¶ Capitulum. xxxvij.intellectu et effectu
Item corde vel ore vel oꝑe Ubi ciprianus. Et ne qͥsſibi qͣt innocēs placeat. ⁊ ſe extollēdo plus ꝑeat inſtruit̉ ſe peccare cōtidie dū ꝓ pctīs quotidie iubet̉ orare. Sicut ⁊ nos dimittimus debitoribꝰ nr̄is Ecce regula nobis ꝓpoſita. ꝙ ſi volumus nobis dimitti pctm̄nt̄m. debemꝰ dimittere ꝓximo pctm̄ in nos ꝯmiſſuꝫvt ẜm grego. bonū qd̓ a deo ꝯpucti petimus hoc ip̄mprimo ꝓximo ꝯuerſi faciamus Un̄ cipria. Qui gͦ propctīs orare nos docuit. paternā mīam ꝓmiſit. ſꝫ plane addidit legē certa ꝯditōe nos ꝯſtringēs. vt ſic nōbis dimitti debitū poſtulemus ẜm ꝙ ⁊ noſipſi debitoribꝰ nr̄is dimittimus Un̄ ⁊ criſo. Nō aūt dixit vt prius nobis deus dimittat ⁊ poſtea nos debitoribꝰ nr̄isScit em̄ deus hoīes eſſe mendaces. qm̄ ⁊ ſi acceꝑintremiſſiōem pctī ſui ip̄i ſuis debitoribꝰ nō dimittunt.ideo ſic d̓t vt prius dimittamus ⁊ poſtea petamus dimiſſiōeꝫ Et iteꝝ Hec igit̉ aīaduertentes grates agēde ſunt debuoribꝰ nr̄is. fiunt em̄ nobis ſi ſapimus cāindulgētie maxime. ⁊ pauca exhibētes plurima reꝑiemus Naꝫ ⁊ nos ml̓ta debemus ⁊ magna debita dn̄oquoꝝ ſi minimā ꝑtē a nobis velſet exigere. iā ꝑiſſemꝰHec criẜ. Sed qͥd de illo qui nō ſatiſfacere vult cū p̄tnec veniā poſtulare cū nō p̄t. ſane diſtinguendū eſt Isem̄ q̄ viā ꝑfectōis arripuit. dꝫ etiā nō petenti veniaꝫoīmodis indulgere. nō ſolū rancorē aīmi dimittēdoſed ſine ſatiſfactōe imiuriaꝝ. ſine reſtitutione reꝝ. ſineinteruentū p̄cū oīa dimittere ⁊ ex puro corde diligere⁊ ad hoc tenent̉ ꝑfecti. qꝛ ſic ꝯſiliū eſt Qui ꝟo nondūꝑfectōis votū aſſumpſit. tenet̉ quidē rancorem aīmidimittere vt nec malū inimici velit augeri. nec bonuꝫminui. ſꝫ qd̓ in eū deliquit aliqͣliter ſatiſfieri. ⁊ ad hoctenent̉ oēs qꝛ ſic p̄ceptū eſt Remiſſio gͦ offenſe eſt denccītate. qꝛ homo tenet̉ etiā in caritate ⁊ oēs diligereſed remiſſio iniurie nō eſt nccītatis. ſꝫ ſuꝑerogatōisSicut em̄ pecuniā ablatā nō tenet̉ quis auferenti dimittere. ſed poteſt eaꝫ repetere. ſic ꝓ imuria ſibi illatap̄t recōpenſatōeꝫ ꝑ emendā petere ẜm ordinē iuſticieNam ẜm augu. nō loquit̉ de debito pecunie ſiue iuſticie exigēde. ſꝫ rancoris ⁊ immicicie non re inferendeQuid ꝟo ſunt culpe in qͥbꝰ culpa eſt vindictā relaxare. ⁊ ſi pctm̄ in nos teneamur dimittere. pctm̄ tamenin deū ⁊ pctm̄ in ꝓximū debemus punire. Un̄ hiero.Si peccauerit in nos frater noſter ⁊ in qͣlibet cā nosleſerit. dimittendi habemus ptātem imo nccītatem.Si nautē in deū quis peccauerit. nō eſt noſtri arbitrijNos ecōtrario in dei iniuria benigni ſumus. in nrīsꝯtumelijs exercemus odia. Hec hiero. Qui ergo laborat odio vel inuidia. grauat̉ magis hac orōne qͣꝫiuuet̉ ea. Tale em̄ eſt. ac ſi dicat. noli mihi dimitterepeccata mea. qꝛ nec ego volo alijs dimittere ſua Eccequantū deteſtat̉ dn̄s fraternum odium. cū ita ꝯditionaliter. ⁊ nō aliter dimittat pctm̄. ſi .ſ. fratri dimiſerimus Nam vt ait anſhelmus. indulgentiā non habebis niſi dederis. Un̄ d̓t ſe neca Alteri ſemꝑ ignoſcetibij pſi nunqͣꝫ. ¶ Deinde ſequit̉ ſexta petitio. Et nenos inducas in temptationem .ſ. carnis vt non nosabſorbeat ꝑvoluptatē. vel mūdi vt non nos ꝯburat ꝑcupiditatem vel diaboli vt non nos ꝑdat ꝑ iniqͥtatēEſt aūt temptatio duplex. vna .ſ. probationis. ⁊ hacdeus ſanctos bene temptat. non vt ipſe ꝑ hoc de eis
noticiā capiat. cui ante omēs temptatōes quiſqꝫ nōtiſſimus eſt. ſed vt ipſi ſeipſos ꝓbent ⁊ ſibijpſis innoteſcant qͥ ſe neſciebāt. Alia eſt temptatio deceptōis.⁊ hac d̓s neminē temptat. ſed fit a carne q̄ ſuggeritmollia. ⁊ a mundo qͥ offert vana. ⁊ ab hoſte qui ingerit amara. ſed d̓s bene ꝑmittit in hāc induci ex cā. vnieſt ſenſus. ne nos inducas .i. ne ꝑmittas nos induciin temptatōem ⁊ temptare ſupra id qd̓ poſſumq ferteſed faccū temptatōe etiā exitū vt poſſimus ſuſtinere.ne irretiti tene amur ⁊ ſuꝑemur eius fortitudīe. q. d.Et ſi nos ꝑmittas duci ꝑ ſenſum vt excitemur. nō tn̄ꝑmittas induci ꝑ ꝯſenſum vt ſuccūbamus. Cauſalrquidē ⁊ efficiendo d̓s ꝑ ſeip̄m nō inducit. ſed ꝑmiſſiue. ⁊ deſerendo patit̉ induci eū quē ſuo auxilio deſeritſicut cor pharaonis indurauit .i. indurari ꝑmiſit. ⁊ ſicut d̓r ꝙ nō eſt malū in ciuitate qd̓ dn̄s nō facit .i. qd̓fieri nō ꝑmittat. Ubi cypria. Qua in ꝑte on̄dit̉ ꝯtranos nihil aduerſariū poſſe niſi d̓s an̄ ꝑmiſerit. vt oīstimor noſter ⁊ deuotio ꝯuertat̉ in deū. Aliud eſt in tēptatōem duci. ⁊ aliud induci. In temptatōem em̄ ducit̉ qui a temptatōe pulſat̉ ſed nō deijcit̉ In temptatōem inducit̉ qui temptationi ſuecūbit ⁊ ab ea ſuꝑat̉.Induci em̄ eſt intus duci ⁊ ſuccūbere. On̄dit gͦ nō ida nobis orandū eſſe vt nō temptemur. qꝛ temptari n̄eſt malū. ſed magis vtile. ⁊ ad ꝟtutis exercitiū qn̄ viriliter reſiſtit̉. nā ſine temptatōe nemo p̄t ꝓbatus eſſeſiue ſibijpſi ſiue alij. ſed ne deſerti eius adiutorio ꝑ blāda vel aſꝑa in temptatōeꝫ ꝑ ꝯſenſum inducamur nealicui temptationi vel ꝯſentiamꝰ decepti vel cedamꝰafflicti. ⁊ ſic ab ea deuincamur a deo deſerti. Sed quiblandis nō decipit̉ etiā aſperis nō deijcit̉. qꝛ vt d̓t auguſt. nemo frangit̉ reꝝ aduerſaꝝ moleſtia qui ꝓſperaꝝdelectatōe nō capitur. Et iteꝝ. Primo itaqꝫ vitandeſunt delectatiōes. poſtea dolores. Quō em̄ ſuꝑare p̄tmundū ſeuientēqui nō p̄t blandientē. Sic ergo dn̄svoluit nos ad ſe in temptationibꝰ recurrere ⁊ non denobis p̄ſumere. Un̄ augꝰ. Uoluit gͦ deus a ſe poſci neinferamur in temptatōem qd̓ poterat nobis etiā nonorantibꝰ dare. qꝛ voluit nos ammoneri a quo hec bn̄ficia accipiamus. In quo vt d̓t cyprianus ammonemur infirmitatis ⁊ imbecillitatis nr̄e. ne quis ſe inſolenter extollat. vt dū precedit huīlis ⁊ ſubmiſſa ꝯfeſſio ⁊ dat̉ totū deo. quicquid ſuppliciter petit̉ ipſius pietate preſtet̉ ¶ Poſt hoc ſequit̉ petitio ſeptima ⁊ vltima. Sed libera nos a malo .ſ. oī vel innato. qd̓ ꝯtrahimus .ſ. originali. vel adiecto qd̓ ꝯmittimus .ſ. actuali. vel inflicto qd̓ ſuſtinemus .ſ. penali .i. pena ꝯſeqn̄ti. Uel a malo oī .ſ. viſibili ⁊ inuiſibili .i. culpe ⁊ pene.Uel a malo oī .ſ. p̄terito pn̄ti ⁊ futuro Et notandū ꝙhec petitio nō intelligit̉ de malo culpe iam perpetrateqꝛ tunc coincideret cū quinta petitōe. ſed culpe inſtantis perpetrati poſſibilis. a quo malo liberari nos petimus. ne videliꝫ peccemus. Item nō intelligit̉ de malo pene future. qꝛ tu nc coincideret hec petitio cū ſecūda. ſed pene pn̄tis inquantū eſt nobis cauſa ⁊ occaſioruine. Poteſt etiā accipi de malo pene future. ita ꝙpetamus ſic nos liberari a malo pn̄ti. vt non incurramus pene future. Et ab oībus predcīs petimus liberari orantes ⁊ loquētes in ꝑſona eccīe. Eed qui vult amalis liberari ſtudeat malis ꝓximi cōꝑati. qꝛ qͥ vult