I. DE TRIBUS ALPHABETIS.
45
Clavibus in cunctis, quarum voces variabis,
Yicissim sursum mutas vocesque deorsum,
Exceptis Ut Re, Mi Re, Fa Sol, quoque La Sol.
Ut Re cum Mi Re G Sol Rc Ut ac A La Mi Resn Yicissim sursum mutant raroque deorsum.
Infra mutato Fa Sol, Sol La sociatoClavibus in cunctis, quibus lias voces sociabis.
Hic subjungit autor regulam de clavibus tres voces habenti-bus dicens quod quselibet ipsarum sex habet mutationes. Primaautem istarum clavium est G Sol Re Ut, quod habet tres voces,scilicet Sol, Re et Ut et sex mutationes: primo Sol mutatur inUt ascendendo de cantu naturali in Bdurum et Ut in Sol descen-dendo e converso. Secundo modo Sol mutatur in Re ascendendode cantu naturali in Bmollem et e converso Re in Sol descen-dendo de Bmolli in naturalem. Tertio modo Re mutatur in Utascendendo de cantu Bmolli in Bdurum et Ut in Re e converso,
*
schlüßeln mit mutationen, abwechselnd aufwärts und abwärts mutieren,mit ausnahme von UtRe, Mi Re, Fa Sol und La Sol. Ut Re undMi Re, GSolReUt und A La Mi Re wechseln aufwärts, selten abwärts.[95] Nach unten wechsle Fa Sol, ebenso Sol La in allen tönen, diediese namen haben.“
Unter den dreisilbigen ist die erste note GSolReUt mit den dreinamen Sol, Re, Ut und mit sechs mutationen. 1) Sol geht in Ut überaufwärts, vom Cantus naturalis 1 (aus C) in den Cantus Bdurus (aus G)und umgekehrt abwärts Ut in Sol. 2) Sol gellt in Re über aufwärtsvom Cantus naturalis (aus C) in den Bmollis (aus F) und umgekehrtRe in Sol abwärts von der F tonreilie in die C reihe. 3) Re geht in Utübe]- aufwärts vom Bmollis (aus F) in den Bdurus (aus G) und Ut in Reabwärts; doch kommt der Wechsel abwärts selten vor. Ebenso hatA La Mi Re drei namen La, Mi, Re und sechs mutationen. 1) La wirdRe aufwärts vom Cantus naturalis (C) in den Bdurus (G) und umge-kehrt, 2) La wird Mi aufwärts beim Übergang vom Cantus naturalis (C)in den Bmoll (F) und umgekehrt abwärts. 3) Mi wird Re beim Über-gang von Bmollis (F) zum Bdur (G) und umgekehrt: diese beiden mu-
*
1 Vgl. wieder tafel II.