280

T. LIVII [C.C. 5if>. A.C. anf,.]

effulget, tanta vis aquae (leieci.ssct, ut vix in castrasua receperint se victores: quosdam etiam religioceperit ulterius quicquam eo die conandi. Cartha-ginienses, quanquam fessos labore ac vulneribus noximberque ad necessariam quietem vocabat, tamen,quia metus et periculum cessandi non dabat tempus,prima luce oppugnaturis hostibus castra, saxis undi-que circa ex propinquis vallibus congestis augentvallum, munimento sese, quando in armis parumpraesidii foret, defensuri. Sed transitio .sociorum,fuga ut tutior mora videretur, fecit. Principium de-fectionis abAttane regulo Turdetanorum fartum est.Is eum magna popularium manu transfugit. Indediminunita oppida cum praesidiis tradita a praefectisRomano. Et ne latius, inclinatis semel ad defectio-nem animis, serperet res, silentio proximae noctisHasdrubal castra movet.

XVI. Scipio, ut prima luce, qui in stationibuserant, retulerunt, profectos hostes, praemisso equi-tatu signa ferri iubet: adeoque citato agmine ductisunt, ut, si via recta vestigia sequentes issent, hauddubie assecuturi fuerint. Ducibus est creditum, bre-vius aliud esse iter ad JIaetim fluvium, ut transeun-tes aggrederentur. Hasdrubal, clauso transitu ilu-minis, ad Oceanum flectit. Iilt iam inde fugientiummodo effusi abibant; idque ab legionibus Homanisaliquantum intervalli fecit. Eques levisque arma-tura nunc ab tergo, nunc ah lateribus occurrendo,fatigabat morabaturque: sed quum ad crebros tu-multus signa consisterent, et nunc equestria, nunccum velitibus auxiliisque peditum proelia consere-rent, supervenerunt legiones. Inde non iam pugna,sed trucidatio velut pecorum fieri; donec ipse duxfugae auctor in proximos colles cum sex millibusferme semiermium evasit. Ceteri eaesi raptique.Castra tumultuaria raptim Poeni tumulo editissimo