leſus faber uirginensC. vi.Ieſus faber uirgineus
hic dici debet copula carnalis. Quia credendum ēꝙ uirgo que in omnibus agebatur a ſpiritu ſanctofuit certificata de ſanctitate ioſeph & de diuina ꝓtectione: ita ꝙ nō dubitabat ꝙ unꝗͣ carnalis actus requireretur ab ea. Et ideo hoc ſuppoſito. non mirūſi plene in ioſeph conſenſit ut uerum matrimoniūfuerit: & tn̄ ad actum carnis nūqͣ reſpectum h abuerit. Vnde dicit Aug. in libro de conſenſu euangeliſtarum. Non eſt fas ꝙ ioſeph ab hoc cōiugio marie ſeꝑandum euāgeliſta putaret: cum dicit loſephuirum marie: ꝙ nō ex eius concubitu ſed uirgo peperit xp̄m. Hoc enī exēplo inſinuatur manifeſte. fidelibus coniugatis etiam ſeruata pari cōſenſu cōtinentia rationabiliter uocari coniugium, non permixto corporis ſex: hec Aug. Sic ergo fuit uerummatrimonium quo ad primam perfectionem. Secunda autem rei ꝑfectio conſiſtit in operatōe eiusper quam res ſuum finem attingit: finis autē matrimonii eſt proles generanda & educanda: ad quorum primum in aliis peruenitur per cōcubitum cōiugalem: ad educationem uero ꝑ alia opera uiri &uxoris quibus inuicem ſibi obſequuntur ad prolēnutriendam. Prolem igitur deus dedit uirgini peropus ſpiritus ſancti: ſine opere ioſeph. ipſi autē ioſephdata eſt iſta ples ex ſpāli munere gratie: quoipſi primo data eſt uirgo in coniugium: & per mutuum conſenſum ſibi eſt datum quicquid intendebat in coniuge ſua dominus facere per ſpiritum ſāctum: unde merito dictus eſt pater ieſu multo melius ꝗͣ illi qui ſecundū humanas leges ſibi alienosfilios adoptant. Vnde hoc matrimonium: licet nōhabuerit prolem naturaliter gēitam per actum matrimonii: habuit tamen prolem ex ſola uirgine generatam opere ſpiritus ſancti: propter quod dicitAug. in libro de nuptiis & concupiſcentis. Omnenuptiarum bonum impletum eſt in illis parētibusxp̄i: proles: fides: & ſacramētum. Quia nullum diuortium ſolus ibi nuptiarum concubitus non fuithec Aug. Sic igitur pōtes uidere ꝙ puriſſimum &ſanctiſſimum fuit illud matrimonium. ¶ Quantaautem fuerit excellentia iſtius ioſeph infra tibi dicetur in primo capitulo: leſus infans fugatus. ¶ Cōuenientiſſimum ergo fuit ꝙ iſta beatiſſima uirgodiſponſaretur anteꝗͣ conciperet ſaluatorem: & hoctam ex parte chriſti ꝗͣ ex parte uirginis: ꝗͣ etiam exparte noſtri. Ex parte chriſti primo: ne ab infidelibus abiiceretur tanꝗͣ non legitime natus: unde dicit Ambroſius ſuꝑ lucam. Quid iudeis. quid herodi poſſet aſcribi ſi natum uideretur ex adulterio ꝑſequi. Secundo ut conſueto modo genealogia peruirū deſcriberetur ī ſcriptura: unde Ambroſius ubiſupra. Qui in ſeculum uenit: ſeculi more debuit deſcribi: uiri autem perſona queritur que in ſenatu &reliquiſ curiis ciuitatum generis aſſerit dignitatemConſuetudo etiam nos inſtruit ſcripturarum: queſemper uiri querit originem. Tertio ad tutelā puerinati diaboluſ contra eum nocumenta procuraſſet.Et ideo ignatius dicit: ipſam fuiſſe deſpōſatam ut
partus eius diabolo celaretur. Licet enim dominusaliter poſſet diabolum impedire & contra eum pugnare: ſicut poſtmodum fecit: oportuit tam̄ impediri eius malitiā in infantia: ne eum acrius perſequeretur puerum quando nec pati xp̄s diſpoſuerat, necſuam uirtutem oſtendere: que forſitā fuiſſet preuēta a ꝑſecutoribus excitatis. Licet āt diabolus ml̓tapoſſet ſcire per uirtutem nature: a quibuſdam tamꝓhibetur per uirtutem diuinam: & hoc modo poteſt forte dici circa uirginem fore factum. Quartoetiam ut a ioſeph nutriretur: unde & pater eius dr̄:quaſi nutricius. Ex parte etiam uirginis fuit conueniens ut ab infamia ſeruaret̉: & pena perſecutionisiudeorum cum partus innupte lege damnaretur.Quinto etiam ut ipſi uirgini a ioſeph exhibereturminiſterium oportunum. Ex parte etiam noſtra fuit conueniens: quia ex teſtimonio ioſeph comprobatum eſtʸ chriſtum de uirgine natum. Vnde Ambro. Locupletior teſtis pudoris maritus adhibet̉qui poſſit & delere iniuriā: & uindicare oprobriū ſinon agno ſceret ſacramentum. Sexto quia ipſa uirginis uerba ſuam uirginitatem aſſerētis magis credibilia reddebātur ſicut dicit Ambroſius. Fides marie magis uerbis aſſeritur & mendacii cauſa remouetur: uidetur enim culpam obumbrare mendatiouoluiſſe innupta pregnans: cauſam autem mentiēdi deſponſata non habuit: cum coniugii primum& gratia nuptiarum partus ſit femīarum. Septimout tolleretur excuſatio ſiniſtre uiuentibus: ſicut dicit Ambroſius. Nō decuit uirginibus ſiniſtra opinione uiuentibus uelamen excuſationis relīqui: ꝗinfamata quoqꝫ mater domini uideretur. Octauout per hoc deſignaretur eccleſia uniuerſa que cū ſituirgo: deſponſata eſt uni uiro chriſto. Poteſt etiamix. addi ut ſimul in uirgine contra hereticos. & matrimonium & uirginitas ſuo exemplo cōmendaretur. ¶ Nec obſtat ſi diceretur ꝙ deſpōſatio erat occaſio fidelibus ne matrem chriſti uirginem crederēt: & quia oporteret chriſtum credi miraculoſe deuirgine natum: & ꝙ miracula manifeſta eſſe debeant non occulta. Miraculorum enim xp̄i ieſu quedam ſunt de quibus eſt fides: ſicut miraculum partus uirginis: dominice reſurrectionis: & ſacramentum altariſ. Et iſta uoluit deuſ occultiora eſſe ut magis meritoria eſſet fides. Miracula uero illa que ſūtad fidei cōprobationem debent manifeſte fieri nōocculte: ſicut fuit ſuſcitatio lazari: illuminatio cecī& ſimilia. ¶ Non ſolum autem deſponſata debuiteſſe mater dei: ſed & uirgo: primo cum ipſa conceperit uerbum patriſ. qui eſt filius dei naturalis: propter patris dignitatem conſeruandam non fuit cōueniens ut alium patrem haberet ꝗͣ deum. Secundo quia proprietas ipſius filii qui mittitur eſt eſſeuerbum dei: uerbum autem ab ſqꝫ omni corruptione mente concipitur: quinīmo cordis corruptio ꝑcepti uerbi corruptionem non patitur. Quia ergocaro fuit ſic a uerbo dei aſſumpta ut eſſet caro uerbidei: conueniens fuit ut ipſa ſine corruptione mētis
b iij