IV. I)E TONIS.
125
Quamvis sint plura, tamen lisec non ordine juncta.
Clavibus in gravibus cum finem dat tibi cantus,
Clarius exemplis subscriptis ista videbis.
Haec pars posset divicli in plures partes secundum plurestonos, vult tamen autor sic dicere. Octo neumse finales generalesocto tonorum sunt post praedicta discenda. Sed tamen priusscienda sunt principia cantus cujuslibet toni, quee sunt diversasecundum diversos tonos.
Bis duo principia. Dicit autor, quod primus tonus, quoadinceptionem sui cantus quatuor habet principia magis usitata,scilicetD, F, C graves et a acutam; C ut in antiphona (Ductus estJesus), D ut in antiphona (Ecce nomen domini), F ut in antiphona(Volo) et in antiphona (Lazarus); a ut in antiphona (Salve regi-na). Invenitur etiam in E gravi incipere [114], ut in responsorio(Ego te tuli). Secundas tonus similiter habet quatuor principiamagis usitata, scilicet A, C,D et F graves; A ut offertorium (Adte Domine levavi), C ut in antiphona (Nonne cor nostrum); InD ut in antiphona „Ecce in nubibus coeli“, In F ut in antiphona„Quem vidisti“ ; In G graeco scilicet in GammaUt etiam incipiturcantus secundi toni, sed raro, ut in responsorio: „Educ de car-cere“; similiter in E gravi, ut in antiphona: „Ecce"Maria“,quam tamen quidam, et communius in F Fa Ut incipiunt. Re-
*
hiezu a, c. Selten findest du mehrere anfangstöne gebräuchlich. Undwenn’s auch mehrere gibt, so stehen sie nicht nach der regel. Wennder gesang in den tiefen tönen sich schließt, wirst du das alles in notendeutlicher lernen.“
Der erste ton hat gewöhnlich zum anfang C, D, F, a; C, wiein der antiphone Ductus est Jesus (nro. 3), D bei nro. 1, F beinro. 4 und 5; a wie bei 6. Auch in E beginnt er, wie bei Egote tuli. Ähnlich hat der zweite vier gewöhnliche anfangstöne, A, C, D,F. A beim offertorium, Ad te Domine levavi, C bei der antiphoneNonne cor nostrum, in D bei Ecce in nubibus cceli, in F bei Quemvidisti; in F kommt der anfang auch vor, aber selten wie bei Educ ecarcere; ähnlich in E, wie bei Ecce Maria (unter nro. 7), welche anti-phone aber auch bei andern in F beginnt. Bisweilen ist der anfangauch nach Bmoll im sinomenuston mit B, wie bei Salvum fac servum.