Liber Iſeſus plene dotatusſeſus plene dotatus
per caritatē que eſt uolūtatis. ¶ Tertio eorū qui actu ſibi uniunt̉ per fidem que eſt captiuatio intellectus ſub chriſto: & quedam unio in eius uirtute.Quarto eoꝝ qui uniuntur potētie: q̄ tamen noneſt ad actum reducenda ſecundū ꝓpoſitu dilectionis diuine. ¶ Quinto eorū qui in poteſtate unti ſūt: que nunꝗͣ tamen reducētur ad actum eoꝝ finali malicia reſiſtente: qui cum de mundo exeuntcum tali malicia eſſe ſimpliciter deſinunt xp̄i mēbra: qꝛ iā non ſuūt in poteſtate ut chriſto unianturſed actu in eternum ut membra diabolo coniungātur. ¶ Diabolus uero dicitur caput omnium impiorum: dictum eſt ſupra: ꝙ caput non ſolum influitin membris interioribus: quod quidem nō poteſtfacere diabolus: ſed exterius gubernat mēbrorumactus dirigendo ad aliquē finē. Et ſic eciā quilibetprinceps uel p̄latus poteſt dici caput multitudinisſibi ſubiecte: ꝑ hunc modum diabolus dicitur maloꝝ caput: qꝛ ut dicitur. Iob. xli. Ipſe eſt rex ſuꝑ oēsfilios ſuperbie pertinet autem ad gubernatorē quidicitur caput: ut eos quos gubernat: ad ſuum finēperducat: fiuis autem diaboli eſt auerſio rationaliscreature a deo: unde a principio hominē ab obediētia diuini precepti remouere tentauit. Ipſa autemauerſio a deo habet rationē finiſ inquātū appetiturſub ſpecie libertatis: ſecundū illud. lere. ii. Aſeculoconfregiſti iugū: rupiſti uincula: dixiſti non ſeruiā.Inquantum igitur ad hunc finē aliqui dicūtur peccando ſub diaboli regimine: & ſub eius gubernatione cadunt & ex hoc dicitur eorū caput. Ad cuiusſequelam aliqui excitantur inducti per ſuggeſtionē: aliqui ꝓpria ſponte eius malicia imitantur: uidentes uexillū ſue pͥme auerſionis adeo. Sicut ſuluexillo ducis quida citati militāt: quidā ꝓpria uoluntate ellecti. Et ſecundū hoc diabolus omniummaloꝝ dicitur eſſe caput inꝗͣtū illum imitantur: ſecundum illud: Sap̄. Secūdo Inuidia diaboli morsintroiuit & cetera. Sequitur. ſmitantur autē ip̄m ꝗſunt ex parte ipſius. ¶ Attende autem ꝙ ſic antxp̄us non dicitur caput omniū maloꝝ: ſed aliquorum quoſ ſua malicia in ſuo tēpore ducet ad malū.¶ Dicitur autē caput omnium maloꝝ propter malicie plenitudinē & perfectionē: ſecundū ꝙ ꝑfectioeſt in malis: unde dicit gloſa: ſuper illud. ii. Theſal̓.Secundo oſtendens ſe tamꝗͣ ſit deus. Sicut in xp̄oomniſ diuinitatiſ plenitudo inhabitat: ita & ī antichriſto plenitudo ominis malicie. Quod quidemnon eſt unione perſonali cū demone: ſicut quidāerrando dicunt: ſed abundantia influxis in eumſue malicie. Et quantum ad hoc omnes mali qui p̄cedūt ſunt quaſi quedā eius figura ſecūdū illud. ii.ad theſ. tertio. Myſteriū operat iniꝗtatiſ. Licet autēmēbra chriſti ī ꝓpriis naturis ſic ſucceſſiue generēt̉& ſic ſuceſſiue iuſtificēt̉ ī ſeipſis: & ad gl̓iā trāſferāter. Et ideo in capite noſtro ſublimiſſimo ieſu oēsſil̓ ſumus ab inſtanti ſue conceptionis in ſuo comp̄henfibili actu ſue fruictionis: beatificus eſt tā ꝓ ſe.
qͣ ꝓ omnibus beatificatis laudes reddens ſue infinitiſſime maieſtati. ¶ Inquantum autē uiator fuitper ineſtimabilē habitū ſue gratie omnibus membris ſuis fuit coniunctus ut ſeipſo omnia faciēs &ipſe ſuos electos omnia in ſe faciens ſecundum oēsactus & ſtatus quos unꝗͣ in ipſis electis acceptauitcon deſcenſio pietatis paterne: & omnes ip̄oꝝ gratias tamꝗͣ ſuas a patre recipiens: & ipſos electos faciens recipere in ſemetipſo: impedimenta noſtrarū reſiſtentiaꝝ expectans īeſtimabilibus lamentisſupplicatiōis electoꝝ in ſeipſum trāſformās ī ipſispatiebat̉ moriebatur ieiunabat: orabat & ī ipſis oīabona faciebat. Et ea quoqꝫ chriſtus in ſe fecit de nōbis cui mittit̉ tanꝗͣ fundamento: & ſpeciali radicinoſtri meriti: quicquid hodie per gratia ſuam facitin nobis: unde ī chriſto ieſu comphenſore fuimus& ſumus quicquid erimus in gloria beatitudinis.Et ī ip̄o uiatore fuimus & ſumus qucꝗd erimus ul̓ſumus in participatione ſue caritatis. ¶ O quantūtenentur membra tali capiti: qui nec ad modicumſua membra dimittit ꝗ uniretur eis inexſtimabilieffectu charitatis ſue & ſollicitudine ꝓuidentie influentie: & defenſionis ꝑpetue: hoc oſtendēs apoſtoluſ ī xp̄o eſſe completum: quod in ſeipſo adhucerat fiendū: dicebat ad eph̓. Secundo. Conreſuſcitauit in celeſtibus & cōſedere nos fecit ī ieſu chriſto.Super quo dicit. Gregorius ꝙ tunc paulus in cathenis & in carcerem tenebatur: & tamen conſedere cūchriſto in celeſtibus gloriatur. Et ſecundum huncſenſum dicit apſtol̓. primo. Omnia per ipſum & inipſo creata ſunt: & ipſe eſt caput corporiſ eccleſie: qtin ipſo complacuit omnē plenitudinē īhabitare: &per eū reconciliare omnia in ipſum. ¶ Et breuiteriſte reduplicationes quas totiens facit idem: apoſtolus de membris xp̄i loquitur ī aliquo loco quado ſuperaddit in chriſto ieſu uel in ipſo uoluit oſtēdere iſtam ineſtimabilē coniunctionē quam habuimus & habemus in actibus & habitibus & perfectionibus mentis ieſu tam uiatores ꝗͣ comprenſores īquo ſumus quicꝗd ſumus ī eſſe gratie: non ſecūdūſolam diuinam perſonam: ſed ſecundum aſumptanaturam. Hoc enim modo poteſt exponi illud nebum. Gaudium meum meum in uobis ſit: ideſt ilIud de quo gaudeo iam de ueſtra ſalute ſit uobis inueſtra beatitudine. ¶ Attende autem ꝙ plene & ꝑfecte eſſe caput eccleſie eſt proprium chriſto. ſed ꝗͣtum ad exteriorem gubernationem poteſt alijs cōuenire, ſicut prelatus dicitur caput eccleſie: ſecundūillud Amos ſerto. Optimates capita populoꝝ: differēter tamen a chriſto: quia chriſtus eſt caput omnium qui ad eccleſiam pertinent ſecundum omnemlocum tempus & ſtatum. Alii autem homines dicuntur capita ſecundum quedam ſpecialia loca: utepiſcopi ſuarum eccleſiarum: uel ſecundum tēpusdeterminatum: ſicut papa eſt caput eccleſie totiustempore ſui pontiſicatus: & ſecundum determinatum: ſtatum: quia ſolū uiator. ¶ Alio modo etiam