornamentoꝝ non peccant in vſu artishuiuſmodi niſi forte adinueniēdo aliqua ſuꝑflua etcurioſa. Nec tn̄ hoc faciendo dicit eſſe mortale. Sedſi dicat̉ ꝙ querunt alijs viris placere vt in pluribusſaltim ad inanē gloriā. Dicendum ꝙ inanis gloria exgenere ſuo eſt veniale ẜm b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxxij.licet aliqn̄ poſſit eſſe mortale. Perſuadendi ſunt igitur tales ad dimittendū opera ⁊ venditionē taliumvanitatū. non tamen cōgendi ꝑ negationem abſolutionis. Dubia em̄ in meliorē partem ſunt interp̄tanda. extra de re. iu. c. Eſtote. De ipſe autē vſu ornatusdicet̉. infra ti. vj.De arte hiſtrionaᵐ. §.Y. Liiij.tus. ⁊ de factione inſtrumētoꝝ muſicorū ⁊ vſu eorūScienduꝫ ẜm b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e ꝙ ars hiſtrionatusde ſe nō ē illicita. quia ordinat̉ ad recreationē ⁊ ſolatium hominibꝰ exhibendū. quod neceſſariuꝫ eſt vitehumane. ſicut ſal cibo ꝓ condimēto: dūmodo fiat locis tēporibus ⁊ modis opportunis ⁊ a ꝑſonis laycisal̓s pctm̄ eſſet. vt ſi tēpore penitentie in loco eccleſiea perſona eccleſiaſtica. vel cum iniuria dei vel ꝓximiQuod ſi fieret cū verbis turpibus vel actibꝰ turpiarep̄ſentantibꝰ vel cū incantationibꝰ ⁊ tunc eſt illicitū⁊ mortale. Et talia exercentes non ſunt abſoluendinec cōmunicandi. Et de talibꝰ loquit̉ Ciprianꝰ in. c.Pro dilectione. de conſe. diſ. ij. Et Auguſtinꝰ diſtin.lxxxvj. Qui veneratoribꝰ donāt. vbi dicit ꝙ dandotalibus pecuniaꝫ ꝓ opere ſuo eſt magnū peccatū. qꝛfouent̉ in ſcelere ſuo. ⁊ ꝑtinet hoc ad turpe lucrū. vnde ⁊ pauperibꝰ erogandū de conſilio tamē. ſicut etiāacquiſitū per artē mathematicā .i. diuinatoriam. vtq. v. c. Qui habetis. cū. c. ſequēti.Quātū ad faciētes. §. xv.inſtrumēta muſica. Cum vſus eoꝝ de ſe ſit licitꝰ ita⁊ formatio ⁊ venditio. Poteſt tn̄ multipl̓r eſſe peccatum in vſu eoꝝ. vt ſi ad laſciuiā ꝓuocandū vel nimiācomplacentia ſenſualē. ꝑmaxime aūt in diuinis officijs pulſare in organis ballatas ⁊ cantiones laycales videtur magna dei irreuerētia. Nec ita debꝫ placere clerus populo ad aures qd̓ diſpliceat deo miſcēdo carnalia diuinis officijs. Que em̄ conuētio xp̄i acbelial. Et ſi multi non ꝑpendunt de cantionibꝰ. aliqui tamē mundani ⁊ vani ꝑcipiunt: vnde trahunturmagis ad carnalia qͣꝫ ad ſpūalia. Et Ciprianus dicit. Cogitatio carnalis ⁊ ſecularis homīs abſcedatſcꝫ tēpore orōnis ⁊ diuini officij. de conſe. diſtī. j. Qn̄Utrū autē mortale vel veniale ſit ipſi viderint quihoc faciunt.De ementibus.xvj.tēpore meſſium blada ⁊ tēpore vindemiarū vinum ⁊alios fructus vt poſtea carius vendant in futurum.Dicit canō hoc eſſe turpe lucrū cū fit ob cupiditatēnon ob neceſſitatē. xiiij. q. iiij. Quicunqꝫ: Sed Ul.in tractatu ſuo pienius diſtinguit. Dicit enim ꝙ hocfit aūt ꝓpter bonum cōmune. aut ꝓpter bonū pͥuatūSi ꝓpter bonū cōmune. ſicut Ioſeph emit frumentum tēpore habundātie vt poſſet ꝓuidere patrie tēpore famis Gen̄. xlj. hoc meritoriū eſt. Idē Ray. Sautem ꝓpter priuatū cōmodū tunc tripl̓r. quia autfit ex ꝓuidentia timēs ne poſtea habeat in futurumemere ſi indiguerit cū carius erit. ⁊ tamē poſtea cuꝫnon indigeat ſicut credebat vendidit carius ꝙͣ emerit ſꝫ non carius ꝙͣ vendatur in foro: ⁊ hoc licitū eſt.Idē Ray. ⁊ ppil. ⁊ Inno. Et multo fortius ſi hoc fait expietate vt ſcꝫ ex lucro venditionis inde ꝓuideat pauperibus: dum tamen moderate hoc faciat itaꝙ per cariſtiam cōmunitas non ledatur. Secundo