et muto¶ Capitulum. Lxxiii.
tur eſt fortis vt leo. Et hiero. Temptamēta ſi ad tereſpicias. grandia ſunt. ſi ad deū bellatorem fortiſſimū ludus ⁊ vmbra ſunt Deinde ponit ſcd̓am rōemq̄ talis ē. Miniſter ⁊ actor ꝯcordant in volūtate. ſedxp̄s ⁊ diabolus hn̄t ꝯtrarias voluntateſ. gͦ xp̄s non ēminiſter diaboli. Et hoc eſt qd̓ d̓t. Qui nō eſt mecūIn bono ꝯueniens mee voluntati ꝯtra ſeu aduerſumme eſt. ⁊ hmōi eſt diabolus qꝛ xp̄s vult aīas ſaluare. ſed diabolus vult eas perdere. xp̄us vult hoīes apctis retrahere. ⁊ ad ꝟtutes reuocare. diabolus adpctā trahere. ⁊ ꝑ vitia diſtrahere. Un̄ hiero. Diaboſus qui cū dn̄o nō eſt. ꝯtra xp̄m eſt. qꝛ ille vult aīastenere captiuas quas xp̄s liberare deſiderat Deinde ad idem ponit̉ tercia ratio talis Eadē ſunt oꝑa actoris ⁊ miniſtri. ſꝫ nō eadē xp̄i ⁊ diaboli. ergo xp̄snon eſt in oꝑando eius miniſter. Et hoc eſt qd̓ d̓t. Etqui nō ꝯgregat ſeu colligit mecū .ſ. in fidei vnitatemin eccīe ſinum. in ouile ſuꝑnum. ſꝑgit ſiue diſꝑgit.ſicut ſupus ⁊ hic eſt diabolus. qui diuerſas ſectas ⁊hereſes ac ſciſmata. quantum p̄t introducit. diuerſaſunt em̄ oꝑa xp̄i ⁊ diaboli. qꝛ xp̄s colligit diſꝑſa. ſꝫdiabolus diſꝑgit colligata. Ille p̄dicat ydola. hicvnius dei noticiam. Ille trahit ad malū. hic reuocat ad bonū His ergo ⁊ alijs modis diabolus eſt cōtrarius xp̄o. ⁊ non eſt ſecū ꝑ ꝯcordiam in voluntate⁊ facto. ⁊ ideo non eſt ſecū nec cooꝑat̉ ſibi in eijciēdo demones ⁊ expellendo Un̄ criſo. Qui igit̉ mecūnon eſt neqꝫ mecū ꝯgregat. nō erit mihi cooꝑator.vt mecū demones deijciat. ſed magis que mea ſuntſpergere deſiderat ¶ Deinde poſt inſtructōem ꝟitatis ſubdit ꝯminationem dānationis. Quia em̄ eosinduratos ſermonibꝰ inſuaſibiles videt. ad ꝯminationis terrores ſe ꝯuertit. ⁊ blaſphemiā ſpūſſancti.ꝑ quē peccabant dicentes opus ſpūſſancti in beelzebub fieri. dicat oīo carere venia. in hoc ſeculo ⁊ infuturo. intellige tn̄ niſi peniteat de peccato Un̄ criẜ.Quia dn̄s phariſeis excuſando reſponderat. iā eosret. eſt em̄ hec correctōis nō parua ꝑs. non ſolumexcuſando rn̄dere. ſed ⁊ cōminari Dicit ergo qꝛ nōvultis acquieſcere rōnibꝰ nec operibꝰ. īmo blaſphematis. ideo dico vobis veraciter ⁊ ꝓ certo. ꝙ omnepctm̄ ⁊ blaſphemia .ſ. ꝓcedens ex humana infirmitate vel ignorantia. remittet̉ hoībꝰ ꝑ pm̄am .i. remiſſibile pctm̄ eſt de ſe. qꝛ non obuiat directe principioꝑ qd̓ ſit peccatoꝝ remiſſio ſicut obuiat pctm̄ in ſpiritum ſanctū. cuius ſex ſunt ſpecies .ſ. deſperatio. preſumptio. obſtinatio finalis impm̄a. inuidentia frater ne gr̄e. impugnatio ꝟitatis agnite. Un̄ ſubditurSpūs aūt blaſphemie nō remittet̉ .i. difficile ⁊ vixremittet̉ qꝛ vix aut nūqͣꝫ tales penitent. ⁊ hoc peccatūnō habet annexā excuſatōis rōem. Ex hoc patet differentia inter pctm̄. blaſphemiā ⁊ ſpūm blaſphemieqꝛ duo prima ſunt remiſſibilia tercium non. Peccatum in ſe vel in alteꝝ. blaſphemia in deū. que ſi ē exignorātia vel infirmitate. d̓r ſimpliciter blaſphemiaſi eſt ex certa malicia. d̓r ſpiritus blaſphemie. Undeblaſphemia erat in turbis. ſed ſpūs blaſphemie inphariſeis. qui ſciētes ſcripturas. ex inuidia impugnabāt oꝑa xp̄i. ⁊ ex certa malicia blaſphemabāt deūdicētes falſa de ip̄o. qn̄ miracula d̓initus facta attri
buebant dyabolo. qd̓ erat impugnatio veritatis agnite quedā ſpēs pctī in ſpūmſcūm. Blaſphemia qͥppe eſt per quā de deo falſa dicunt̉. Sed ẜm aug. Raro iā inueniunt̉ qui blaſphemāt lingua. ſed multi vita. Quidā aūt blaſphemant ex coactōe ⁊ hī peccantin prēm per infirmitatē que eſt ꝯͣria patris potentie.quidā ex deceptōe ⁊ hi peccant in filiū ꝑ ignorantiāq̄ ꝯtrariat̉ filij ſapīe. quidā ex ſtudio ⁊ hi peccant inſpūmſcūm per maliciā que eſt ꝯtraria bonitati ſpirituſſancti. Primū ⁊ ſecundū dimittet̉ digne penitertibꝰ. qꝛ ex aliqͣ circūſtantia ⁊ remiſſione dignū eſt .ſ.qꝛ per infirmitatē vel ignorantiā ꝯmiſſum eſt. q̄ peccatū attenuant. ſed terciū non remittet̉ .i. remiſſiōedignū non erit. qꝛ circumſtantiā excuſantē non hꝫ.Inexcuſabiliter em̄ meret̉ ſuppliciū. qui ſi voluiſſetpotuit vitare pctm̄. Unde ber. Potentia ad patremſapīa ad filiū. caritas ꝑtinet ad ſpūmſanctū. Hoc ēqd̓ alibi d̓r. peccare in prēm. peccare in filium. peccare in ſpūmſanctuꝫ. Qn̄ em̄ ex fragilitate peccamusin prēm quafi ꝯtra potentiā peccamus. qn̄ ex ignorātia peccamus. in filiū quaſi ꝯtra ſapīam peccamus.qn̄ vero ex maliuolentia peccamus in ſpūm ſanctumpeccamus quaſi ꝯtra dilectōem. Et ideo peccare inprēm ⁊ filiū hic ſiue in futuro remittet̉. qꝛ qui ex fragilitate vel ignorantia peccat. ſicut aliquā excuſatōꝫhꝫ in culpa. ita etiaꝫ aliquā remiſſionē habere debetin pena. ſiue in hoc ſeculo ſi penituerit vt facilius cōſequat̉ indulgentiā. ſiue in futuro ſi in malo perſeuerauerit vt tolerabiliorē ſentiat penā. Qui ꝟo ex malicia peccant. eoꝝ delictū nullā excuſatōem habet. ⁊ideo pena eoꝝ remiſſionē habere nō debet. qꝛ ſi penituerint in hoc ſecl̓o plena ſatiſfactōe mulctādi ſunt.ſi nō penituerint. plena damnatōe in futuro ſeculo.non qꝛ penitentibꝰ venia deneget̉. ſed qꝛ pleno pctōplena retributio debeat̉. hec ber. Epūs ergo blaſphemie non remittet̉ hoī. non ꝙ ei neget̉ remiſſio ſi peniteat. ſed qꝛ hic blaſphemus exigentibꝰ malis meritis ſicut nunqͣꝫ ad remiſſionē. ita ad pm̄am ꝑuenturus eſt. Unde ait iohannes Eſt pctm̄ ad mortē nonꝓ illo dico vt roget quis Scd̓m greg. pctm̄ ad mortem eſt pctm̄ vſqꝫ ad mortē. ꝓ quo non eſt rogandūqꝛ .ſ. peccatum qd̓ hic nō corrigit̉. eius venia fruſtrapoſtulat̉. Peccatum ergo in ſpūmſcūm eſt obſtinatio vel ꝑtinacia mentis in nequicia obdurate procedens ex preſumptōe vel deſperatōe. Qui enim preſumit de miſcd̓ia dei ꝓmittens ſibi impunitatē putāsita deū pctā impunita relinquere eo ipſo obſtinatur.i. ꝑtinaciter in pctō obdurat̉ pctā peccatis ſuꝑaddens. ⁊ ita peccat ꝯͣ iuſticiā ſpūſſancti qui ita miſericors ē in iuſticia ꝙ eſt ⁊ iuſtus in mīa. qui oleū hꝫcū vino ⁊ viceuerſa. Qui aūt ꝓpter magnitud inē ſceleris deſperat de miſcd̓ia dei. tanqͣꝫ magnitudo peccati ſui excedat magnitudinē miſcd̓ie dei. inde obſtīatur pctā peccatis ſuꝑaddens de pctō in peccatum eſfrenata libertate ruens quouſqꝫ ad cumulū dānationis veniat. Sed qͣꝫuis tota etiam trinitas pctā remittat. hmōi tn̄ peccatum ideo ſpecialiter attribuit̉ ſpirituiſancto. qꝛ ſpūſſanctus amor eſt patris ⁊ filij ⁊ benignitas vtrorūqꝫ. Qui aūt deſꝑat vel preſumit ſpecialiter facit illi iniuriam. cuius benignitati attribui