leſus annunciatusLiber. I.leſus annuncatus
habent angeli beati ab homine cognoſcere ad ſuecognitionis claritatem. Poteſt tamen dici ſi ſic exponatur: eis innoteſcere per eccleſiam multiformiſſapientia dei in cōuerſionem populoꝝ: quia quodprius uident in deo per contemplationem: uidentin oꝑibus noſtris compleri per experimētalem cognitionem. ¶ Quod etiam diony. in troducit angelos ſummos xp̄m interrogantes in aſcenſione.Quare ergo rubrū eſt indumentū tuū: non eſt intelligendū ꝙ angeli ſūmi uel infimi ignorauerintxp̄m paſſum: que etiam lapides inſenſibiles: quaſifractura compaſſionis cognouiſſe uidentur. Sed dicuntur querere admiratiue & congratulatiue: & iſtaponuntur in ſcriptura ut eleuent mētem nr̄am adconcipiendum cum quanta reuerentia & iocunditate ac admiratione ineſtimabilis charitatis & ſapīe& triumphalis uictorie xp̄i ipſum tanꝗͣ dominumſuū & regem glorie receperunt. Nihilominus iſtaalia ratio melius ſoluit: ꝙ ſ. ſancti oſtendentes incōprehenſibilitatem myſterii ſapientie dei ī operenoſtre redemptionis: dicunt ipſum ignoraſſe .i. hōplene comprehendiſſe. Et aliqua luīa huius myſterii reſeruata ſunt xp̄o homini ipſis ſummis āgelisreuelanda: propter quod querere dicuntur: & ab ipſo reſponſionem accipere ut in qōne intelligat̉ eorum humile & feruidū deſiderium: & in reſponſione xp̄i clarificatiuum lumen: quo ſeipſum quo acaliquas rationes prius incognitas angelis manifeſtat: propter quod dicit maximus: ꝙ utrum angelcognouerint futura chriſti incarnationem ambigere nō oportet. Latuit autem eos inueſtigabilis domini conceptio atqꝫ modus qualiter totus in genitore totus manebat in omnibus: necnon & ī uiiginis cellula clauſus. Vnde & angelus gabriel cumuirgo queſiſſet: Quomodo fiet iſtud ī generali tātum reſpondit uirgini: ꝙ ſpiritus ſanctus ſuperueniet in te: de ſpecialibus conditionibus illius īeffabilis modi quo uerbum caro factum eſt illum reliquens doctorem, quem ſolum nunciabat auctorē.¶ Vtrum autem iſte gabriel angelus fuerit de ſūmo ordine non facile dixerim: nihil enim inconueniens ſi aliquid ſpāle fieret in miſſionibus angelorum: ut ſummus angelus mitteretur ad uirginemquando ſummus deus & dei filius ueniebat ī ipſāad ſumendā carnem: propter quod dicit Grego. ſūmum angelum uenire dignum fuerat: qui ſūmumomnium nunciabat. ¶ Et ſi dicas ꝙ eccleſia uocateum archarigelum: poſſet dici ꝙ licet archangelusſit hic nomen ſecūdi ordinis: interpretatio tamennominis poteſt ualde congrue ſummo āgelo adaptari: ut dicatur princeps omnium angelorum: unde gabriel fortitudo dei dicitur: quia dominum uirtutum & potentem in prelio nunciabat: & omīpotentie dei ſummum effectum ꝙ creatura .ſ. unioneperſonali ſuo uniretur auctori: & mulier dignitate maternali preferetur angelico ſtatui. ¶ Nec obſtat ſi hoc uis ſuſtinere ꝙ in aliis locis ſcripture ga
briel mitti aſſeritur: ſicut enim opera ueteris teſtamenti fuerunt prefiguratiua chriſti uenturi: undeetiam aliqui uocantur ieſus uerum ieſum prefigurantes. Sic poteſt dici ꝙ ſi hoc nomen ſecundū aliquam rationem in diuino occulto iudicio alicui inferiori angelo eſt accōmodatum: ſicut dicit diony.de ſeraphim qui purgauit labia eſaie. ¶Si autē dionyſii doctrinam uelis examinare ſubtiliter & ſequiad unguem: non ſolum nō erit ſeraphin iſte angelus: ſed forſan compelleris dicere ꝙ nec erit archangelus. Ipſe enim uidetur uelle ſecundum ꝙ aliquiexponunt ipſum: ꝙ ſic ordo Hierarchicus inuiolabiliter obſeruatur ut ſolum infimus ordo nobis uiſibili apparitione iungatur: & fiant intermiſſionesintranee infirmorum a ſuperioribus: donec ad infimum uēiatur ordinem: de quo ſolo ordine immediato dicantur nobis angeli apparere. Et hoc propter ſufficientiam illorum ſummorum ſpūum btōrum quia minimus inter eos ex quo beatus eſt ſufficit mentem quantumcunqꝫ uiatricem eleuare adomnia lumina: que huic noſtre peregrinationi diuina ſapientia dignatur concedere. ¶ Quicquidautem ſit de hoc utrum de maiori uel minori: uelde ſecundo ordine ſit ille qui miſſus ſit. Sed ratiōabiliter credere poſſumus ꝙ iſte eſt ſummus omnium qui unꝗͣ uiſibiliter apparuerunt ad aliquid nunciandum. Apparuit autem corporali aſpectu uirgini in forma uiri: quod quidem congruum fuit primo quia annunciabat aduentum inuiſibilis dei aduiſibilem carnem: congruum fuit ꝙ uirgini demōſtraret uiſibilem ſpēm. Secundo congruum fuit dignitati matris: que non ſolum in mente ſed in corpore uentreqꝫ erat dei filium receptura. Et ideo nōſolum mens eius: ſed & ſenſus corporei debuerūtuiſione angelica refoueri. Tertio congruit certitudini eius quod ānūciabatur. Et enim que ſunt oculis ſubiecta certius app̄hēdimus: ꝗͣ ſolū imagīata.¶ Nec eſt contra iſta ſi dicatur ꝙ uiſio corporalis ēīfima: licet enim ſit infima: eſt tamen certiſſima: &tunc poteſt dici infima quando ſolum eſt exteriusſed tunc eſt excelſior uiſio quādo & īterius & exterius anima illuminatur & reficit̉: quod nō ē dubiūtunc fuiſſe: unde quantum ē cōuēiēs alicui dari angelo ad hūanā mētē illūinādā excitādā & īflamandā: & imagīationē formādā & purgādā & ſēſitiuācōſolādā & letificandā & certificandā: tantū ē credibile huic ſummo nuncio fore datum ad ſacratiſſime uirgini ſeruiendum: diuinitus tāꝗͣ domini ſuimatri. ¶Si autem dicas ꝙ alius fuiſſet ſi nudā angeli uidiſſet ſubſtantiam. Reſpondetur ꝙ hoc nōpatitur ſtatus hominis uiatoris. ¶ Conuenientiautem ordine ambaſiatam ſibi impoſitam angegelus ſacer uirtuo ſe compleuit. ¶ Tria enim angelus intendebat circa uirginem operari. ¶ Primo mentem uirginis attentam reddere ad tantepromiſſionis conſiderationem: quod quidem fecit eam noua & inſolita ſalutatione ineſtimabili-