Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XLII.Queſtio. II.

Diſtin. XLII.gͦ potētia dei ſe extēdit ad oīa in qͣcūqꝫ creata potētia p̄t. Pͣ. ph̓us dic̄ ꝙ d̓s ⁊ ēt ſtudioſus pōt praua agere: ſꝫ nihil ita elōgat̉ a poͣ eiꝰ ſic̄ malū. gͦ vr̄ ꝙ ipſe oīa poſſit quecreatura p̄t. Pͣ. de rōne volūtatis ē vt lib̓tatē ad vtrūlibꝫ hēat: ſꝫ ī d̓o v̓iſſime īuenit̉ volūtas. gͦ pōt vtrūlꝫ ⁊ bonū ⁊ malū. Pͣ. nihil qd̓ ē laudabilitatis ei ſubtrahēdūē: ꝗ magnꝰ ē ⁊ laudabil̓ nimis: ſꝫ poſſe facere malū ⁊ nonfacere ē laudabilitatꝭ: fic̄ dr̄ eccl̓ªˡ. 30. i. In laudē vniꝰ viriiuſti. Qui p̄t trāſgredi ⁊ nō ē trāſ. facere mala ⁊ non fec̄. gͦd̓o conuenit. Et ſic idem qd̓ prius.ſic̄ d̓s nō pōt nō eē d̓s: ita nō pōt eē īperSed cōlra fectꝰ. ſꝫ q̄dā dr̄ creatura poſſe ſua infirmitate vel īperfectiōe: ſic̄ pati mori ⁊ ho. gͦ vr̄ ꝙ deꝰ nonoīa poſſit q̄ creatura pōt. Pͣ. ſūmū bonū non pōt eē cāalicuiꝰ mali ſic̄ nec ſūme calidū cā alicuiꝰ frigoris: ſꝫ deeſt ſūme bonꝰ. gͦ nullū malum facere pōt. creatura aūt hͦpōt: non gͦ ꝗcꝗd creatura pōt ⁊ ipſe deus pōt.Reſpondeo totū ē exēplariter eductuꝫ ex perfedd̓m ꝙ ꝗcꝗd ꝑfectiōis ī creatura ēctione creatoris: ita tn̄ ꝙ illā ꝑfectionē īperfectiꝰ creatura hꝫ qͣꝫ ī d̓o ſit. Et iō poͣ creature īqͣꝫtū defic̄ a repn̄tatiōedīne pōe d̓fic̄ a ꝑfecto poſſe. Un̄ qd̓ attribuit̉ ſibi ẜꝫ ꝙ ēin tali gradu ꝑticipata: nō oꝑꝫ ꝙ dīne pōͣe attribuat. Sicēt dicimꝰ eēntiā lapidis exēplatā a dīna eēnª: nec tn̄ dicimus deū eē lapidē: ita ēt nō dicimꝰ dei poͣꝫ eē poͣꝫ ābulādi vl̓ patiendi. q. ꝓximū pͥnᵐ ābulatiōis ⁊ paſſiōis: ita ꝙipſe ābulet vl̓ patiat̉. Sciēdū tn̄ ꝙ gradꝰ poͣꝝ ſic̄ ⁊ naͣrūdīna diſpōne ordīati ſūt: ſꝫ ꝙ vna pl̓s vel minꝰ deficit aꝑfectiōe dīne poͣe. Et iō vidēdū ē ꝙ qͣꝫuis nll̓s actꝰ ꝓpriꝰhaꝝ poͣꝝ ẜꝫ gradus d̓termīatos ꝯueniat pōͣe dīne: ſic̄ pͥnꝓximo: tn̄ oēs actꝰ ꝓprij haꝝ poͣꝝ egrediētes ab eis ẜmronē ordīs in qͦ ꝯſtitute ſūt: reducunt̉ ī deū ſic̄ in cāꝫ pͥªᵐUn̄ qͣꝫuis nō dicamꝰ ꝙ d̓s poſſit ābulare vl̓ pati. dicimꝰtn̄ ꝙ creat ābulationē ⁊ paſſionē in alijs. Sꝫ actꝰ ꝗ egrediunt̉ a determīatis potētijs p̄ter dictā rōnē ordinis nullo mō in cālitatē dīne potentie reducunt̉. nō .n. dicimꝰ ꝙpoſſit peccare nec in alijs pctm̄ facere.pꝫ rn̄ſio ad pͥᵐ. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ẜꝫ qͦſdāEt per hoc ꝙ lypraua accipiēdū ē mal̓r: vt ſit ſēſus. d̓s pōt facere praua .i. q̄ mō praua ſūt: q̄ tn̄ ſi ipſe faceret praua nō eēt. Uel dd̓ꝫ ꝙ loꝗt̉ ꝯditiōal̓r vt ītelligat̉ſi vellet: cuiꝰ ꝯditiōal̓ ⁊ an̄s ē īpol̓e ⁊ ꝯn̄s. ⁊ hͦ nō ē īcōueniēs: ſic̄ h̓: ſi centū ſūt minꝰ qͣꝫ. v. ſunt minꝰ qͣꝫ. x. Ad 3dd̓ꝫ ꝙ poſſe peccare ẜm Anſ. ⁊ boe. nō ꝑtinet ad lib̓tateꝫvolūtatis: ſꝫ magis ē ꝯditio volūtatis d̓ficiētis: inqͣꝫtuꝫ ēex nihilo: ſꝫ in hͦ attendit̉ rō libertatis: ꝙ poſſit hͦ facerevel nō facere: aut hͦ vel aliud facere. Ad qͣrtuꝫ dd̓ꝫ ꝙaliꝗd ē laudabile īferiori naͣe qd̓ in ſuꝑiori vituperabileeēt ſicut eē ferox in cane ⁊ leone eſt laudabile: ſꝫ ī homīevituperabile: ita ⁊ nō peccare cuꝫ poſſit eē laus hoīs: ſedblaſphemia dei ſi de ipſo dicatur. Utꝝ d̓s poſſit q̄ ſunt impoſſibilia naͣe.II.D ſecundū pāe ſūt īpol̓ia d̓s nō poſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ea queſit. Sic̄. .n. dic̄ Cōmē. in. 8. meta. oīs alteratioIē ab aliqͦ agēte corꝑali: ſꝫ d̓s ē agēs īcorporaA le. gͦ vr̄ ꝙ nulla alteratio a deo poſſit fieri increatura īferiori niſi mediāte motu ſuperioris corporis:qd̓ ē p̄miū alterās n̄ alteratū: ſꝫ mediāte illo motu nihilīpoſſibile naͣe fieri pōt. gͦ deꝰ nihil naͣe īpoſſibilis facerepōt. Pͣ. oīs īpoſſibilitas vel neceſſitas q̄ ē in ꝓpoſitionibus reducit̉ ad hͦ pͥmū pͥnᵐ: qd̓ ē īpoſſibile ſimul affirmare ⁊ negare ẜm ph̓m in. 4. meta. ſꝫ hͦ dicit̉ deꝰ nō poſſe ꝙ affirmatio ⁊ negatio ſint ſimul v̓a. gͦ nulluꝫ īpoſſibile nature facere pōt. Pͣ. magis eſt īpoſſibile qd̓ eſt im-

poſſibile per ſe qͣꝫ qd̓ ē īpoſſibile ꝑ accidens: ſꝫ īpoſſibileper accides deꝰ facere nō pōt. gͦ nihil eorū q̄ per ſe ſūt impoſſibilia. ꝓbatio medie: d̓s nō pōt facere ꝙ illud qd̓ eſtp̄terituꝫ non fuerit vt ꝓbat̉ auctoritate Iero. ꝗ dicit ꝙcum cetera deꝰ poſſit nō pōt de corrupta facere v̓gineꝫ.⁊ per Augu. in lib. ꝯtra fauſtum. ⁊ per ph̓m in. 6. ethi. vbiagathone cōmēdat dicētem hͦ ſolo pͥuat̉ deꝰ ingenita facere q̄ facta ſunt. Sꝫ p̄terituꝫ nō fuiſſe nō ē īpoſſibile niſiper accidēs: qꝛ hͦ ipſuꝫ qd̓ p̄terituꝫ eſt pͥuſqͣꝫ fieret contingēs erat nō eē. vt ſor. currere. gͦ nō pōt facere illud qd̓ eſtimpoſſibile per accidēs. Pͣ. ẜm Augu. deꝰ nō pōt facere aliquid contra rōnes quas pͥmitus īdidit. Et in quadāglo. ad Ro. ii. dicit̉ ꝙ d̓s cū ſit auctor naͣe nihil cōtra naturaꝫ facit: ſꝫ ea q̄ ſunt naͣe īpoſſibilia vident̉ ꝯͣ naͣm eſſe.ergo nihil horū deus facere poteſt.Sed contraq oīa dicit nihil excludit: ſꝫ in lr̄a dr̄⁊ ꝓbat̉ ꝙ d̓s oīa pōt. gͦ ab eiꝰ oīpotētia īpoſſibilia nō excludunt̉. Pͣ. Hyl. dicit ꝙ plus pōtd̓s facere qͣꝫ nos poſſumꝰ dicere: vt habitū ē ſupra. 19. di.qd̓ ꝓbat̉ ēt ex hͦ qd̓ hr̄ Lu. i. Nō erit īpoſſibile apud deūoē v̓bū: ſꝫ nihil ita ē īpoſſibile ꝗn nos dicere poſſimus: ētcōtingere ſimul affirmare ⁊ negare: ꝙ ꝗdē ph̓i dixeruntvt hr̄ in. 4. meta. gͦ vr̄ ꝙ oīa ho deus poſſit facere. Pͣ.magis diſtat deꝰ ⁊ homo qͣꝫ duo ꝯͣria: ſꝫ d̓s vniuit humanam naͣꝫ dīne. gͦ multo magis pōt facere ꝙ duo ꝯͣria ſintſimul in eodē: ex quo ſequit̉ ꝙ affirmatio ⁊ negatio ſintſil̓ v̓a: ⁊ ſi hͦ pōt: oīa pōt. Pͣ. ſic̄ cecitas ē ꝯͣria diſpoſitioviſioni: ita v̓ginitas conceptui: ſꝫ deus fecit vt virgo manēs v̓go cōciperet ⁊ mr̄ eēt. gͦ pōt facere vt cecus manēscecus. viſum habeat ⁊ ſic idē ꝙ pͥus.Reſpondeoᵈᵍᶻᵐ poſſe īportat reſpectū mediūīter potētē ⁊ pol̓e: ſicut ſcire īter ſciētē ⁊ ſcibile: ⁊ iō aliꝗd poſſe pōt negari ex parte potētis ⁊aliquid ex ꝑte poſſibilis. Nulluꝫ aūt poſſe qd̓ ſine imperfectione ē negat̉ de deo ex ꝑte ipſiꝰ dei potētis: ſed negatur ab eo ex parte eiꝰ poſſe defectiuuꝫ: qd̓ nō ē pure poſſe: ſed admixtuꝫ cum nō poſſe: qꝛ potētia eiꝰ defectū habere nō pōt. Un̄ nō concedit̉ ꝙ ipſe poſſit peccare vl̓ aliquid ho. Negat̉ ēt qn̄qꝫ deꝰ aliquid poſſe ex parte ipſiuspoſſibilis: qd̓ nullo mō rōnē poſſibilis hr̄e p̄t. ⁊ hͦ dicimꝰimpoſſibile eē ꝑ ſe. Et cuiuſmodi ſit hͦ inueſtigandum ē.Sciēdū igit̉ ꝙ oīs poͣ vl̓ eſt ad eē: vl̓ ad nō eē: ſic̄ poͣ q̄ eſtad corrūpēdū. Un̄ ꝗcꝗd nō p̄t hr̄e rōnē entis vl̓ nō entisillud nō pōt eē pol̓e: ⁊ iō hͦ qd̓ ē idē ſimul eē ⁊ nō eē: ē ī ſeīpoſſibile: qꝛ qd̓ ē ens ⁊ nō ens. neqꝫ ē ens neqꝫ nō ens. Etiō dicit̉ d̓s hͦ facere nō poſſe. nō ꝑꝑ defectū pōͣe eiꝰ: ſꝫ qꝛhͦ deficit a rōne poſſibilis: ſicut dr̄ nō ſcire falſū qd̓ a rōne ſcibilis deficit: ⁊ per conſequēs dr̄ non poſſe facere oēillud in qͦ ꝯͣdictio īplicat̉: ⁊ ꝑꝑ hͦ nō pōt facere ꝙ illud qd̓p̄teritū ē nō fuerit: qꝛ qd̓ eſt neceſſe ē eē dū eſt: ⁊ īpoſſibile eſt nō eē tunc duꝫ eſt: ⁊ cuꝫ iſta neceſſitate ⁊ impoſſibilitate in p̄terituꝫ tranſit: ⁊ hͦ ē qd̓ Aug. dicit in li. ꝯͣ fauſtū.ſiquis dic̄ d̓s qꝛ oīpotēs ē faciat vt q̄ facta ſunt nō fuerīt:nō videt̉ ſe hͦ dicere. faciat vt ꝙ verū ē eo ipſo ꝙ veruꝫ ē:nō ſit. Et ex hͦ ſequit̉ vlterius ꝙ nullū eoꝝ poſſit in ꝗbꝰꝯͣriuꝫ p̄dicati ē in diffinitione ſub̓i: vt ꝙ faciat hͦ .ſ. hoīemnon eē rōnalē: vel triangulum nō hr̄e tres lineas. In hocipſo .n. ꝙ ponit̉ triangulus: ponit̉ tres lineas hr̄e. vn̄ hͦ ēſimul hr̄e tres ⁊ non hr̄e. Et ex hͦ vlterius ſequit̉ ꝙ nonpoſſit facere eē aliqͣ oppoſita ſimul in eodē: qꝛ in diffinitione vniꝰ ꝯͣrij eſt pͥuatio alteriꝰ ⁊ in diffinitiōe pͥuatiōiseſt negatio: ſicut pͥus ē in poſteriori. Sꝫ ꝗcꝗd in ſe nō repugnat rōni entis vl̓ rōni nō entis: hͦ d̓s pōt facere ſic̄ celuꝫ nō eē vl̓ eē aliū mūdū: vl̓ inducere viſum pͥus ceco ⁊ho. Hec .n. nō ſūt in ſe īpoſſibilia ſed alicui.