Druckschrift 
Arbor vitae crucifixae Jesu Christi
Einzelbild herunterladen
 

LIBER IIeſus gubernaris ſtatusleſus creator inclytus

diſtinctionē nature. Similit̓ & ornatus. Tamē ſingularit̓ tria refulgēt ī creatiōe rōnalis nature: quicreauit ī tata altitudīe dignitatis: & diſtinxit ī tātamultiplicitate potētiaꝝ: & ornauit in tāto decorhabituū. ¶Fuit .n. maxīa potētia altū eſſe crearede nihilo. Maxīa ſapientia creaturā ſuo lumīe illuſtrare ad oīa cognoſcēda. Maxima bonitas creatu ordinare ad fruēdū ſeipſo ſummo bono trino &uno. Ac per hoc pōt pͥncipalis creationis reddi:manifeſtatio & cōmunicatio ſūmi boni: quia natura boni ē ſeipſū cōicare. Licet inꝗͣ hec ſit pͥnciplis. tamē hac pōt reddi ſecūda .ſ. deus oīacreauit: ut cōueniēti ratione produceretur illa natuta hūana quā deus īfinitus ſuꝑexcellēti dono ſuebonitatis ſibi ītēdebat unire uniōe hypoſtatica &ꝑſonali. Et ut illa aſſūpta natura ſiue ip̄e deus &ieſus hēret decētē cōcōitatū create naturę: & oēmcreaturā rōnalē in ſeipſo & per ſeipſū faceret guſtare ineſtimabilē gloriā unionis perſonalis: & ineffabiles gratias diffuderet in ſua mēbra: ſicut ipſe ineffabiles pro oībus ſuſcepit gratias a ſibi unita deiperſona. VEt ex hoc ſequitur tertia: ut ſic ipſanatura aſſūpta fideliſſime ſeruiat: & hoīum diuinita: & diuinas operationes excellēter ꝑcipiat ſic hācrationalem naturā in angelis & hoībus ipſum deūhominē ſingulariter honorantē: & ſibi ſeruiētem:in quibus ipſe deus ſuā perfectionē infūdat inmultitudine numeroſa. Principalis ergo natura intēta a deo eterno fuit: qua predeſtinauit ad perſonalem unionē. & cum ipſa ſit oīum ſūma ī ordinatione gratie: que ſuperat ordinationē nature: ad ipſamdeus eternus poſſet qui ī oībus pͥncipatū tenet: &ad eius honorē gloriam omnia ordinauit: & exoībus malis & bonis honor accreſcit deo hōi ieſuxp̄o. Circa hoc capitulū eſt articulus quartuſdecimus fidei .ſ. deus oīa creauit de nihilo ut dictūē. Contra hūc articulū pͥmo errauit Democritus &Epicurus ponētes nec ipſa materia mundi necipſa mūdi cōpoſitio a deo ē: Sed mūdus ē a caſufactus per cōcurſū corpoꝝ indiuiſibiliū rerumprincipia extiterunt. Contra quos dicit̉ in pſalmo.Verbo domini celi firmati ſūt .i. a caſu ſed ſecū rationē eternā. ISecūdus ē error Platonis &Anaxagore ponētiū mundū a deo factum exnihilo ſed ex materia preiacenti. Cōtra quos dicitin pſalmo: ipſe mandauit: & creata ſunt. Tertius error ē Ariſtotelis ponentis mūdū eternum:multis alijs erroribus quibus reſperſi ſunt libri ſui& multos habet ſequaces non ſolum paganos ſedēt falſos chriſtianos. Contra quē dicitur Gen. primo: In pͥncipio creauit deus celum & terra &ceta. Quartus eſt error manicheorum ponentiū deum creatorem inuiſibilium: ſed uiſibilia a diaboloeſſe facta. Cōtra quos dicitur ad Hebre. xi. Fideintelligimus aptata eſſe ſecula uerbo dei: ut ex inuiſibilibus uiſibilia fierent. Quintus eſt error Fimonis magi & Nenādri ſui diſcipuli: & multoꝝAiorum hereticorum ipſum ſequentium: qui crea

tionem mundi deo ſed angelis attribuunt.tra quos loquitur Paulus Act. xvii. Deus qui fecithūc mūdū & ea ī ipſo ſūt &cet̓a. Sextus erroeſt eorū qui dixerunt deū per ſe gubernare midum ſed per quedā ſibi ſubiecta. Contra quos dicitur Iob: Quem cōſtituit alium ſuper terram: autquē poſuit ſuper orbem quem fabricatus eſt? Contra quos omnes errores dicitur ī ſymbolo: Crediin unum deum patrem omnipotētem factorem celi & terræ uiſibilium omnium & inuiſibilium. leſus gubernans ſtatus. cap. viiOn ſolum tuus dilectus ieſus omnia creauit in ſapientia: ſed omnia multa prouidēItia & pietate gubernat. Ipſius enim ꝓuidētia licet omnia poſſet per ſe gubernare ſine adminiculo creaturæ. uoluit tamen ſuperiora influerentin inferiora & nobiliora in minus nobilia: ut ſic totus iſte mundus cōnexus miris proportionibus ſibi īuicē ligaretur: ꝓpter quod celeſtia influūt ī terrena & elementaria quantū ad diſtinctiuā ſignific:tionē tēporum: mēſium: dierum: & annorū. Sic enīdicit ſcriptura: ſint in tēpora dies & annos. Influūt etia quantū ad effectiuā productionē rerū generabilium & corruptibilium: ut .ſ. mineralium uegetabilium & ſenſibilium ac corpoꝝ humauorumSic tamē ſunt ī ſigna tēpoꝝ & regimē operationū:ut ſint oīo certa ſigna futuroꝝ cōtigētium: necinfluat ſuꝑ liberū arbitriū uim cōſtellationū quāaliꝗ philoſophi fatū dixerūt. Secūdū āt ītelligentiā doctoꝝ hoc ē ꝗa in corporibus celeſtibusab ipſo oīum rerum pͥncipio ieſu ſit lux: motus: calor: uirtus. Lux rōne ſue forme & ſpeciei. Motus ritiōe ſuꝑioris influetis ipſū. Calor reſpectu īferiorisſuſcipiētis nature. Virtus omnibus mōis predictis inꝗͣ ita ſint celeſtia corpora: per lumē & mo in diſtinctiones temporum .ſ. diei ſecūdum lucem ſolis & motū firmamēti. Menſium ſecūdū lucem lune & motum in luce: obliquo autem circūIo. Temporum uero ſecūdū naturalium planetaꝝmotū per diſtantiam curſū aſcenſū & deſcēſum retrogradationē & ſtatū diuerſū. ex ꝗbus oībus oritur diuerſitas in tēporibus. Per uirtutem āt & calorem influunt ad ꝓductionem eoꝝ que generant̉ex elemētis alterādo excitādo ꝓmouendo & cōciliando ita ſecundū conciliationes contrarioꝝ adequalitatē remotā influūt in mineralia .ſ. in generatiōe lapidū p̄cioſoꝝ & metalloꝝ. Secūdū cōciliationē minus ab equalitate lōginquā influūt in uegetabilia. Secundū conciliationem equalitati ꝓxima influūt in ſenſibilia. Secūdū uero cōciliatiōemequalem influūt in corpora humana que diſpoſitaſunt ad nobiliſſimā formā que ē anima rōnalis adquā terminatur & ordinatur oīs creature appetitusuel naturæ ſenſibilis & corporalis: ut per eam queē forma ens uiuens & intelligens quaſi ad modūcirculi intelligibilis reducatur ad ſuū priricipium:quo perficiatur & beneficietur. Et quoniam in idtēdit liberū arbitriū: ideo ꝗͣtū ad arbitrii libertate