litu. XXVH. Cai’. d.’5. pJ.C.Sia.A.C.aio.] 103

V. INI. Valerius consul literis excitus, provinciaexercituque mandato Cincio praetori, JSI. ValerioMessalla praefecto classis cum parte navium in Afri-cam praedatum simul speculatumque, quae populusCarthaginiensis ageret pararetque, misso, ipse de-cem navibus Romam profectus quum prospere per-venisset, senatum extemplo habuit. Ibi de suis rebusgestis commemoravit. Quum annos prope sexaginlain Sicilia terra marique saepe magnis cladibus bella-tum esset, se eam provinciam confecisse. NeminemCarthaginiensem in Sicilia esse: neminem Siculum,qui metu inde fugati afuerint, non esse: omnes in ur-bes, in agros suos reductos, arare, serere: desertamrecoli tandem terram, frugiferam ipsis cultoribus, po-puloque ltomano pace ac bello fidissimum annonaesubsidium. Exin Mutine, et si quorum aliorum me-rita erga populum Romanum erant, in senatum in-troductis, honores omnibus, ad exsolvendam fidem aconsule, habiti. Mutines etiam civis Romanus fa-ctus, rogatione ab tribuno plebis, ex auctoritate Pa-trum , ad plebem lata. Dum haec Romae geruntur,M. Valerius Messalla quinquaginta navibus quumante lucem ad Africam accessisset, improviso in agrumUticensem cxscensioncm fecit: cumque late depopu-latus, multis mortalibus cum alia omnis generis prae-da captis, ad naves rediit, atque in Siciliam transmi-sit: tertio decimo die, quam profectus inde erat, Li-lybaeum revectus. Ex captivi-s, quaestione habita,haec comperta, consulique Laevino omnia ordineperscripta, ut sciret, quo in statu res Africae essent.Quinque millia Numidarum cum Masinissa, Galaefilio, acerrimo iuvene, Carthagine esse; et alios pertotam Africam milites mercedc conduci, qui in Hi-spaniam ad Hasdrubalem-traUcerenlur: ut is, quammaximo exercitu primo quoque tempore in Italiamtransgressus, iungeret se Hannibali. In eo positamT. Liv. Xom. Ili. N