LIVel̓. III.
Ninus rex Aſſirīoꝝ priꝰ bella mouit Uulcanum primū fabꝝ fuiſſe credunt̉. Diuinaaūt hyſtoria Tubalcaym primus ꝓmetheᵍferreo circulo lapidem imprīmens yſum anuli inuenit. Nauigij vſum Pelaſgi inuenecunt. Ceres prima in grecia aput eleu Iyſum frumenti inuenit. Yſis in egypto. Pylumnus in ytalia. vſum frumenti ⁊ farris. ⁊titum molendi ⁊ pinſendi. Thagus in Hyſpania cituum ſerendi. Oſyris aput egiptūcultū vineaꝝrepit Liber aput iudos. Dedalus primus menſam ⁊ ollā ⁊ ſellam fecit. Apīrius primꝰ ꝯpoſuit apparatū coquine. quitādem in ea ꝯſumptis bonis volūtaria morte perijt. Medicine aucͣtor aput grecos Appollo fuit. Hanc filius eius Eſculapius laude ⁊ opere ampliauit. Qui poſtꝙͣ fulmineperijt. Diu medendi cura intermiſſa eſt Latuitqꝫ ꝑ ānos pene quingentos. vſqꝫ ad tēpus Arthaxerſis regis. Tunc eam in luceꝫtenouauit Ypocras. a Selepio patre ſuo genitus. in Choo inſula. Ludialis īniciū ſumpſiſſe credunt̉ qui ex Aſia venientes in etrutia ꝯſederunt. ſub Thyrrone duce: Ubiqꝫinter ceteros ſuꝑſticōum ſuaꝝ ritus ſpectacula inſtituerunt. Quem morem Romaniimitati ſunt. Aterficis inde aterficibuſ inꝙͣludialidis vocati ſunt.Unde inicium eitterarum hebreoꝝIttere hebreoꝝ a Moyſe ꝑ lelgem ſumpſiſſe. credunt̉. Caldeorum ⁊ ſyroꝝ ꝑ Abrahā. Egyytioꝝ lr̄as Yſis inuenit. GrecoꝝPhenices. quas Cathinus a fenice in greciam tranſtulit. Carmentis mater Euandri. q̄ꝓprio nomine Nicoſtrata vocabat̉. latinaslr̄as inuenit. Diuinā hyſtoriā primꝰ Moyſes ſcripſit. Aput gentiles primꝰ Dareſfrigius troyanā hyſtoriaꝫ edidit. qm̄ in folijspalmaꝝ ab eo ſcriptā eſſe ferunt. Poſt Daretem. in grecia Herodatus primꝰ hyſtoricꝰfuit. Poſt quem Feritides. Hiſdem tꝑibꝰclaruit quibus Hoſdras legem ſcripſit. Fabulas prius credit̉ inueniſſe Alemon Crotonienẜ. Egyptus eſt mater artiū. Deind̓in greciam. ⁊ inde in ytaliam venerūt. Inea primū gramatica reꝑta eſt. tꝑe Oſyr. mariti Yſidis. In ea quoqꝫ dyaletica inuenta
eſt. a Permenide. qui ciuitates ⁊ cetus hominū fugiens. in tupe ꝯſedit. in modico tꝑeſccqꝫ dyaleticam excogitauit. Und̓ ⁊ rupespermenidis appellata eſt Plato auteꝫ poſtmortem Socratis magiſtri ſui. egiptum demigrauit. Ubiqꝫ ꝑceptis liberalibꝰ ſtudijsAthenas redijt. Et aput Achademiā villāſuaꝫ. coadunatis diſcipl̓is. ſtudijs operā dedit. Hic primū loyeam rōnalem grecis inſtituit. Quā poſtea Areſtotiles eius diſcipl̓sampliauit ꝑfecit ⁊ in artem redegit. MarcꝰTerencius Uarro primus dyaleticā de greco in latinum tranſtulit. Poſtea Cycero topica inuenit Demoſcenes. fabri filius: aputgrecos rethorice repertor d̓r eſſe. Tyſias aput latinos. Corax aput ſyracuſas. Hec abAreſtotile ⁊ Gorgia ⁊ Ermagera in grecoſcripta. eſt tranſlata in latinum a Tulio etQuintilianoQue artes preciue legende ſuntX hīs aūt omnibas ſcientijs. sͣ.enumeratis ſeptem ſpecialiterdiſcreuerant antiqui in ſtudijsſuis ad opus erudiendoꝝ In qͦbus tantam p̄ ceteris vtilitatē perſpexeruntvt quiſquis haꝝ diſciplinaꝝ firmitatem ꝑcepiſſet. ad aliaꝝ notitiam poſtea inquirendomagis ⁊ exercendo ꝙͣaudiendo perueniret.Sunt etiam quaſi quedā inſtrumenta ⁊ rudimenta. quibus via paratur animo ad plenam philoſophice veritatis notitiam. Hinctriuium. ⁊ quadtuniū nomen accepit. Eo ꝙhis quaſi quibuſdam vijs viuax animus adſecreta philoſophie introeat. Nemo tunc tēporis nomine Magiſtri dignus vldebat̉.qui nō haꝝ ſeptem ognicōe polleret. Pytagoras quoqꝫ hanc in ſtudijs ſuis ꝯſuetudinem ſeruaſſe legit̉. Vt vſqꝫ ad ſeptenniumẜm numeꝝ. videlicet ſeptem liberalium artium nullus diſcipuloꝝ ſuorū. de his que abip̄o dicebat̉ rōem poſcere auderet. Sed fidem daret verbis magiſtri. quouſqꝫ omniaaudiſſet. Sicqꝫ iam ꝑ ſemetip̄m rōneꝫ eoꝝpoſſet inuenire Has ſeptem quidā tāto ſtudio didiciſſe legunt̉. vt plane omneſ ita memoria tenerent. vt quaſcunqꝫ ſcripturas admanum ſumpſiſſent. quaſcūqꝫ queſtiōes ſoluendas. aut ꝯprobandas ꝓpoſuiſſent. ex his