Lm. XXIV. Cap. 33. 31. [U.C.538.'A.C.2i4.] 41

XXXIV. Et habuisset tanto impetu coopta resfortunam, nisi unus homo Syracusis ca tempestatefuisset. Archimedes is erat, unicus spectator coelisiderumque ; mirabilior tamen inventor ac machina-tor bellicorum tormentorum operumque, quibus ea,quae hostes ingenti mole agerent, ipse perlevi mo-mento ludificaretur. Alumni per inaequales ductumcolles, (pleraque alta et difficilia aditu, summissaquaedam, et quae planis vallibus adiri possent) utcuique aptum visum est loco, ita omni genere tor-mentorum instruxit. Achradinae murum, qui, utante dictum est, mari alluitur, ex quinqueremibusMarcellus oppugnabat. Ex ceteris navibus sagittariifunditoresque, et velites etiam, quorum telum inha-bile ad remittendum imperitis est, vix quemquamsine vulnere consistere in muro patiebantur. Hi,quia spatio missilibus opus est, procul muro tene-bant naves, lunctac aliae binae ad quinqueremes,demptis interioribus remis, ut latus lateri applicare-tur, quum exteriore ordine remorum velut una navisagerentur, turres contabulatas machinamentaquealia quatiendis muris portabant. Adversus hunc na-valem apparatum Archimedes variae magnitudinistormenta in muris disposuit. In eas, quae proculerant, naves saxa ingenti pondere emittebat: pro-piores levioribus, coque magis crebris, petebat telis:postremo, ut sui vulnere intacti tela in hostem inge-rerent, murum ab imo ad summum crebris cubitali-bus fere cavis aperuit; per quae cava pars sagittis,pars scorpionibus modicis ex occulto petebant ho-stem. Quae propius quaedam subibant naves, quointeriores ictibus tormentorum essent, in eas tolle-none super murum eminente ferrea manus firmae ca-tenae illigata quum inierta prorae esset, gravi libra-mento plumbi recellente ad solum, suspensa prora,navim in puppim statuebat: dein, remissa subito.