manum aridam¶ De manco
calumniari volentes obſeruant vt ſi in ſabbato curettranſgreſſionis eū accuſent. ſi nō curet crudelitatisaut imbecillitatis arguāt. Ut em̄ ait bern. In factisobſeruatores. in ꝟbis exprobratores. in tormentisſuſtinuit illuſores. Et videns dn̄s cogitatōnes eoꝝiuſſit hoīem infirmū ſurgere ⁊ ſtare in medio vt miraculū eſſet magis manifeſtū ⁊ euidentius argueret̉cecitas malignantiū. ⁊ quaſi repetendo queſtionemab eis motā. ſub alijs verbis hoc idē queſiuit ab ipẜIllis aūt ſic tacentibꝰ ꝓpoſuit ſimilitudinē de aīali.⁊ ſoluit queſtionē prius ꝟbo on̄dens ꝑ rōnem ꝙ licitum eſt ſanare hoīem die ſabbati. ⁊ eſt rō talis. Magis ſubueniendū eſt hoī qͣꝫ aīali. ſed animal ſi ceciderit in put eū vel foueā extrahit̉ ⁊ liberat̉ die ſabbati.ergo multo plus homo qui eſt nobilior ⁊ melior. cuꝫſit factus ad ymaginē dei. ſi ceciderit in infirmitatēcurat̉ die ſabbati Si em̄ hoc fit ꝓpter cupiditatē tꝑaliū. multo magis debet fieri iſtud vbi querit̉ ſalus aīmaꝝ. ⁊ ſic ipſi vite ꝯmums ⁊ ꝓprie ꝯſuetudinis vincunt̉ exemplis Unde criẜ. Uobis ouem licet in ſabbato ſaluare. ⁊ mihi hoīem nō licet Uobis manibꝰlicet extrahere. mihi nec ꝟbo licet curare. Ecce necmedicinā ꝯficio nec manū meā ſuꝑ illū extendo Dico ꝟbo ⁊ ſanat̉ infirmus. ⁊ legē ſabbati vr̄i nō trāſgredior. ⁊ fine oꝑe opus ꝟtutis ꝯſūmo. Hec criſo.Sꝫ auari phariſei plus diligūt ouem qͣꝫ hoīem ꝓximū. ⁊ laudāt impendere ſubſidiū in oue. ⁊ accuſantbeneficiū caritatis in hoīe. Un̄ hiero. Sic ſoluit q̄ſtionē ꝓpoſitā vt interrogantes auaricie ꝯdemnarꝫSi vos inqͥt in ſabbato oueꝫ ⁊ qd̓libet aliud aīal infoueā decidens eriꝑe feſtinatis. non aīali ſꝫ vr̄e auaricie ꝯſulentes. quantomagis ego hoīem qui multomelior eſt oue debeo liberare Un̄ ⁊ rabanus. Cōpetēti gͦ exemplo ſoluit queſtionem eoꝝ. vt eos oſtendatſabbatū violare in oꝑe cupiditatis. qui eū violarearguūt in oꝑe caritatis. legē male interp̄tantes. qͦdicūt in ſabbato a bono feriandū in quo a malis tm̄feriandū eſt Un̄ opus ẜuile nō facietis in eo. i. pctm̄quia qui facit peccatū. ſeruus eſt peccati. Sic in eterna requie a malis tm̄ feriabit̉. non a bonis. Hecrabanus. Scd̓o ſoluit q̄onem facto. hoīem habentēmanū aridam ſanando. Tūc em̄ ait illi. extende manū tuā. ⁊ cū extenderet. ſtatim reſtituta eſt ſanati. inquo ptꝫ ꝑfectio fanitatis. Ubi criẜ. Vt ꝓpoſitum legis quā iudei nō ītelligūt. ſanitas manifeſtat. Si eīdeus offendit̉ in oꝑe ſabbati. ſine dubio infirmitasnō fugat̉. qꝛ nō pōt ī iuriā dei beniuolētia ſequi. Iſtemācus ẜm hiero. In euāgelio quo vtunt̉ nazarei. cementarius ſcribit̉. iſtiuſmōi vocibus auxiliū p̄cansHō cementarius erā manibꝰ victum queritās. p̄corte ieſu vt mihi reſtituas ſanitatē. ne turpiter mendicē cibos ¶ Dn̄s ieſus maxīe in ſabbatis docebat. ⁊oꝑabat̉ ꝟtutes primo vt on̄deret ꝙ euāgelicū ⁊ ſpūale ſabbatū melius ⁊ fructuoſius veteri ſabbō ſuccedebat. ſcd̓o vt ſabbō pluribꝰ occurrētibꝰ ꝓficerꝫ pluribꝰ. ⁊ ſaluator mūdi ex miraculoꝝ ꝟtute manifeſtuſfieret. tercio vt dn̄s legis ⁊ ſabbati ꝓbaret̉. qͣrto vtmalū intellectū iudeoꝝ de obſeruantia ſabbati auferret dū bene oꝑando ſabbatū ſe nō violare ꝓbaret qͥin ſabbato curabat. ⁊ in hoc corā pluribus legiſperi
tos confutabat. Circa quod ſciendū ꝙ aliqui ſuntactus boni in genere entis. qui tn̄ ex ſe nō habent bonitatē in genere moris. ſicut edificare domū vel huiuſmodi. ⁊ talia non erant licita in die ſabbati. Alijautem ſunt actus boni in genere moris ſcd̓ꝫ ſe. ſicutſunt opera virtutum. ⁊ talia licita ſunt in die ſabbati. de quibus erat ſanatio manus aride. qꝛ erat opuspietatis. ⁊ cum hoc erat ad gloriā dei manifeſtandāinquantū fiebat miraculoſe ⁊ ſupͣ naturaꝫ. ⁊ ideo talia poſſunt fieri in die ſabbati. non ſolum licite. ſed⁊ laudabiliter ¶ Miſtice ẜm bedam ⁊ rabanū. Nōqui habebat manū aridā. humanū genus indicat.in bono oꝑe arefactū. pro manu in primo parēte adpomū vetitū extenſa. ſed in miſeratione dn̄i. ſaluti ⁊bonoꝝ operū fructibus ꝑ innocentes xp̄i manus incruce extenſas. eſt reſtituta. Et bene manus in ſynagoga erat arida. qꝛ vbi maius donū ſciētie. ibi trāſgreſſor maiori ſubiacet culpe ⁊ grauius eſt ꝑiculū inexcuſabilis noxe. Sanandaqꝫ manus arida uibeturtendi. qꝛ infructuoſe debilitas aīe nullo melius ordine qͣꝫ elemoſinarū lagitate curat̉. Nabebat aūt homo dexterā manū ſanguidā. qꝛ ab elemoſinis torpebat. ſiniſtrā ſanā. qꝛ ſue vtilitati intēdebat. Sꝫ veniēte dn̄o dextera ſanat̉ vt ſiniſtra. qꝛ qd̓ ꝯgregaueratauide. mō diſtribuit caritatiue. Miſtice etiā in īfirmo docuit quatuor nccāria penitēti .ſ. ꝙ ſurgat a culpa ꝑ pm̄am. ꝙ ſtet in grā. ꝑ ꝑſeuerantiā. ꝙ ī medioꝑ boni exempli euidentiā. ꝙ extendat manuꝫ. ꝑ bonā oꝑatione. Extendit ergo manū primo ad pauperes in elemoſinarū largitionē. ſcd̓o ad deū in feruēti or̄one. qꝛ ẜm grego. Fruſtra pro pctīs rogaturusad deū manus exꝑādit. qui eas pro poſſe ad pauꝑeſnō extendit. Eoraliter hō habens manū aridā eſtpctōr. habent em̄ quidā cor aridū. qꝛ ſine bona affectione. ſine ꝯpaſſionē. quidā linguā aridam. qꝛ ſinebona locutione. ſine dei laude. quidā manū aridaꝫ.quia ſine bona oꝑatione. Hec aūt triplex ariditasſumitur ex ſimilitudine arboris aride. qꝛ tūc eſt verearida. qn̄ ē ſine ſucco. ſine folijs. ſine fructu Cor habent aridū inuidi. linguā maliloqui. manum auari.Iſte ex obedientia diuina manuꝫ debet extendere adꝓximū ꝑ elemoſinaꝝ largitionē. ille lingua loqͥ addeū ꝑ deuotā or̄oneꝫ. alius cor eleuare ad celū ꝑ ſanctam meditationē ⁊ ſic ſanat̉ pctōr. Item ẜm theophil̓. Aridam dexterā habet manū. quiſquis nō oꝑatur que ſunt dextre patris. qꝛ talis eſt impotens adbona ſed potens ad mala. Exquo em̄ manus ꝯſtituitur in oꝑibus ꝓhibitis. extūc areſcit in oꝑibus bonis. Iterū ꝟo reſtaurabit̉. qn̄ in virtute ſians oꝑabitur. Per manū em̄ que eſt organū organoꝝ. ꝯueniēter intelligit̉ opus meritoriū ⁊ id̓o manus eſt aridaque eſt ad hoc opus inualida. ſed cū ad ꝟbuꝫ xp̄i ſurgit ꝑ gratiā. tūc manum extendit ꝑ ſanctam oꝑationē. Poteſt etiam ꝑ hoīem manū aridam habentemſignari piger ⁊ ocioſus. qꝛ ad oꝑādū eſt inualidus.ſed cum ad ꝟbum xp̄i ſtat in medio virtutis manuseius ſanat̉. ⁊ in bonis oꝑibus exercet̉. Specialitertn̄ ⁊ precipue ꝑ hunc hoīem auarus ſignificat̉ cuiusmanus ad oꝑa pietatis ⁊ largitatis inualida reꝑit̉Huius manus ſunt quīqꝫ digiti. primus īordinatū