¶ Capitulū.XXII.
nelat inimicis vel alijs quibꝰ nō dꝫ. ꝓuer. xj. Qui aubulat fraudulēter reuelat archana: qͥ aūt fidelis ē celat amici ꝯmiſſuꝫ. Si qͥ tn̄ aliqͣ illicita tractarent innocumentū alicuiꝰ vel aliquoꝝ ꝯtra iuſticiā nō malefaceret reuelādo eis talia ſecreta vt ſibi poſſent cauere ab iniuſtꝭ nocumētꝭ. mō tn̄ debito ⁊ qͣntum fieript̄ ſine ſcādalo. ar. xxiij. q. iij. On̄dit. ⁊ di. lxxxiij. ꝑ totum. ⁊ xxij. q. v. Hoc videt̉. Exemplū in Chuſi qui ſimulans ſe amicū Abſalonis vocatꝰ ad ꝯſiliū diſſipauit ꝯſiliū Achitophel. qd̓ erat cōtra Dauid ac reuelauit ei q̄ tractata fuerūt in ꝯſilio ꝑ filios Abiatharvt ſibi ꝓuideret. vt hr̄. ij. Reg. xvij. Heliſeꝰ etiā ꝓph̓areuelauit regi Iſrl̓ ꝯſilia ſecreta regis Syrie de hisin quibus iniuſte q̄rebat illi noce̓. hoc tn̄ habebat exreuelatōne ſpūſſancti. iiij. Reg. vj. Sꝫ ⁊ cū qͥs pct̄m̄alicuiꝰ notabile occultū manifeſtat alijs publice corripiendo ſiue ſocius ſiue p̄latꝰ dicit̉ ꝓditor. Un̄ augSi eū .ſ. occultū peccatorē ius publice arguere n̄ eriscorreptor: ſꝫ ꝓditor. ij. q. j. Si peccauerit. Sil̓r ſi ſac̄dos occulto peccatori etiā excoīcato deneget ī publico ſacr̄a vel abſtineat a coīone eiꝰ: publice ꝓditor eſtcrimīs. Et hͦ ꝓhibet̉. vj. q. ij. Si tm̄. ⁊ multomagis q̄hꝫ in ꝯfeſſione manifeſtās: ꝓditor eſt. ⁊ punit̉ ſi ꝯuincit̉. ex de pe. ⁊ re. Oīs. Si qͥs etiā lr̄as clauſas alicuiꝰlegat aduertent̓ vt ſciat ſecreta eiꝰ: ꝓditor eſt ⁊ mortaliter peccat. niſi forte ex quadā ſubita leuitate veligͦrantia faciat. cū illi notabilē iniuriā faciat. ⁊ ſcandala multa poſſent euenire. Et hͦ niſi legēs eēt p̄latꝰeius. vel aliꝰ ſpem ponēs in ratihabitōne. vel niſi eſſet manifeſtus aduerſariꝰ eius dubitans ne aliqͥd ibitractet̉ ꝯtra eum. Debuit eniꝫ ſcribens ſibi ꝓuide̓ nedeuenirent ad manꝰ aduerſarij..§. vlQuantū ad terciūprincipale notat̉ offenſio ꝑſone xp̄i. ibi. ſuꝑ me. Maxima pena eſt homī cū videt ſe ꝓditū ab amico ⁊ bn̄ficiatō. Vt gͦ nullū genꝰ pene deeſſet xp̄i paſſioni. id̓oꝑmiſit ſe ꝓdi ab amico. vn̄ vt ſingularē penā ſuā expͥmens ip̄aꝫ ꝓditōeꝫ Ih̓s in vltima cena turbatꝰ ē ſpiritu .i. alteratꝰ ⁊ multū afflictꝰ ꝯſiderans penaꝫ ipſiꝰꝓditōnis fiende ꝑ Iudā. Sicut gͦ patienter tulit ꝓditionē ſuam. ſic ⁊ nos debemꝰ ferre deceptōnes et ꝓditiones patienter.Querit̉. Cū quis.§. vij.poſſidet iuſte aliquā ciuitatē vel caſtrū: qꝛ .ſ. vſurpauit a vero ⁊ ltīmo dn̄o ſi ciuis vel ſubditꝰ talis iniuſti poſſeſſoris vel aliꝰ occulte oꝑet̉ vt amittat talemciuitatē vel caſtrum ⁊ recuꝑet verꝰ dn̄s eiꝰ ſi peccatAd qd̓ rn̄det̉ ꝙ aūt hͦ agit ex cupiditate vl̓ odio. autex zelo iuſticie. Si prīo mō puta qꝛ inde ꝯſequit̉ p̄mium tꝑale vt fieri ꝯſueuit in hmōi: nulli dubiuꝫ quinpeccet mortal̓r. Radice em̄ infecta intentionis peſtecupiditatꝭ q̄ eſt radix oīm maloꝝ nō pōt ſeqͥ inde niſfructꝰ mortiferꝰ dānatōis. ar. j. q. j. fert̉. Nō tn̄ tenebitur ei qͥ iniuſte poſſidebat et ſi amiſit. qꝛ rem ſuam ꝓprio dn̄o reſtituit et ſi nō debito mō. Un̄ ⁊ Abner capitaneꝰ exercitꝰ yſboſeth. qꝛ ex indignatōne ꝯcepta ⁊eū ꝓ iuſta rep̄henſione ac etiā ſpe tꝑalis remūerationis q̄ſiuit tradere dn̄iuꝫ regni iſrl̓ qd̓ iniuſte tenebayſtoſeth filiꝰ Saul. Dauid ad quē de iure ſpectabatdn̄o illi ꝯcedēte: iuſto dei iudicio ꝓditore a Ioab occiſus eſt. vt hr̄. ij. Reg. iij. Si aūt ex zelo iuſticie mouetur total̓r vel etiā principal̓r: qꝛ ſꝑat etiaꝫ ſcd̓arieinde ꝯſeqͥ aliquā remuneratōeꝫ tꝑalem qͣꝫuis principaliter inducat̉ ex iuſticia nō videt̉ peccare: qꝛ qͥlibꝫoꝫ ꝓximū iuuare ex charitate ſic̄ in ꝑſona ita in rebꝰEt ad hͦ videt̉ facere qd̓ ait Damaſus papa. Qui p̄tobuiare ⁊ ꝑturbare ꝑuerſos et nō facit: nihil ē aliudqͣꝫ fauere impietati eoꝝ. Nec caret ſcrupl̓o ſocietatꝭ
occulte qui manifeſto facinori deſinit obuiare. xxiij.q. iij. Qui pōt. Et ꝙͣuis principal̓r hoc intelligat̉ dehis qui hn̄t publicā ptātem qͥ ad hͦ tenent̉ neceſſarioex eoꝝ officio. tn̄ etiaꝫ alij pn̄t facere hoc ex quadamcharitate. ⁊ hoc qn̄ verus et legitimꝰ dn̄s nō pōt aliomō recuꝑare ſuā ciuitatē vel caſtrū ꝑ ſuꝑiorē vel alium. Et ex tali ꝓditione veriſimiliter credit̉ nō ſequimors vel ſcandalum alicuius. Unde ⁊ Ioiadā ſummus ſacerdos ⁊ iuſtus dominiū regni iuda quod ſibivſurpauerat Athalia tyrannice ab ea abſtulit factaꝯiuratōne ꝯtra eaꝫ ſancte ⁊ iuſte. ⁊ reſtituit Ioas filio Ochozīe qͥ erat tūc ſeptē annoꝝ ad quem de iureſpectabat. vt habet̉. iiij. Reg. xj. Sed ſi hec fieri nonpoſſunt ſine mortibꝰ hominū ⁊ ꝑturbatōnibꝰ ⁊ ſcandalis alioꝝ. nullo mō hoc attēptandū. Un̄ AmbroSi nō pōt alteri ſubueniri niſi alter ledat̉: ꝯmodiꝰ ēneutrū iuuare ꝙ grauare alteꝝ. xiiij. q. v. Deuiqꝫ. Etqꝛ raro ⁊ qͣſi nunqͣꝫ iſta fieri pnt ſine morte hominū ⁊multis ſcandalis. ideo nemī ꝯſulendū nec p̄dicandūhͦ agere cū ſꝑ abſtinere oꝑteat clericos a ꝯſilijs ⁊ cooꝑatōne vbi mors hoīm pōt accidere etiā ꝓ iuſta cā.tum ꝓpter vitandā irregularitatē. tū ꝓpter ſcandalum hoīm qd̓ inde ſequit̉. tū ꝓpter horrorē effuſiōishumani ſanguīs. Un̄ Greg. Si in morte longobardoꝝ me miſcē voluiſſeꝫ hodie longobardoꝝ gens necregē nec ducē hr̄et. ſꝫ qꝛ deū timeo: in morte cuiuſlibꝫhoīs me miſcerformido. xxiij. q. viij. Si in morte.IriQuerit̉. ū hoᵐº. §. viij.ſtem capitalem alicuiꝰ domini vel ꝯmunitatis iniuſte agentis vel bellantis ꝯtra ip̄m dn̄m vel ciuitateꝫſit licitū ꝓditorie occidere. puta ꝑ venenū ⁊ hmōi ꝓpinatum a ſuis familiaribus? Ad qd̓ videtur dicendum ꝙ nulli licet priuate ꝑſone alium occidere quocunqꝫ modo etiā quantūcunqꝫ malum ⁊ nociuū: niſiin bello iuſto vel ſe defendendo ſi hoc non fit ꝓditorie. Et ratio eſt qꝛ ꝯtra domini p̄ceptum eſt. ar. xxiij.q. v. De occidendis. ⁊. c. Si nō licet. Sed nec etiā inducere aliquem ad ꝓpiuandum venenuꝫ hoſti. quodnō fit cōmuniter niſi ꝑ familiares ⁊ amicos: qꝛ nulli licet inducere alium ad mortale cum ſit ꝯtra charitatem. Nec facienda ſunt mala vt eueniant bonaẜm Apl̓um. Qd̓ fieret ſi aliqͣ ſuaſionē vel ꝓmiſſionequis inſtigaret̉ ad hmōi. ſicut nec licet inducere alium ad mutuanduꝫ ad vſuram qui ad hoc ꝑatꝰ nō ſitẜm. b. Tho. in ſumma. Offerente aūt ſe aliqͦ ad hͦ faciendū cum iam pctm̄ ſit in eo. nō videt̉ illicituꝫ vtimala volūtate eiꝰ in bonū ſuū ei aliqͥd ꝓmittēdo obliberationeꝫ ſuam ab hoſte iniuſte grauante ipſum.Habenti em̄ iuſtū bellū ꝯtra aliquem licet occidereeū ẜm Aug. xxiij. q. j. Quid culpat̉. ac etiam vti inſidijs. xxiij. q. ij. c. Dn̄s. Sicut ergo ꝑato ad fenerandūlicet ab eo accipere mutuū ad vſurā ex cā aliqua honeſta ẜm Tho. Et fideli ꝙͣuis nō liceat infideleꝫ inducere ad iurandū ꝑ falſos deos. tn̄ ad firmandumpactū ſecū ſuꝑ negocio iuſto licet vti iuramento talieius. qꝛ hoc nō eſt inducere illum ad malū ſꝫ malo eꝰvti ad bonū ſuum. Non em̄ pctō eius ſe ſociat quidemonia iurat ſꝫ bono pacto eiꝰ qͦ fideꝫ ſeruat .i. fidlitatem ẜm Aug. xxij. q. j. Gouet. Ad ſimilitudineꝫdei qui vtitur malis hominū in bonum gl̓ie ſue indebona eliciens. Sic ad ꝓpoſitum videtur poſſe dici ꝙmala volūtate illiꝰ familiaris ſe ad hoc offerentꝭ adhuiuſmodi licitū ſit vti ad liberationē ſui iuſtaꝫ: ſicaudiui a peritis. Nec iſtud p̄dicandum vel cōſulendum ne paret̉ via ꝓditōnibꝰ et homicidijs. qͥnīmo etpoſt factuꝫ imponēda eēt pnīa aliqͣ ad terrorē ⁊ cautelā. ar. xxxiiij. q. ij. In lectū. Sꝫ vbi talis hoſtis haberet iuſticiam ⁊ iuſte grauat vl̓ bellat ꝯͣ talē vel dubiū eſt qͥs habeat iuſticiā. nullo mō liceret. Si autē