Folium. LXII.
Collatio ſupradictorum.Heorica diuidit̉ in theologiaꝫmathematicā. ⁊ phiſicam. Ueltaliter Theorica diuid ītur in intellectibilem. intelligibilē ⁊ natutalem. Uel aliter. Theorica diuiditur indiuinalem. in doctrinā ⁊ phiſiologiā. Eadēeſt igit̉ theologia intellectibilis ⁊ diuinalisEadem eſt mathematica intelligibilis ⁊ doctrinalis. Eadem eſt phiſica. phiſiologia. etnaturalis. Sunt qui has tres theorice ꝑtesmiſtice quondā palladis nomine. q̄ dea ſapiētie fingit̉ eſſe ſignīficari putāt Dicit̉ em̄tritōna quaſi triteona .ī. terna ꝯgnitio. videlicet dei. qm̄ intellectibile nominamꝰ. ⁊ animaꝝ quā iutelligibilem diximꝰ. corpoꝝquānaturalem appellamꝰ. Et merito ab his tribus tm̄ ſapientia vocabulum ſumit. qꝛ licettres reliquaſ .i. ethicam. mechanicam. logicācongrue ad ſapientiam referre poſſumꝰ. Expreſſius tn̄ logicam ꝓpter vocis eloquentiāMechanicam ⁊ ethicam ꝓpter circumſpe.ctionem morum ⁊ operum prudentiam ſiueſcientiam appellamus. Solam aūt theoricam propter ſpeculationem veritatis rerumſapientiam nomīnamus.Oiuiſio Practice.Racͣtica diuiditur in ſolitariaꝫpriuatam. ⁊ publicam. Uel aliter. in ethicam. yconomicam. ⁊politicam. Vel aliter. in moralem. ⁊ diſpenſatiuā ⁊ ciuilem. vna eſt ſolitaria. Ethica ⁊ moralis. vna rurſum priuata.⁊ yconomica ⁊ diſpenſatīua. eademqꝫ politica atqꝫ ciuil Economꝰ interp̄tat̉ diſpēſatorIn̄ econōica dc̄a eſt dīſpēſatīa. Pol̓ grececiuītas latine dicit̉. Inde politica dicta eſtid eſt ciuilis. Quando ethicam partem ꝯſtituimus practice ꝓprie accipienda eſt ethicain moribus vn̄iuſcuiuſqꝫ ꝑſone. ⁊ eſt eadeꝫqꝫ ſolitaria. Solitarīa igītur eſt que ſui cutam gerens. cunctis ſeſe erīgit. exornat augetqꝫ virtutibus. Nihil in vita amīttens qnon gaudeat. nihil facīens penitendū. Priuata eſt que familiaris officium mediocrīter ꝯponens diſpenſatione diſtribuīt. Publica eſt que reipublīce curam ſuſcipiens cūctorum ſaluti ſue prouīdentie. ſolertia. ⁊ iuſtitie libera. ⁊ fortitudinis ſtabilitate. ⁊ tē
perantie patientia medetur Solitaria igit̉conuenit ſinguiaribus. priuata patribuſfamitlias. politica. rectoribus vrbium. Practica actualis dicitur eo ꝙ tes propoſitas actionibus explicet. Moralis dicitur ꝑ quammos viuendi honeſtus appetitur. ⁊ inſtituta ad virtutem tendentia preparatur. Diſpenſatiua dicitur dum domeſticatum rerūſapienter ordo diſponitur. Ciuilis dicitur ꝑquam totius ciuitatis vtilitas amīniſtraturUiuiſio mechantce in ſeptemEchanica ſeptem ſcientias continet. Lanificium. ArmaturamNauigationem AgricultutaꝫUenationem. Medicinam.Theatricam. Ex quibus tres ad extrinſecꝰveſtimentum nature pertīnent. quo ſeipſanatura ab incōmodis protegit. Quattuorad intrinſecus. quo ſe alendo ⁊ fouendo nutrit. ad ſimilitudinem quidem triuij ⁊ quadruuij. Quia triuium de vocibꝰ. que extrinſecus ſunt. Et quadruuium de intellectibusqui intrinſecus concepti ſunt. practicat. Heeſunt ſeptem ancille quas mercurius a philogia in dotem accepit. quia nimitum eloquētie. cui iuncta fuerit ſapientia omnis humana actio ſeruit. Sicut Tulius in libro rhetoricorum de ſtudio eloquentie dicit. Hectuta. hec honeſta hec illuſtris. hec eademvita iocunda fiat. Nam hinc ad rempublicam plurima comoda veniunt. Si moderatrix. omniū preſto eſt ſapientia. hinc ad eosqui eam adepti ſunt. laus. honor. dignitas.confluit. Hinc amicis quoqꝫ eorum certiſſimum ⁊ tutiſſimum preſidium eſt. Hee mechanice appellantur. id eſt adulterine. quiade opere artificis agunt. quod a natura formam mutuat. Sicut alie ſeptem liberalesappellate ſunt. Uel quia liberos. id eſt expeditos ⁊ exercitatos animos requirunt. Qꝛſubtiliter de rerum cauſis diſputant. vel qꝛliberi tm̄. id eſt nobiles. ātiquitus in eis ſtudere conſueuerant. Plebei vero ⁊ ignobilium filij in mechanicis (propter peritiam operandi) in quo magna priſcoꝝ apparet diligentia. qui nil interpretatum. inquere voluerunt. Sed omnia ſubiectis regulis ⁊ p̄ceptis ſtringere. Mechanica eſt ſcientia adquaꝫ fabricā omuium rerum ꝯcurrere dicūt