112 T. LIViI [U. C. 51c. A. C. ar.'.]

potest, mihi hoc imperium, vt amplum indicio vestroita re ipsa grave ac sollicitum esse. Quo enim tem-pore, nisi metus maerorem obstupefaceret, vix itacompos mei essem, ut aliqua solatia invenire aegroanimo possem; cogor vestram omnium vicem, quoddifficillimum in luctu est, unus consulere: et ne tumquidem, ubi, quonam modo has reliquias duorum exer-cituum patriae conservare possim, cogitandum est,avertere animum ab assiduo maerore libet. Praestoest enim acerba memoria, et Scipiones me ambo diesnoctesque curis insomniisque agitant, et excitant sae-pe somno; neu se, neu invictos per octo annos in histerris milites suos, commilitones vestros, neu rempu-blicam patiar inultam, et suam disciplinam suaque in-stituta sequi iubent: et, ut imperiis vivorum nemoobedienlior me uno fuerit, ita post mortem suam, quodquaque in re facturos illos fuisse maxime censeam, id ,optimum ducere. Vos quoque velim, milites, non Ia-mentis lacrimisque ianquam exstinctos prosequi, ( vi-vunt vigent que fama rerum gestarum) sed, quotiescun-que occurret memoria illorum, velut si adborlantessignumque dantes videatis eos, ita proelia inire. Necalia pro fecto species, hesterno die oculis animisque ve-stris oblata, memorabile illud edidit proelium: quodocumentum dedistis hostibus, non cum Scipionibusexstinctum esse nomen Romanum: et, cuius populi visatque virtus non obruta sit Cannensi clade, ex omniprofecto saevitia fortunae emersuram esse. Nunc,quia tantum ausi estis sponte vestra, experiri libet,quantum audeatis duce vestro auctore. ISon enim he-sterno die, quum signum receptui dedi sequentibus ef-fuse vobis turbatum hostem, frangere audaciam ve-stram, sed differre in maiorem gloriam atque oppor-tunitatem, volui: ut postmodo praeparati incautos,armati inermes, atque etiam sopitos, per occasionemaggredi possetis. i\ec huius occasionis spem, milites,